Ảnh minh họa
Những cơn mưa đến bất ngờ như một cuộc hẹn không báo trước, rồi cũng đi nhanh như thể chưa từng ghé qua.
Năm 2014, tôi có dịp trở lại TP.HCM sau nhiều năm xa cách. Chuyến đi không dài, chỉ vài ngày nhưng đủ để thành phố này để lại trong tôi một ký ức rất riêng, giản dị mà đến bây giờ vẫn còn nguyên cảm giác.
Mưa chỉ ghé một góc phố
Chiều hôm ấy, một người bạn bảo:
- Lên xe đi, mình chở ông chạy một vòng Sài Gòn.
Tôi ngồi sau xe, hai đứa len qua những con đường rợp bóng cây. Thành phố lúc ấy đông nhưng không ngột ngạt. Tiếng xe cộ, tiếng rao hàng, tiếng còi xe hòa vào nhau thành thứ âm thanh rất riêng mà chỉ thành phố này mới có.
Tôi cứ ngước nhìn những hàng me già, những tòa nhà chen nhau giữa những căn nhà cũ kỹ, lòng thấy vui như gặp lại một người thân lâu ngày xa cách.
Đang đi, bầu trời bỗng đổi màu. Mới vài phút trước còn xanh trong, vậy mà chẳng biết từ lúc nào, từng mảng mây đen đã kéo đến. Bạn tôi cười:
- Chết rồi, chắc mưa.
Lời vừa dứt thì mưa đổ xuống. Không phải vài hạt lất phất để người ta kịp tìm chỗ trú, mà là một trận mưa ào xuống như trút nước. Những giọt mưa lớn đập lộp bộp xuống mặt đường, lên mũ bảo hiểm, lên vai áo.
Chỉ trong chốc lát, cả dòng xe đã chậm lại. Người vội vàng tấp vào mái hiên, người lục tìm áo mưa trong cốp xe rồi người bán hàng chạy cuống cuồng kéo bạt. Cả thành phố như đổi nhịp chỉ vì một cơn mưa. Bạn tôi thắng xe sát lề, lấy trong cốp ra hai chiếc áo mưa.
Anh đưa cho tôi một chiếc rồi cười:
- Ở Sài Gòn là vậy đó. Ra đường mà quên áo mưa thì coi như thua.
Tôi bật cười theo. Ở quê tôi, miền Trung, mưa thường khác. Những cơn mưa quê nhà thường báo trước bằng gió Lào dịu lại, bằng mây xám kéo kín chân trời, bằng tiếng sấm ì ầm từ rất xa.
Người ta còn đủ thời gian gom lúa, đưa bò về chuồng, cất quần áo ngoài sân rồi mới nghe mưa gõ lên mái ngói. Còn ở đây, dường như mưa chẳng cần báo trước điều gì. Mưa đến bất ngờ. Mưa như thử lòng những người đang tất bật trên đường.
Điều khiến tôi ngạc nhiên hơn lại xảy ra chỉ ít phút sau. Chúng tôi tiếp tục chạy xe. Mưa vẫn xối xả phía sau lưng nhưng chỉ chừng hơn một cây số, con đường phía trước bỗng khô ráo.
Mặt đường sáng lên dưới nắng, người đi bộ vẫn thản nhiên bước, những quán cà phê vẫn bày bàn ghế ngoài vỉa hè và trẻ con vẫn nô đùa. Tôi ngoái đầu nhìn lại. Phía sau, một màn mưa trắng xóa vẫn phủ kín cả khoảng trời. Phía trước, nắng vàng như chưa từng có cơn mưa nào.
Tôi ngơ ngác hỏi:
- Sao kỳ vậy?
Bạn tôi cười rất tự nhiên:
- Bình thường mà. Mưa có một đoạn thôi.
Lần đầu tiên trong đời, tôi biết có những cơn mưa chỉ rơi ở một góc thành phố. Thiên nhiên ở đây cũng giống như nhịp sống Sài Gòn: nhanh, bất ngờ và đầy những điều khó đoán.
Một lời dặn mang theo nghĩa tình
Từ hôm ấy, mỗi lần thấy ai mặc áo mưa giữa trời nắng ở TP.HCM, tôi không còn thấy lạ nữa. Họ không mặc vì trời đang mưa. Họ mặc vì biết có thể vài phút nữa mưa sẽ đến. Đó là kinh nghiệm của những người đã sống lâu với thành phố này.
Sau chuyến đi ấy, mỗi lần gọi điện, người bạn ở Sài Gòn thường kết thúc câu chuyện bằng một câu rất quen:
- Ra đường nhớ đem áo mưa theo nghe!
Một lời dặn tưởng chừng chỉ để đối phó với thời tiết nhưng càng nghĩ, tôi càng thấy trong đó có cả sự quan tâm rất đỗi chân tình của người Sài Gòn.
Thành phố này đông người. Ai cũng bận. Ai cũng tất bật mưu sinh. Thế nhưng giữa guồng quay ấy, người ta vẫn dành cho nhau những lời nhắc nhỏ. Là "đi đường cẩn thận", là "ăn cơm chưa", là "mưa rồi đó". Và giản dị nhất là:
- Nhớ đem áo mưa theo nhé!
Có lẽ chính những điều nhỏ bé ấy đã làm nên cái tên "thành phố nghĩa tình". Nghĩa tình không phải chỉ ở những việc lớn lao. Đôi khi, nó chỉ bắt đầu từ việc một người bạn luôn mang sẵn chiếc áo mưa trong cốp xe để đưa cho người ngồi phía sau.
Từ việc người bán nước kéo vội tấm bạt, gọi người đi đường vào trú mưa. Từ việc ai đó sẵn sàng nhích chiếc ô của mình để che thêm cho một người xa lạ đứng cạnh đèn đỏ.
Tôi đã gặp những hình ảnh ấy trong một buổi chiều mưa năm 2014. Đến bây giờ, hơn mười năm đã trôi qua, tôi không còn nhớ mình đã đi qua bao nhiêu con đường của thành phố hôm ấy. Nhưng tôi vẫn nhớ rất rõ cảm giác ngồi sau xe máy, mặc chiếc áo mưa còn thơm mùi nhựa mới, nhìn phía sau là màn mưa trắng xóa, phía trước là khoảng nắng vàng óng ánh.
Một thành phố có thể cùng lúc tồn tại hai mùa chỉ cách nhau vài cây số. Cũng giống như cuộc sống nơi đây, có lúc bộn bề, có lúc bình yên, nhưng sau tất cả vẫn luôn dành chỗ cho sự sẻ chia. Mỗi lần trời quê bất chợt đổ mưa, tôi lại nhớ đến người bạn năm nào và câu nói giản dị trước khi chúng tôi rời nhà:
- Nhớ đem áo mưa theo nhé!
Đó không chỉ là lời nhắc mang theo một vật dụng để tránh mưa. Đó còn là cách người Sài Gòn gửi gắm sự quan tâm, sự tử tế và nghĩa tình vào những điều nhỏ nhất.
Và có lẽ, chính từ những điều bình dị ấy, TP.HCM đã ở lại trong ký ức tôi bằng một cơn mưa bất chợt và một lời dặn không bao giờ cũ.
