Messi làm HLV trên sân, phá chiến thuật Anh như thế nào?

Dù không còn tốc độ và sức bền như trước, Messi bù đắp bằng trí thông minh chơi bóng. Khi các cầu thủ Anh dần xuống sức và Tuchel điều chỉnh chiến thuật trong trận không hiệu quả, thủ quân Argentina gần như trở thành HLV trên sân, liên tục điều tiết nhịp chơi và tìm ra khoảng trống để khai thác.

Anh khởi đầu tốt nhưng không duy trì được sức ép

Ngay từ đầu trận, Anh chủ động gây sức ép tầm cao. Anthony Gordon và Morgan Rogers khóa hai trung vệ Cristian Romero và Lisandro Martinez, buộc thủ môn Emiliano Martinez khó chuyền ra biên. Ở trung lộ, Jude Bellingham chơi thấp hơn thường lệ để theo sát Enzo Fernandez. Declan Rice kèm Alexis Mac Allister, còn Elliot Anderson được giao nhiệm vụ đeo bám Messi.

Rogers và Gordon áp sát để ngăn Emiliano Martinez chuyền ra hai biên. Harry Kane cùng hàng tiền vệ theo kèm người ở trung lộ, buộc thủ môn Argentina phải phất bóng dài. Ảnh chụp màn hình

Mục tiêu của Anh là dùng sức mạnh và cường độ tranh chấp để bóp nghẹt lối chơi trung lộ vốn là sở trường của Argentina. Chiến thuật này phát huy tác dụng trong khoảng 20 phút đầu. Anderson đặc biệt nổi bật khi liên tục áp sát, cắt đường chuyền và không cho Messi có nhiều thời gian xử lý.

Phút 10, Elliot Anderson cắt đường chuyền hướng đến Messi. Khả năng đọc tình huống và chủ động áp sát của tiền vệ Anh được duy trì suốt hiệp một. Ảnh chụp màn hình

Tuy nhiên, Messi dần thích nghi. Anh thường xuyên lùi rất sâu để nhận bóng, khiến Anderson rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: tiếp tục bám theo hay giữ vị trí.

Những bước đi chậm rãi của Messi cũng là một cái bẫy. Anh gần như đi bộ trước khi bất ngờ tăng tốc lao vào khoảng trống để nhận bóng. Chính sự thay đổi nhịp này khiến hàng tiền vệ Anh luôn chậm nửa nhịp trong các pha áp sát.

Khi các cầu thủ Anh bắt đầu xuống sức, khả năng pressing giảm rõ rệt. Argentina nhờ đó kiểm soát bóng tốt hơn và từng bước đẩy đội hình lên.

Messi thường xuyên lùi sâu, tách khỏi hàng tiền vệ Anh rồi giúp Argentina triển khai bóng lên phía trên. Ảnh chụp màn hình

Messi khai thác chính điểm mạnh của Anderson

Sau khi Gordon mở tỷ số ở phút 55, đội tuyển Anh lùi đội hình rất sâu để bảo vệ lợi thế. Từ bàn thắng của Gordon đến khi Enzo Fernandez gỡ hòa ở phút 85, Anh chỉ kiểm soát bóng khoảng 12% thời lượng, gần như chỉ co cụm phòng ngự.

Messi nhanh chóng nhận ra điểm yếu trong cách chơi của Anderson. Tiền vệ Newcastle luôn chủ động lao lên cắt bóng, tranh chấp. Messi lợi dụng điều này bằng cách giữ bóng lâu hơn bình thường, chờ Anderson áp sát rồi mới nhả bóng cho đồng đội vào đúng khoảng trống mà tiền vệ Anh vừa bỏ lại.

Dưới sức ép của Anderson, Messi che bóng, chịu va chạm trước khi chuyền cho đồng đội khai thác khoảng trống mà tiền vệ Anh vừa bỏ lại. Ảnh chụp màn hình

Ở bàn gỡ hòa, Messi phối hợp từ quả phạt góc ngắn trước khi tiếp tục rê bóng vào trung lộ. Anderson lại dạt sang hỗ trợ phòng ngự cùng Djed Spence, bỏ hoàn toàn khoảng trống phía trước cấm địa.

Messi bình tĩnh giữ bóng thêm một vài nhịp, ngoặt sang chân trái giả sút, nhằm thu hút hai cầu thủ Anh rồi mới chuyền ngang cho Enzo Fernandez ở trước cấm địa. Tiền vệ Argentina có đủ thời gian ngắm mục tiêu trước khi sút tung lưới Jordan Pickford. Nếu không phải Messi, có lẽ Anderson đã không bỏ vị trí như vậy.

Messi thu hút cả Djed Spence lẫn Anderson áp sát, rồi chuyền cho Enzo Fernandez ngay ngoài cấm địa. Tiền vệ Argentina có đủ khoảng trống để dứt điểm hạ Jordan Pickford. Ảnh chụp màn hình

Liên tục xuất hiện ở nơi đội tuyển Anh bỏ trống

Khi Anh co đội hình bảo vệ tỷ số, khoảng trống ở trung lộ, quanh cấm địa gần như bị bịt kín.

Messi lập tức thay đổi. Thay vì đứng giữa sân, anh thường xuyên di chuyển sang cánh phải hoặc lùi sâu trước hàng tiền vệ Anh - những vị trí ít bị theo kèm. Nhờ vậy, Messi hoặc có khoảng trống để nhận bóng, hoặc kéo hậu vệ Anh rời vị trí, tạo khoảng trống cho đồng đội khai thác.

Những vị trí xuất hiện của Messi nhiều khi không theo khuôn mẫu của một tiền đạo, nhưng lại giúp Argentina kiểm soát hoàn toàn thế trận bằng những pha rê bóng và chuyền bóng chính xác. Dù thể lực không còn ở đỉnh cao, Messi vẫn sở hữu nhãn quan chiến thuật và kỹ năng xử lý bóng tuyệt vời. Và để anh có bóng với khoảng trống sẽ gây ra nhiều rủi ro cho đối phương.

Messi liên tục xuất hiện ở những khoảng trống, buộc hàng thủ Anh phải lựa chọn giữa giữ vị trí hay lao lên áp sát. Ảnh chụp màn hình

Đỉnh điểm là phút bù giờ, Messi tiếp tục nhận bóng ở cánh phải trước khi tạt chuẩn xác bằng chân phải để Lautaro Martinez đánh đầu ấn định chiến thắng 2-1, đưa Argentina vào chung kết World Cup lần thứ ba liên tiếp.

Tận dụng vị trí của Bellingham

Dù Jude Bellingham chơi rất hay trong vai trò tấn công xuyên suốt World Cup, vị trí phòng ngự của anh ở trận bán kết lại tạo điều kiện để Messi liên tục khai thác.

Khi Anh phòng ngự với sơ đồ 4-4-2, trung phong lệch cánh thường phải lùi về hỗ trợ khu vực biên. Bên cánh phải của Argentina, đó lẽ ra là nhiệm vụ của Bellingham.

Nhưng Messi nhanh chóng nhận ra Bellingham thường dâng cao hoặc bị hút theo bóng. Vì thế, siêu sao 39 tuổi chủ động đứng ở khoảng trống ngay phía sau tiền vệ Anh. Đó là khu vực lệch phải, đủ xa để các tiền vệ trung tâm của Anh khó áp sát.

Bellingham dâng cao ở trung lộ khi Messi di chuyển sang cánh phải. Argentina tạo thế ba đánh hai ở biên với Messi cầm bóng. Ảnh chụp màn hình

Nhờ vậy, Argentina duy trì được sức ép liên tục và tạo ra nhiều tình huống hai đấu hai ở cánh phải. Khi cả hậu vệ biên lẫn tiền vệ cánh Anh cùng lao vào Messi, Argentina thậm chí có lúc tạo thế ba đánh hai nếu Bellingham chưa kịp lùi về hỗ trợ. Nhờ đó, đương kim vô địch có đủ khoảng trống để phối hợp, và tạt nguy hiểm vào trong.

Argentina hóa giải những điều chỉnh của Tuchel

Argentina thường đưa nhiều cầu thủ vào cấm địa mỗi khi tạt bóng. Đó là lý do HLV Thomas Tuchel chuyển sang hàng thủ 5, thậm chí 6 người nhằm cân bằng quân số trong cấm địa. Tuy nhiên, việc đổi sang sơ đồ 5-3-2 lại vô tình phù hợp với cách Messi muốn triển khai trận đấu.

Khi hàng thủ 5 người của Anh lùi rất thấp, ba tiền vệ trung tâm không thể bao quát hết chiều ngang sân. Messi nhanh chóng khai thác điểm yếu này. Anh tiếp tục hoạt động ở cánh phải, gần khung thành hơn nhưng vẫn lùi đủ sâu để nhận bóng trong khoảng trống ngoài tầm kiểm soát của hàng tiền vệ Anh.

Sơ đồ 5-3-2 của Anh bị hút sang cánh trái theo hướng bóng. Khi Argentina chuyển hướng tấn công sang phải, Messi giữ vị trí ở khoảng trống ngoài tầm kiểm soát của tiền vệ trung tâm thứ ba của Anh, trong tình huống này là Morgan Rogers. Ảnh chụp màn hình

Sau khi Declan Rice rời sân nhường chỗ cho Nico O'Reilly, Anh chuyển sang sơ đồ 5-4-1, giúp bịt kín hai biên tốt hơn.

Nhưng vấn đề mới lại xuất hiện. Bellingham được kéo xuống đá tiền vệ trụ - vị trí không phải sở trường. Theo bản năng, anh thường lùi quá sát hàng thủ rồi phải tăng tốc quãng dài để áp sát các tiền vệ Argentina ở ngoài cấm địa. Điều này khiến Bellingham luôn chậm một nhịp, tạo điều kiện để Argentina luân chuyển bóng từ cánh trái sang cánh phải, nơi Messi tiếp tục tạo khác biệt.

Việc Bellingham đứng quá thấp cũng giúp Enzo Fernandez có đủ thời gian và khoảng trống để sút xa, dẫn đến quả phạt góc mang về bàn gỡ hòa của Argentina.

Chơi trái sở trường, Bellingham không kiểm soát khoảng cách đội hình tốt như Declan Rice. Enzo Fernandez có đủ thời gian sút trước khi kiếm về quả phạt góc dẫn đến bàn gỡ hòa của Argentina. Ảnh chụp màn hình

Scaloni và Messi tạo thế áp đảo

Argentina còn điều chỉnh nhân sự để tăng sức ép trong những pha tạt bóng. Enzo Fernandez và Alexis Mac Allister đổi vai cho nhau, trong đó Mac Allister được phép thường xuyên xâm nhập cấm địa.

HLV Lionel Scaloni cũng tung Nico Gonzalez và Lautaro Martinez - hai cầu thủ mạnh không chiến - đồng thời đưa Rodrigo De Paul vào chơi rộng bên cánh. Những thay đổi này kết hợp với khả năng điều phối của Messi giúp Argentina liên tục khai thác cánh phải, thực hiện nhiều quả tạt chất lượng cho các cầu thủ có khả năng không chiến.

Trong khoảng nửa giờ cuối trận, hầu như mỗi đợt lên bóng của Argentina đều khiến khung thành Jordan Pickford chao đảo.

Khi các cầu thủ Anh dần xuống sức, nhiều người phải chơi trái sở trường và liên tục đối mặt những pha tấn công do một cầu thủ vĩ đại dẫn dắt, việc Argentina tạo ra thời gian áp đảo nhất kể từ đầu World Cup không còn là bất ngờ.

Xuân Bình (theo BBC Sport)