TP HCMAnh Minh, 35 tuổi, hút thuốc lá gần 20 năm, ngủ khoảng 6 tiếng mỗi ngày, nay đau đầu, nóng bừng mặt, đi khám phát hiện tăng huyết áp.
Anh Minh cao 1,72 m, nặng 72 kg, thừa cân nhẹ, song vòng eo 100 cm (nam giới bình thường dưới 90 cm) thuộc nhóm béo bụng. BS.CKII Lê Anh Tuấn, khoa Tim mạch, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết huyết áp người bệnh 161/102 mmHg ở tay phải và 151/97 mmHg ở tay trái (trong khi huyết áp bình thường ở người trưởng thành dưới 120/80 mmHg). Anh Minh bị tăng huyết áp độ hai, cao hơn đáng kể so với ngưỡng khuyến cáo.
Do bệnh xuất hiện sớm ở tuổi 35, bác sĩ chỉ định thực hiện thêm các xét nghiệm nhằm đánh giá nguy cơ tim mạch. Kết quả siêu âm tim chưa ghi nhận tình trạng phì đại thất trái hay tổn thương cơ tim cho thấy bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Bác sĩ Tuấn tư vấn thay đổi lối sống và điều trị hạ huyết áp theo phác đồ cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Tuấn, tăng huyết áp ở người trẻ có thể liên quan đến sự kết hợp của nhiều yếu tố lối sống và chuyển hóa. Trong đó, hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ làm tăng huyết áp. Bởi hút thuốc lá có thể làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch. Thiếu ngủ kéo dài gây rối loạn hoạt động của hệ thần kinh giao cảm và các hormone điều hòa huyết áp. Thừa cân, béo bụng là dấu hiệu của mỡ nội tạng làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa và tăng huyết áp.
Nếu không được kiểm soát kịp thời, tăng huyết áp kéo dài có thể gây tổn thương tim, não, thận và mạch máu. Theo thời gian, người bệnh đối mặt với nguy cơ phì đại cơ tim, suy tim, xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy thận mạn.
Anh Minh được tư vấn thay đổi lối sống, bỏ thuốc lá, tăng cường vận động, thực hiện chế độ ăn lành mạnh, giảm cân, cải thiện giấc ngủ và điều trị hạ huyết áp theo phác đồ phù hợp. Sau một tuần, huyết áp giảm xuống 118/70 mmHg, cơn đau đầu không còn xuất hiện. Hai tuần sau, huyết áp duy trì ở mức 120/76 mmHg, người bệnh ổn định sức khỏe.
Tăng huyết áp là bệnh mạn tính nên anh Minh vẫn cần duy trì điều trị và tái khám định kỳ. Nếu người bệnh tự ý dừng thuốc có thể khiến huyết áp âm thầm tăng trở lại, làm tăng nguy cơ biến chứng.
Theo bác sĩ Tuấn, nhiều người cho rằng tăng huyết áp chỉ xảy ra ờ tuổi trung niên và người cao tuổi. Tuy nhiên, thực tế nhiều trường hợp mắc bệnh ở tuổi 30-40 liên quan đến các yếu tố lối sống. Theo khuyến cáo của các hiệp hội tim mạch, những người trưởng thành được chẩn đoán tăng huyết áp trước 40 tuổi cần thực hiện xét nghiệm sàng lọc tăng huyết áp thứ phát. Nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát bao gồm hội chứng ngưng thở khi ngủ, cường Aldosterone tiên phát, bệnh lý thận, u tủy thượng thận, uống nhiều rượu bia, hẹp eo động mạch chủ ...
Bác sĩ Tuấn khuyến cáo người có yếu tố nguy cơ tim mạch nên đo huyết áp định kỳ, kể cả cảm thấy khỏe mạnh. Đặc biệt, người trẻ có các triệu chứng kể trên, nhất là khi kèm hút thuốc lá, thừa cân, béo bụng, ngủ ít hoặc ngáy ngủ kéo dài cần đi khám sớm.
Ly Nguyễn
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
