Phó thủ tướng thường trực chủ trì cuộc họp sửa đổi Luật Đấu thầu - Ảnh: VGP
Thực hiện đấu thầu còn vướng mắc
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, từ năm 2023 đến nay, Luật Đấu thầu đã được sửa đổi, bổ sung. Kể từ khi Luật Đấu thầu được sửa đổi trong các năm 2024, 2025, hoạt động đấu thầu đã có những chuyển biến tích cực, góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm, cấp bách. Đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục, thời gian lựa chọn nhà thầu được rút ngắn đáng kể, giúp tiết kiệm chi phí, thời gian.
Tuy nhiên, bộ nhận thấy mặc dù hệ thống pháp luật đã tạo cơ chế thông thoáng, thuận lợi, linh hoạt và chủ động hơn, song nhiều chủ đầu tư vẫn có tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm, nhất là trong việc xác định giá gói thầu.
Một bộ phận cán bộ cấp xã còn lúng túng trong triển khai hoạt động đấu thầu sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động. Công tác giám sát hoạt động đấu thầu tại một số nơi chưa kịp thời.
Nhiều ý kiến tại cuộc họp cho rằng cần xây dựng Luật Đấu thầu là luật khung, gắn với các nguyên tắc, hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể.
Các nội dung chuyên môn, kỹ thuật của từng ngành, lĩnh vực nên điều chỉnh theo pháp luật chuyên ngành, xây dựng quy trình liên thông, tránh chồng chéo.
Đặc biệt, các ý kiến cho rằng cần tiếp tục mở rộng các trường hợp áp dụng, nhất là đối với các trường hợp đặc biệt.
Bao gồm như gói thầu thuộc các dự án đầu tư công trọng điểm, cấp bách, hạ tầng khu công nghiệp, khu kinh tế, logistics; chỉnh trang, cải tạo chung cư cũ, khu đô thị; chuyển đổi số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học công nghệ...
Xây dựng luật theo hướng luật khung, luật ống
Kết luận, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cho hay Thủ tướng đã giao nghiên cứu, xây dựng dự án luật trên cơ sở hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, sửa đổi Luật Đấu thầu.
Tinh thần là tiếp tục rà soát các vướng mắc trong thể chế, cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư công, nhất là tháo gỡ các quy định về đấu thầu, xây dựng... Trước mắt tháo gỡ cơ chế chỉ định thầu đối với gói thầu tư vấn, gói thầu xây lắp.
Việc sửa đổi pháp luật về đấu thầu phải bảo đảm công khai, minh bạch, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho nhà thầu và góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Luật được xây dựng theo hướng luật khung, luật ống, quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, còn các nội dung cụ thể giao Chính phủ quy định tại các nghị định để tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện.
Vì vậy, việc sửa đổi Luật Đấu thầu phải trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành, xác định rõ các vướng mắc để đề xuất sửa đổi phù hợp. Quá trình xây dựng luật phải bảo đảm các văn bản hướng dẫn dưới luật được chuẩn bị đồng thời, trình kèm theo.
Luật Đấu thầu đã được đưa vào chương trình xây dựng luật năm 2026. Cùng với đề xuất sửa đổi một số quy định về đấu thầu ở cấp nghị định, Bộ Tài chính cần báo cáo rõ nội dung nghiên cứu, sửa đổi toàn diện Luật Đấu thầu trình Quốc hội theo đúng chỉ đạo.
Về sửa đổi Nghị định số 214 và các nghị định liên quan, Phó thủ tướng thường trực yêu cầu Bộ Tài chính tiếp thu đầy đủ ý kiến các bộ, ngành, hiệp hội nghiên cứu, xác định hạn mức áp dụng chỉ định thầu phù hợp đối với các gói thầu tư vấn, giải phóng mặt bằng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
