Từ 0h ngày 24/7 (giờ Mỹ), thuế nhập khẩu Mỹ áp dụng với 60 nền kinh tế sau cuộc điều tra về hành vi thương mại không công bằng có hiệu lực.
"Thuế bổ sung được áp dụng với hàng hóa làm thủ tục tiêu thụ, hoặc rút khỏi kho ngoại quan, từ 0h01 ngày 24/7/2026", thông báo của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết. Thuế mới có hai mức là 10% và 12,5%, thay thế mức tạm thời 10% hết hạn cùng thời điểm.
Thuế này sẽ áp lên "tất cả hàng hóa của nền kinh tế bị điều tra", trừ một số ngoại lệ. Chẳng hạn, nguyên liệu thô có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, sản phẩm có thể gây gián đoạn toàn bộ nền kinh tế, hoặc hàng hóa Mỹ không thể tự sản xuất đủ và thiếu nguồn thay thế.
Các hàng hóa đã bị áp thuế theo Điều 232 về an ninh quốc gia năm ngoái, như ôtô, nhôm, thép, đồng sẽ không chịu thuế mới này. Một số sản phẩm đáp ứng quy tắc xuất xứ trong Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada cũng được miễn thuế trên, do chuỗi cung ứng Bắc Mỹ có mức độ liên kết chặt chẽ và các sản phẩm này có hàm lượng giá trị của Mỹ cao.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cam kết với các quốc gia đã đạt thỏa thuận thương mại với Washington rằng thuế mới sẽ không đẩy tổng thuế vượt mức trần hai bên đã thống nhất.
Theo công bố của USTR, mức thuế 10% được áp với hàng nhập từ các nước như Argentina, Bangladesh, Anh, Campuchia, Canada, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Ấn Độ, Indonesia, Jordan, Malaysia, Mexico...
Với Liên minh châu Âu (EU), Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ, mức thuế mới sau khi cộng với thuế tối huệ quốc (MFN) hiện hành sẽ ra tổng là 10% hoặc 12,5%, tùy từng nền kinh tế.
38 quốc gia còn lại chịu thuế 12,5%, trong đó có Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Thái Lan...
Container tại cảng Los Angeles ở California (Mỹ) tháng 10/2024. Ảnh: Reuters
Nhiều quốc gia đã lên tiếng phản đối thuế này. Australia và Brazil đánh giá thuế mới là không có căn cứ, đồng thời cho biết sẽ tìm cách yêu cầu Washington dỡ bỏ. "Chúng tôi sẽ tiếp tục trao đổi mang tính xây dựng với Mỹ về việc này, cũng như các vấn đề khác, trong vài tuần tới, vì lợi ích chung của người dân hai nước", Dominic LeBlanc - quan chức Canada phụ trách thương mại với Mỹ cho biết.
Mỹ đề xuất áp thuế này từ đầu tháng 6, sau cuộc điều tra kéo dài nhiều tháng, về chính sách của các đối tác trong việc ngăn lưu thông sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Cuộc điều tra được thực hiện theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. USTR cho rằng việc này gây bất lợi cho Mỹ trong cạnh tranh.
Trả lời tại họp báo hồi tháng 6, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết kết luận điều tra của USTR "không phản ánh đúng thực tế và nỗ lực của Việt Nam trong phòng ngừa giảm thiểu lao động cưỡng bức". Bà cho biết Việt Nam đã cung cấp thông tin đầy đủ trong quá trình điều tra và sẽ tiếp tục làm việc với phía Mỹ để giải quyết bất đồng. Việc này nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của người lao động và doanh nghiệp Việt.
Giới phân tích nhận định Tổng thống Mỹ đang tìm cách khôi phục các mức thuế nhập khẩu cũ. Hồi tháng 2, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ các loại thuế Tổng thống Donald Trump áp đặt dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ông Trump ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10% trong 150 ngày, viện dẫn thẩm quyền theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Dù vậy, thuế 10% này chỉ mang tính tạm thời và hết hiệu lực từ ngày 24/7.
Hà Thu (theo Reuters, USTR)
