Đi theo xu hướng mới với thế hệ tay vợt Tây Ban Nha chơi tấn công, nhưng hành trình vươn mình của Rafael Jodar vẫn khác biệt so với những đàn anh đồng hương.
Trong lần đầu ra mắt khán giả quê nhà tại tổ hợp Caja Magica ở Madrid năm nay, Jodar có thể tự hài lòng với những gì đã làm được. Đối đầu tay vợt đồng trang lứa Joao Fonseca - sao mai được kỳ vọng nhất của quần vợt nam hơn một năm qua, Jodar đã thắng sau ba set trong tiếng reo hò của khán giả tại sân Manolo Santana.
Trên hành trình ấy, Jodar gửi tới làng banh nỉ một thông điệp rõ ràng: hình mẫu truyền thống của tay vợt nam Tây Ban Nha, gắn liền với hình ảnh bền bỉ có phần lam lũ bằng các cuộc đấu kéo dài bất tận trên sân đất nện, có lẽ đang thực sự đi vào dĩ vãng.
Jodar (trắng) bắt tay đàn anh Carreno Busta sau trận vòng bốn Roland Garros, trên sân Suzanne Lenglen, Paris, Pháp hôm 31/5. Ảnh: Reuters
Rafael Nadal, ông vua sân đất nện, là người đầu tiên bắt đầu phá vỡ khuôn mẫu đó bằng những thay đổi trong lối chơi. Carlos Alcaraz gần như đọc lời tiễn biệt cho định kiến ấy suốt 5 năm qua. Jaume Munar, người bước vào mùa 2025 với phong cách chủ động tấn công hơn, cũng góp phần thúc đẩy xu hướng mới.
Và Jodar giờ như người được chọn để viết "giấy khai tử" cho quan niệm cũ kỹ đó. Tại Roland Garros, tay vợt 19 tuổi tiếp tục chứng minh điều ấy. Ngay lần đầu dự giải, Jodar đã tiến một mạch vào tứ kết bằng lối đánh giàu sức mạnh.
Hành trình đó của Jodar không suôn sẻ, và đôi lúc anh cũng nhận được may mắn. Gần nhất ở vòng bốn, Jodar bị đồng hương, vốn là bạn thân, Pablo Carreno Busta áp đảo. Tay vợt kỳ cựu mang đậm phong cách Tây Ban Nha truyền thống, liên tục dùng kinh nghiệm, sự tinh quái và những cú đánh bất ngờ để điều trái bóng khắp mặt sân. Tay vợt 34 tuổi thắng hai set đầu với cách chơi như một người thầy chỉ dạy cho học trò.
Nhưng rồi, vai của Carreno Busta gặp vấn đề. Sức mạnh trong những cú giao bóng giảm rõ rệt, còn cú trái tay không còn đủ uy lực. Jodar lập tức tận dụng cơ hội, kéo dài tình huống cho tới khi pha bóng thực sự thuận lợi mới dứt điểm. Thành quả cho Jodar là màn ngược dòng thắng 4-6, 4-6, 6-1, 6-2, 6-2.
Đó là trận thắng năm set thứ hai liên tiếp của Jodar. Trước đó ở vòng ba, anh vượt qua Alex Michelsen bằng sự kết hợp giữa hỏa lực từ cú thuận tay cuối sân và nền tảng thể lực vượt trội trong giai đoạn cuối trận.
Không phải đến bây giờ Jodar mới được chú ý. Tay vợt tuổi teen này gây tiếng vang từ cuối năm ngoái khi thắng Learner Tien. Khi đó, Jodar vẫn là ngôi sao của đội quần vợt Đại học Virginia. Nhưng kể cả vướng chuyện sách vở, anh vẫn giành ba danh hiệu ATP Challenger trong năm, đủ để đến Next Gen Finals.
Ngay trước mùa giải 2026, Jodar thông báo chuyển hẳn sang thi đấu chuyên nghiệp. Kể từ đó, tay vợt người Madrid không hề ngoái đầu nhìn lại. Jodar vượt qua vòng loại Australia Mở rộng rồi thắng trận chính thức đầu tiên tại Grand Slam sau năm set. Tay vợt 19 tuổi tiếp tục thắng hai trận vòng chính ở Miami Mở rộng, trước khi giành danh hiệu ATP Tour đầu tiên trong sự nghiệp tại Marrakech, Morocco hồi đầu tháng Tư.
Trở về sân đất nện quê nhà, Jodar lần đầu vào tứ kết một giải Masters 1000 bằng chuỗi bốn trận thắng liên tiếp, trong đó có chiến thắng trước tay vợt số tám thế giới Alex de Minaur ở vòng hai. Sau đó, anh đánh bại Fonseca rồi vượt qua Vit Kopriva, để gặp số một thế giới Jannik Sinner ở tứ kết. Khi ấy, Sinner đang sở hữu chuỗi 20 trận thắng liên tiếp.
"Tôi có cảm giác đây sẽ không phải lần duy nhất chúng tôi gặp nhau", Sinner nói về Jodar ở Madrid. "Một tay vợt rất thú vị. Tài năng cực lớn".
Jodar vẫn còn là "viên ngọc thô". Anh chơi quyết liệt với tốc độ cao, đến mức đã chuẩn bị giao bóng trong lúc các cô cậu bé nhặt bóng còn chưa kịp trở lại vị trí. Trong trận gặp Fonseca, trọng tài nhiều lần phải nhắc Jodar chậm lại, chờ mọi thứ ổn định. Tay vợt Tây Ban Nha cũng liên tục dang tay phản ứng và sẵn sàng tranh luận.
"Rất khó khăn", Jodar nói sau khi hạ Fonseca ở Madrid. "Những trận đấu như thế này thường được quyết định bởi những chi tiết rất nhỏ, ranh giới thắng thua rất mong manh. Tôi nghĩ mình đã xử lý tốt các tình huống đó và cố gắng chơi đúng theo lối đánh của bản thân".
Theo Brian Rasmussen, trợ lý HLV đội nam Đại học Virginia, việc trung thành đi theo con đường riêng là yếu tố cốt lõi tạo nên thành công của Jodar. Ông tin phẩm chất đó được thừa hưởng từ cha tay vợt này, cũng tên Rafael Jodar, một HLV bóng rổ nữ, kiêm chuyên gia vật lý trị liệu và cũng là HLV quần vợt, phần lớn tự học. Chính người cha này đã dẫn dắt con trai từ vị trí ngoài top 700 thế giới, cách đây một năm, tiến sát tới top 40.
Jodar trong trận gặp Carreno Busta ở vòng bốn Roland Garros, trên sân Suzanne Lenglen, Paris, Pháp hôm 31/5. Ảnh: Reuters
Jodar chưa bao giờ có ý định tiếp nối mẫu hình tay vợt Tây Ban Nha truyền thống. Anh có thể phòng ngự, có thể chạy khắp sân để cứu bóng, nhưng bản năng đầu tiên luôn là tấn công với vị trí đứng ôm sân, nhằm cố gắng buộc đối thủ không kịp đáp trả. "Rafa khiêm tốn đến mức cậu ấy sẵn sàng học hỏi từ bất kỳ ai", Rasmussen, người từng đồng hành cùng Jodar tại Australia hồi tháng 1/2026, nhận xét. "Bất cứ điều gì tôi yêu cầu trong lúc tập luyện, cậu ấy đều làm với cường độ tối đa. Rất khiêm tốn và khát khao".
Rasmussen và HLV trưởng Andres Pedroso của Đại học Virginia biết đến Jodar hồi 2023, khoảng một năm trước khi anh bùng nổ với chức vô địch Mỹ Mở rộng trẻ 2024. Khi đó, Jodar thậm chí còn nằm ngoài top 100 trẻ thế giới. Tuy nhiên, Rasmussen và Pedroso bị thuyết phục bởi tinh thần làm việc và khả năng hòa nhập tập thể của anh trong chuyến đi tới Mỹ tuyển sinh.
Tháng 11/2023, Đại học Virginia công bố việc chiêu mộ Jodar trên mạng xã hội. Người xuất hiện cùng anh trong bài đăng hôm đó không ai khác ngoài Fonseca.
Mùa hè 2024, Jodar có giai đoạn tập huấn tại Virginia, thi đấu tốt ở một giải tại Maryland, rồi tới New York và vô địch Grand Slam trẻ tại Mỹ. Với số đông tay vợt, đó thường là thời điểm bỏ qua con đường đại học và chuyển hẳn sang chuyên nghiệp. Fonseca đã làm như vậy và chưa từng khoác áo Virginia.
Jodar thì không. Chàng trai này gia nhập đội vào tháng 1/2025, đạt thành tích 19 thắng, 3 thua, được bầu chọn vào đội hình xuất sắc mùa giải và nhận danh hiệu Tân binh hay nhất năm của toàn bộ hệ thống thể thao học đường Mỹ. Không chỉ vậy, Jodar còn góp mặt trong danh sách sinh viên học tập xuất sắc của trường và được Hiệp hội Quần vợt Liên trường Mỹ vinh danh là vận động viên - học giả tiêu biểu.
Rời giảng đường, Jodar tiếp đà thăng tiến trên sân quần. Những chiến thắng ở hệ thống ATP Challenger ngày càng nhiều, và cũng đến lúc Jodar bước vào những giải đấu khó hơn. "Được chạm trán với nhiều đối thủ đẳng cấp cao giúp tôi nâng tầm bản thân", Jodar nói sau khi thắng Alex de Minaur 6-3, 6-1 tại Madrid. "Khi đối đầu với những tay vợt như vậy, những người giỏi nhất thế giới, trình độ của bạn sẽ tăng lên rất nhiều".
Tại Madrid, trình độ của Sinner là quá cao. Bản thân Jodar cũng thán phục: "Mọi cú đánh của anh ấy đều rất hoàn thiện. Đó là điều khiến Jannik khác biệt".
Dù vậy, Jodar cũng ngày càng tiến gần hơn tới nhóm tinh hoa. Và tại Paris, trong bối cảnh Sinner đã bị loại, Jodar liên tục chứng minh vì sao bản thân trở nên khác biệt. Trận gặp hạt giống số hai Alexander Zverev ở tứ kết vào ngày mai 2/6 sẽ thực sự là lúc cái tên Jodar bước ra ánh sáng. Nếu anh thắng, người Tây Ban Nha sẽ lại mơ về viễn cảnh chàng trai trẻ 19 tuổi vô địch ngay lần đầu dự Roland Garros - như cách Nadal từng làm 21 năm trước.
Vy Anh
