Nghe nói sùi mào gà có thể lây nhiễm khi sử dụng chung nhà vệ sinh, có đúng không, con trai tôi 10 tuổi phòng bệnh thế nào? (Lý Dương, 28 tuổi, Vĩnh Long)
Trả lời:
Nhà vệ sinh, đặc biệt là bồn cầu, chứa nhiều vi khuẩn và virus có thể lây khi dùng chung. HPV là tác nhân gây sùi mào gà (type 6 và 11), đã được ghi nhận có thể tồn tại trên bồn cầu, tay nắm cửa, chậu rửa ở nhà vệ sinh công cộng.
Các nốt sùi có thể xuất hiện ở hậu môn, vùng kín, môi, mắt, miệng. Khi người lành chạm vào dịch tiết chứa virus trên bề mặt hoặc qua kẽ tay, móng tay, nguy cơ lây nhiễm vẫn có. HPV có thể tồn tại trên các bề mặt này trong nhiều ngày.
Để giảm nguy cơ lây sùi mào gà và các bệnh truyền nhiễm khác, trẻ cần được hướng dẫn rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh và hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Nhà trường nên vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên nhà vệ sinh, phòng học, đồ dùng và khu vui chơi. Khi trẻ có dấu hiệu bất thường, cần đi khám sớm, tránh tự điều trị khiến bệnh nặng hơn.
Virus HPV gây bệnh sùi mào gà được chứng minh có thể tồn tại ở miệng bồn cầu, bồn rửa tay, tay nắm cửa... của nhà vệ sinh công cộng. Ảnh: Vecteezy
Sùi mào gà (mụn cóc sinh dục) do virus HPV gây ra, lây chủ yếu qua quan hệ tình dục và tiếp xúc da kề da; dùng chung đồ cá nhân cũng có thể lây nhưng ít hơn. Triệu chứng gồm tiểu buốt, chảy dịch niệu đạo ở nam, khí hư hôi ở nữ và tổn thương da, niêm mạc vùng sinh dục.
Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; mục tiêu điều trị là loại bỏ tổn thương và tăng miễn dịch để cơ thể thải virus. Điều trị muộn hoặc sai cách dễ tái phát và tăng nguy cơ ung thư.
Hiện Việt Nam lưu hành hai loại vaccine phòng ngừa là Gardasil và Gardasil 9, hiệu quả hơn 90%. Ngoài phòng sùi mào gà, vaccine còn giúp phòng các bệnh ung thư có liên quan virus HPV như ung thư cổ tử cung, vòm họng, hậu môn, âm hộ hay ung thư ở các vị trí như lưỡi, xoang mũi, môi...
Trong đó, vaccine Gardasil phòng được 4 type 6, 11, 16, 18 chỉ định tiêm cho nữ giới tuổi 9-26. Nữ giới 9 đến dưới 14 tuổi chỉ cần tiêm hai mũi vaccine Gardasil cách nhau 6-12 tháng. Người từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi.
Còn vaccine Gardasil 9 phòng ngừa 9 type 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 và 58, chỉ định tiêm cho nam và nữ tuổi 9-45, hiệu quả bảo vệ đến trên 90%. Lịch tiêm cho người 9 đến dưới 15 tuổi gồm hai mũi cách nhau 6-12 tháng. Người 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.
Con bạn hiện 10 tuổi, thuộc "độ tuổi vàng" để tiêm vaccine HPV. Bé có thể tiêm vaccine Gardasil 9, lịch tiêm hai mũi, cách nhau 6 -12 tháng. Bạn nên kiểm tra sổ tiêm chủng của con để đưa trẻ đi tiêm sớm, giúp con phòng bệnh hiệu quả.
Bác sĩ Phạm Hồng Thuyết
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.
