Không đánh đổi di sản lấy tăng trưởng ngắn hạn

Tuổi Trẻ đã có cuộc gặp gỡ Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Trần Huy Tuấn trao đổi về những ưu tiên, chiến lược mà địa phương này đang làm để "mở cánh cửa" đô thị di sản.

Xây dựng thương hiệu du lịch khác biệt

* Du lịch Ninh Bình đang có những thăng tiến vượt bậc, từ đầu năm 2026 đến nay địa phương đã đón hàng triệu lượt khách. Ông thấy nổi lên điều gì qua câu chuyện này?

- Ninh Bình từng bước khẳng định vị thế điểm đến hấp dẫn của Việt Nam, trong khu vực. 

Điều quan trọng nhất không chỉ số lượng khách hay doanh thu mà địa phương đã xây dựng được thương hiệu du lịch khác biệt dựa trên giá trị di sản, cảnh quan và bản sắc văn hóa riêng của vùng đất cố đô Hoa Lư.

Chúng tôi kiên định quan điểm không đánh đổi di sản, môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn. Phát triển du lịch theo chiều sâu, lấy chất lượng trải nghiệm, giá trị văn hóa bền vững làm trọng tâm. 

Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt trong triển khai nghị quyết của Tỉnh ủy về phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Lợi thế nổi bật của địa phương hội tụ đầy đủ các giá trị về thiên nhiên, lịch sử, văn hóa và tâm linh. Hạt nhân lan tỏa thương hiệu của tỉnh là quần thể danh thắng Tràng An - di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới đầu tiên, duy nhất của Đông Nam Á. 

Cùng với đó là hệ thống di tích lịch sử, làng nghề truyền thống, lễ hội dân gian, đời sống văn hóa cộng đồng giàu bản sắc.

* Hà Nam và Nam Định cũ nằm trong vùng văn hóa phía nam Hà Nội, trong khi Ninh Bình cũ thuộc cố đô Hoa Lư, làm gì để khai thác lợi thế vốn có này?

- Việc hợp nhất Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình không chỉ mở rộng không gian hành chính hay phát triển kinh tế mà còn hội tụ rất đặc biệt của dòng chảy văn hóa lịch sử trong vùng nam Đồng bằng sông Hồng. 

Tỉnh Ninh Bình mới vừa mang chiều sâu văn hóa của vùng đất cố đô Hoa Lư vừa hội tụ hào khí Đông A của Nam Định và truyền thống văn hóa, hiếu học của vùng Hà Nam. Đây chính là nguồn lực nội sinh rất quý giá để phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới. 

Địa phương xác định sau hợp nhất điều quan trọng không phải làm mất đi bản sắc riêng của từng vùng mà tạo ra cộng hưởng giá trị trên nền tảng "thống nhất trong đa dạng".

Chúng tôi đang tập trung triển khai nhiều giải pháp để phát huy giá trị văn hóa như bảo tồn di sản, đẩy mạnh công nghiệp văn hóa, thúc đẩy kinh tế di sản, xây dựng thương hiệu văn hóa địa phương và nâng cao chất lượng đời sống tinh thần của người dân. 

Chú trọng đầu tư thiết chế văn hóa, tổ chức sự kiện văn hóa quy mô lớn, đẩy mạnh chuyển đổi số trong bảo tồn và quảng bá di sản để từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo dựa trên văn hóa, tri thức.

Theo tinh thần nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tỉnh xác định văn hóa không chỉ nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực phát triển. 

Vậy nên trong giai đoạn mới Ninh Bình đặc biệt coi trọng xây dựng con người với các giá trị văn minh, trách nhiệm, sáng tạo, thân thiện và khát vọng vươn lên tạo nền tảng để trở thành trung tâm văn hóa, du lịch, sáng tạo đặc sắc của cả nước.

Người dân có thể cảm nhận được thành quả phát triển

* Không chỉ theo đuổi triết lý phát triển du lịch có chiều sâu mà Ninh Bình còn tham vọng trở thành đô thị mạnh về công nghiệp xanh. Ông có thể cho biết rõ hơn về chiến lược kết hợp hai hướng phát triển này?

- Đúng vậy. Chúng tôi xác định cạnh tranh trong giai đoạn mới không còn chủ yếu bằng lao động giá rẻ hay ưu đãi đất đai mà bằng chất lượng thể chế, nguồn nhân lực, hạ tầng hiện đại, môi trường sống hấp dẫn. Kiên định phát triển xanh, bền vững, lấy khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng chủ yếu.

Trong thu hút đầu tư chúng tôi ưu tiên lựa chọn dự án công nghệ cao, sạch, thông minh, kinh tế số, năng lượng tái tạo, điện tử, bán dẫn và những ngành có giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường. Ưu tiên nhà đầu tư có năng lực tài chính mạnh, quản trị hiện đại, trách nhiệm xã hội và cam kết không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế.

Cùng với công nghiệp xanh tiếp tục phát triển mạnh du lịch, dịch vụ chất lượng, kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và nông nghiệp sinh thái tạo nên mô hình phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa và môi trường. Cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Về nguồn nhân lực địa phương đang tập trung xây dựng hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Phát triển các trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng phục vụ công nghiệp xanh, kinh tế số và kinh tế sáng tạo. 

Song song với đó hoàn thiện cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài. Tạo môi trường làm việc minh bạch, thu hút đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, trí thức và lao động chất lượng cao đến làm việc, cống hiến tại địa phương.

* Có bờ biển dài hàng chục km vươn ra vịnh Bắc Bộ với rất nhiều tiềm năng rộng mở, hạ tầng đang được thúc đẩy ra sao?

- Sau hợp nhất, chúng tôi có gần 90km đường bờ biển, mở ra không gian rất quan trọng. Kinh tế biển sẽ là một trong những động lực tăng trưởng chiến lược trong giai đoạn tới. 

Việc hướng ra biển không chỉ tạo thêm dư địa kinh tế mà còn giúp hình thành cực tăng trưởng mới của vùng nam Đồng bằng sông Hồng. Vậy nên địa phương đang tập trung hoàn thiện đồng bộ hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, số hóa và hạ tầng phòng chống thiên tai tại khu vực ven biển.

* Như ông đã chia sẻ thì Ninh Bình sẽ phát triển mạnh mẽ trong những năm tới, vậy đời sống của người dân và đặc biệt khu vực nông thôn được cải thiện ra sao?

- Mục tiêu cao nhất của phát triển không chỉ tăng trưởng kinh tế hay mở rộng đô thị mà phải nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc của người dân. Ninh Bình hướng tới xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương theo mô hình đô thị di sản, công nghiệp xanh, bền vững, trong đó đặt người dân làm trung tâm.

Chúng tôi phát triển du lịch với mục đích để người dân thực sự được hưởng lợi thông qua tạo việc làm, sinh kế bền vững, bảo tồn nghề truyền thống và nâng cao chất lượng cuộc sống được địa phương đặc biệt quan tâm.

Đối với khu vực nông thôn được định hướng theo mô hình nông thôn sinh thái, nông nghiệp giá trị cao gắn với du lịch, dịch vụ, chuyển đổi số, qua đó tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập bền vững cho người dân.

Chúng tôi mong muốn thành quả phát triển phải được người dân cảm nhận rõ trong chính cuộc sống hằng ngày. Từ thu nhập, việc làm, môi trường sống đến cơ hội phát triển và chất lượng dịch vụ công. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Ninh Bình phát triển nhanh, hài hòa và bền vững.