Ngay khi lên sóng, series nhận được rất nhiều quan tâm từ dư luận. Nhiều người cho biết họ từng là nạn nhân của hợp đồng Sở hữu kỳ nghỉ - Ảnh chụp màn hình
Đó là chia sẻ của nhà báo Thu Hà - Trưởng Ban Chuyên đề - Khoa giáo, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) - với Thời báo VTV khi series phim tài liệu VTV Đặc biệt Bẫy 2 - Cạm bẫy từ các hợp đồng kỳ nghỉ đang thu hút sự chú ý của dư luận.
Tập 3 của series này sẽ tiếp tục lên sóng tối 14-6 này trên kênh VTV1, tiếp tục vạch trần những chiêu trò đằng sau mô hình "Sở hữu kỳ nghỉ" mà nạn nhân đa phần là người cao tuổi.
Công khai trên sóng là quyết định không dễ dàng
Sở dĩ ê kíp nói lời cảm ơn vì việc công khai câu chuyện cá nhân trên sóng truyền hình là quyết định không dễ dàng đối với các nhân vật lớn tuổi, nhất là khi họ và gia đình có thể phải đối diện với áp lực từ dư luận hoặc những bên liên quan.
Nhà báo Hồ Trí, Ban Chuyên đề - Khoa giáo, kể việc đi thu thập bằng chứng điều tra còn dễ hơn là thuyết phục những ông bà là nạn nhân để phối hợp. Khó khăn lớn nhất là giúp họ vượt qua rào cản tâm lý của chính mình.
"Khi biết ê kíp là nhà báo và cần ghi hình, các cụ lập tức từ chối vì sợ hãi. Họ sợ con cháu biết sẽ trách, sợ hàng xóm láng giềng dị nghị", anh nhớ lại.
Đó là lý do khi nhận ra mình sập bẫy, vì sĩ diện của tuổi già, họ giấu giếm gia đình, âm thầm đi vay mượn, cầm cố nhà cửa, đẩy bản thân vào bĩ cực không lối thoát.
Để thuyết phục, ê kíp đã phải "sống cùng họ" để thực sự trải nghiệm và cảm nhận nỗi đau. Nhờ sự thâm nhập đó, ống kính phóng viên mới ghi lại được tận cùng nỗi niềm của các cụ.
Theo Hồ Trí, vì hiểu rõ quá trình giằng xé nội tâm đó, ở cuối bộ phim, ê kíp đã dành riêng những dòng tri ân gửi tới các nhân vật, bởi "thực sự là họ rất dũng cảm để nói lên điều ấy".
Càng đi sâu khai phá, ê kíp càng thu thập được lượng dữ liệu và những câu chuyện "không thể tưởng tượng" - Ảnh chụp màn hình
Ê kíp cũng phải rùng mình vì sự tráo trở của các nhân viên
Theo Thời báo VTV, vào cuối năm 2022, đường dây nóng của VTV liên tục nhận được những cuộc gọi phản ánh từ người dân về những bất ổn trong các hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ. Từ đây, các phóng viên đã bắt tay vào quá trình tìm hiểu câu chuyện.
Với khối lượng hình ảnh lên tới gần 10TB quay bằng nhiều thiết bị khác nhau, hai nhà báo Hồ Trí và Hồng Anh đã thâm nhập, theo sát cùng nhân vật để có được những thước phim thực tế nhất.
Những thước phim trong series này được quay trong nhiều giai đoạn khác nhau, và do nhiều người khác nhau thực hiện. Quá trình thâm nhập và thu thập bằng chứng về sự vận hành của hệ thống mua bán sở hữu kỳ nghỉ "không nguy hiểm" nhưng lại cực kỳ "kỳ công" và mất sức.
"Càng đi sâu khai phá, ê kíp càng thu thập được lượng dữ liệu và những câu chuyện khó có thể tưởng tượng. Đặc biệt, khi trực tiếp ghi nhận những hành vi tráo trở của các nhân viên tư vấn, chứng kiến cách họ dồn người già vào chân tường bằng lời nói, bản thân những người làm nghề cũng phải rùng mình", nhà báo Hồ Trí nói.
Để tham gia, người mua tốn rất nhiều tiền, cả ở chi phí trả trước ban đầu lẫn chi phí duy trì bắt buộc hằng năm - Ảnh chụp màn hình
Nạn nhân đa phần là người cao tuổi - Ảnh chụp màn hình
Nạn nhân của Sở hữu kỳ nghỉ được dẫn dụ ra sao?
Ban đầu, người già được mời mua thẻ kỳ nghỉ với lời tư vấn về những chuyến du lịch tiết kiệm, có khả năng sinh lời.
Khi khách hàng mua nhiều thẻ nhưng không có nhu cầu sử dụng, các nhân viên lại gọi điện gạ gẫm chuyển nhượng lại thẻ với giá cao gấp nhiều lần so với giá gốc.
Để thực hiện giao dịch, người già bị yêu cầu đóng các khoản phí giữ chỗ, đặt cọc lên đến hàng trăm triệu hoặc cả tỉ đồng.
Bằng những câu từ cài cắm tinh vi trong các hợp đồng dân sự, thay vì đi bán thẻ, các nạn nhân lại bị biến thành người tiếp tục mua thêm hàng loạt thẻ mới.
Theo ê kíp, điều đáng sợ là các công ty này chia sẻ và mua bán dữ liệu (data) khách hàng của nhau.
Những nạn nhân rơi vào vòng xoáy này giống như "chết đuối vớ phải cọng rơm... xong rồi lại chìm", bởi họ liên tục bị các công ty nhồi nhét hy vọng rồi lại đẩy xuống vực sâu thất vọng.
Để có tiền đóng phí, nhiều cụ già phải vay mượn, vay vàng lúc giá 70 triệu/lượng và phải gồng mình trả nợ khi giá vọt lên 160 - 170 triệu/lượng, thậm chí phải cầm cố, bán luôn cả nhà.
