Tưởng nhớ đồng đội ở Nghĩa trang Liệt sĩ Vị Xuyên - Ảnh: VŨ TUẤN
Ngày 17-12-1984, quân Trung Quốc đã bắn gần 50.000 quả đạn pháo xuống trận địa của Quân đội Nhân dân Việt Nam tại Vị Xuyên, đánh dấu một thời kỳ khắc nghiệt trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc.
Cuộc chiến giành giật từng mỏm đá ở mặt trận Vị Xuyên
Cựu chiến binh Nguyễn Quang Tuệ - Đại đội 3, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 122, Sư đoàn 313 - từng đóng quân, chiến đấu ở mặt trận Vị Xuyên từ năm 1981 tới khi bị thương cuối năm 1984. Ông nhớ lại, những cánh rừng nguyên sinh ở biên giới Vị Xuyên bị đạn pháo, đạn cối nghiền nát.
Đội tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ 515 Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang cất bốc mộ liệt sĩ tại mặt trận Vị Xuyên - Ảnh: ĐÔNG GIANG
Ngày ấy, anh lính trẻ Nguyễn Quang Tuệ đã được đơn vị cho đi tập huấn lớp tìm hiểu chính sách quân nhân xuất ngũ để chuẩn bị ra quân thì quân Trung Quốc dội pháo, tràn sang chiếm biên giới. Tiểu đội của ông trực tiếp chốt chặn trên bình độ 300, mặt trận Vị Xuyên.
Trận đánh ngày 29-4-1984, chỉ 1 ngày Trung Quốc phát động cuộc chiến, tiểu đội của ông đẩy lùi cả một trung đoàn quân Trung Quốc.
Ở chốt có 9 người, 4 người hy sinh vì đạn pháo, 5 người còn lại chiến đấu gần một ngày trời, một khẩu trung liên, một khẩu cối và ba khẩu AK hết đạn. Theo ông Tuệ, đạn dự trữ vẫn còn nhưng đạn trong các băng đã hết, quân Trung Quốc tràn xuống nhiều quá không kịp nạp vào băng.
Trận đánh sau đó chiếm lại bình độ 400, ông bị thương nặng, được chuyển về tuyến sau. Đến nay, người thương binh 1/4, thương tật 83% này vẫn thường trở lại chiến trường xưa để tìm đồng đội.
Cựu chiến binh Nguyễn Quang Tuệ trở lại chiến trường tìm đồng đội - Ảnh: ĐÔNG GIANG
Sống bám đá, chết vùi trong đá thành bất tử
Mặt trận Vị Xuyên từ 1984 đến 1989 là thời gian cuộc chiến khốc liệt nhất của cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc.
Cựu chiến binh tìm lại đồng đội hy sinh ở điểm cao 685 - Ảnh: ĐÔNG GIANG
Suốt 5 năm, hàng chục ngàn cán bộ, chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam từ nhiều quân đoàn chủ lực đã anh dũng, kiên cường giành lại từng chiến hào, từng mỏm đá.
Trong thời gian ấy, quân Trung Quốc đã trút xuống mặt trận vị Xuyên khoảng hơn 1,8 triệu quả đạn pháo. Các điểm cao như 685, 772, đá vôi bị pháo nghiền thành bụi trắng xóa, có đỉnh núi bị bạt đi mất 3m vì đạn pháo.
Hàng nghìn người con đã nằm lại với đá núi biên cương. Các anh "sống bám đá, chết vùi trong đá thành bất tử". Gần nửa thế kỷ qua, cứ đến tháng 7, từng đoàn người trở về Vị Xuyên, tưởng nhớ, tri ân những người đã không tiếc máu xương của mình để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
