Tổng thống Trump tại lễ tiếp nhận thi hài bốn binh sĩ Mỹ thiệt mạng tại Iraq và Jordan ngày 22-7 - Ảnh: AFP
Theo Hãng tin AP ngày 27-7, Lầu Năm Góc vừa trải qua một tuần lộn xộn trong việc thống kê thương vong của cuộc chiến với Iran, khi số liệu trên Hệ thống Phân tích thương vong quốc phòng (DCAS) liên tục thay đổi và làm dấy lên nhiều nghi vấn.
Số liệu biến động liên tục
Hôm 23-7, DCAS gây tranh cãi khi bất ngờ điều chỉnh giảm số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến với Iran từ 18 xuống còn 14 người, đồng thời giảm số người bị thương từ 482 xuống còn 420.
Bốn trường hợp tử vong ở Jordan và Iraq trong hai ngày 17 và 18-7 bị loại khỏi thống kê chính mà không có lời giải thích rõ ràng.
Thời điểm đó, một quan chức Mỹ tiết lộ với AP rằng số quân nhân bị thương trên thực tế đã vượt 500 người, cao hơn nhiều so với số liệu công bố.
Lầu Năm Góc giải thích sự thay đổi là do các "sự cố dữ liệu tạm thời" và "bất thường" trên hệ thống, trong khi Đài CNN ghi nhận số liệu thương vong liên tục biến động trong thời gian ngắn.
Đến ngày 26-7, Lầu Năm Góc tiếp tục cập nhật DCAS, bổ sung hơn 140 quân nhân bị thương và đưa bốn binh sĩ thiệt mạng nói trên trở lại hệ thống. Tuy nhiên thay vì tính vào thương vong của cuộc chiến với Iran, bộ này xếp họ vào một danh mục mới mang tên "Hoạt động ở nước ngoài" (Overseas Operations).
Danh mục này bắt đầu ghi nhận thương vong từ ngày 7-7, nhưng không nêu bất kỳ thông tin nào giúp phân biệt các chiến dịch hoặc xác định cuộc xung đột mà các thương vong này liên quan. Sau lần cập nhật, danh mục ghi nhận tổng cộng 207 quân nhân bị thương.
Danh sách kèm theo xác nhận bốn quân nhân tử trận gồm ba binh sĩ thiệt mạng tại Jordan sau cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (drone) của Iran ngày 17-7, cùng một binh sĩ thiệt mạng tại miền bắc Iraq trong quá trình kích nổ drone của Iran.
Mỹ không kích các mục tiêu quân sự ở Iran hôm 23-7, đánh dấu chuỗi 13 đêm hai bên tấn công qua lại - Ảnh: REUTERS
Quốc hội đặt câu hỏi
Việc xuất hiện mốc thời gian 7-7 trên danh mục "Hoạt động ở nước ngoài" cũng thu hút sự chú ý, vì đây cũng là thời điểm Tổng thống Donald Trump tuyên bố cuộc xung đột với Iran bước sang một giai đoạn mới và tuyên bố lệnh ngừng bắn không còn hiệu lực sau khi Tehran tấn công các tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, tổng thống Mỹ phải chấm dứt hoạt động quân sự trong vòng 60 ngày nếu chưa được Quốc hội phê chuẩn.
Tuy nhiên chính quyền ông Trump lập luận rằng thỏa thuận ngừng bắn đạt được với Iran hồi tháng 4 đã khiến "đồng hồ" 60 ngày được dừng lại vào thời điểm đó, qua đó coi các cuộc giao tranh từ ngày 7-7 là một giai đoạn xung đột mới.
Lập luận này đã vấp phải sự phản đối từ cả hai đảng tại Quốc hội. Hôm 23-7, 12 nghị sĩ Dân chủ thuộc Ủy ban Quân vụ Thượng viện đã gửi thư yêu cầu Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth giải thích những thay đổi trong thống kê thương vong.
Trong phiên điều trần ngày 21-7, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski bày tỏ lo ngại rằng việc đặt lại mốc thời gian sau lệnh ngừng bắn có thể giúp chính quyền né tránh nghĩa vụ xin Quốc hội phê chuẩn việc tiếp tục chiến sự.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng hồi tháng 5 từng cho rằng Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh là "vi hiến 100%".
Kể từ khi giao tranh tái bùng phát, Lầu Năm Góc hạn chế công bố thông tin hơn trước. Bộ này chưa tổ chức họp báo về cuộc chiến kể từ đầu tháng 5, còn Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã ngừng cập nhật số liệu thương vong cho báo giới.
Dù vậy, các quan chức Lầu Năm Góc vẫn khẳng định hệ thống DCAS là minh chứng cho cam kết minh bạch trong việc công bố số quân nhân thiệt mạng và bị thương.
