Ông Lương Quang Huy, trưởng phòng Giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozone, Cục Biến đổi khí hậu, chia sẻ những khó khăn doanh nghiệp đang gặp phải trong quá trình kiểm kê khí nhà kính - Ảnh: NHẬT XUÂN
Đây là chia sẻ của ông Lương Quang Huy - trưởng phòng Giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozone, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) - tại hội thảo "Tăng cường năng lực về Hệ thống báo cáo kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở và giảm phát thải khí nhà kính cho các lĩnh vực nhiệt điện, xi măng và sắt thép" diễn ra ngày 25-6 tại TP.HCM.
Khó từ khâu thu thập số liệu
Theo ông Huy, một trong những thách thức lớn khi doanh nghiệp kiểm kê phát thải là việc xác định hệ số phát thải đặc thù cho từng cơ sở sản xuất.
Để xây dựng được hệ số phát thải riêng, doanh nghiệp phải thực hiện đo đạc, thuê phòng thí nghiệm và kiểm định thiết bị với chi phí lớn.
Vì vậy, nhiều đơn vị vẫn phải sử dụng các hệ số mặc định, dẫn đến kết quả kiểm kê có độ không đảm bảo đo cao và chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả giảm phát thải từ công nghệ đang áp dụng.
Không chỉ gặp khó khăn về kỹ thuật, nhiều doanh nghiệp còn thiếu nhân sự chuyên trách.
"Kiểm kê khí nhà kính là lĩnh vực đòi hỏi kiến thức liên ngành, kết hợp giữa kỹ thuật vận hành, trong khi phần lớn doanh nghiệp chưa có đội ngũ chuyên môn phù hợp", ông Huy cho hay.
Thực tế triển khai cho thấy nhiều doanh nghiệp chưa kiểm soát tốt dữ liệu nội bộ, dẫn đến số liệu báo cáo thiếu nhất quán. "Có doanh nghiệp gửi ba lần, ba bộ số liệu khác nhau", ông Huy nói.
Ngoài ra, tính chất liên ngành của hoạt động kiểm kê cũng khiến nhiều doanh nghiệp gặp lúng túng. Một cơ sở sản xuất có thể đồng thời phát sinh nguồn phát thải thuộc lĩnh vực công nghiệp, vận tải và xử lý chất thải, dẫn đến việc phải áp dụng nhiều hướng dẫn kỹ thuật khác nhau.
Chuẩn hóa dữ liệu để đáp ứng yêu cầu giảm phát thải
Từ những vướng mắc trong quá trình triển khai, lãnh đạo Cục Biến đổi khí hậu cho rằng doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận trong quản lý phát thải, trong đó trọng tâm là chuẩn hóa dữ liệu ngay từ khâu phát sinh thay vì chỉ tổng hợp khi đến kỳ báo cáo.
Theo ông Huy, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình vận hành thống nhất, phân công rõ trách nhiệm giữa các bộ phận để bảo đảm tính chính xác và nhất quán của số liệu.
"Kiểm kê khí nhà kính cũng không nên chỉ là nhiệm vụ của bộ phận môi trường mà cần sự phối hợp của nhiều phòng ban, với sự tham gia và chỉ đạo của lãnh đạo doanh nghiệp", ông Huy nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, các đơn vị cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số thông qua phần mềm quản lý năng lượng hoặc nền tảng kiểm kê khí nhà kính trực tuyến nhằm tăng khả năng truy xuất dữ liệu, hỗ trợ quá trình thẩm định và hạn chế sai sót.
Doanh nghiệp cũng được khuyến nghị chủ động phối hợp với các phòng thí nghiệm được công nhận để xây dựng hệ số phát thải riêng, phản ánh sát hơn thực tế sản xuất thay vì chỉ sử dụng hệ số mặc định.
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế tại hội thảo, chuyên gia Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) cho rằng việc xây dựng hệ thống kiểm kê khí nhà kính đáng tin cậy là nền tảng để doanh nghiệp xây dựng lộ trình giảm phát thải hiệu quả.
"Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp xây dựng lộ trình giảm phát thải hiệu quả và nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh các yêu cầu về môi trường ngày càng khắt khe", vị này nhấn mạnh.
