Thu nhập vãng lai 5 triệu đồng/lần mới phải tạm khấu trừ thuế, vui hay lo?

Thu nhập vãng lai từ 5 triệu đồng mới phải tạm khấu trừ thuế

Cụ thể theo Nghị định 253 hướng dẫn một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân vừa được Chính phủ ban hành, áp dụng từ 1-7, tổ chức, cá nhân chi trả tiền công, tiền lương cho người lao động không ký hợp đồng, hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng phải khấu trừ thuế thu nhập cá nhân 10% nếu mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên.

Như vậy từ ngày 1-7, ngưỡng khấu trừ thuế đối với thu nhập nhỏ được nâng từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng/lần.

Trường hợp mức chi trả dưới 5 triệu đồng/lần thì tổ chức, cá nhân trả thu nhập chỉ khấu trừ thuế 10% khi người lao động yêu cầu.

Theo nghị định, trường hợp cá nhân thuộc diện khấu trừ 10% nhưng ước tính tổng thu nhập chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thì làm cam kết gửi đơn vị trả thu nhập để không khấu trừ thuế.

Cá nhân hoàn toàn chịu trách nhiệm về bản cam kết của mình. Trường hợp phát hiện sự gian lận sẽ bị xử lý theo quy định.

Căn cứ cam kết, tổ chức trả thu nhập không khấu trừ thuế. Kết thúc năm tính thuế, đơn vị phải tổng hợp danh sách và thu nhập của những cá nhân này để gửi cơ quan thuế.

Đối với cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, đơn vị chi trả thu nhập khấu trừ thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần, kể cả trường hợp cá nhân ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên tại nhiều nơi.

Quy định mới được kỳ vọng sẽ giảm thủ tục hành chính cho cả người nộp thuế và đơn vị chi trả, đồng thời hạn chế tình trạng cá nhân có thu nhập vãng lai giá trị thấp phải thực hiện quyết toán hoặc hoàn thuế sau khi đã bị khấu trừ tại nguồn.

Thu nhập vãng lai bình quân không quá 15 triệu đồng/tháng được ủy quyền quyết toán

Một điểm mới khác được nhiều người nộp thuế quan tâm là quy định về quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

Theo nghị định, cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác nhưng phần thu nhập vãng lai bình quân trong năm không quá 15 triệu đồng/tháng và đã được khấu trừ thuế 10% thì được ủy quyền cho đơn vị chi trả quyết toán thay.

Trường hợp người nộp thuế tự quyết toán thì hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ hỗ trợ tổng hợp toàn bộ các nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh trong năm tính thuế và được trừ số thuế đã được khấu trừ.

Nghị định cũng quy định cá nhân chỉ có một nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công theo hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên tại một tổ chức và vẫn đang làm việc tại đó vào thời điểm quyết toán được ủy quyền cho đơn vị chi trả quyết toán thay. Quy định này cũng áp dụng với người lao động được điều chuyển từ tổ chức cũ sang tổ chức mới do chia, tách, sáp nhập, hợp nhất hoặc chuyển đổi doanh nghiệp.

Vì sao người vui người lo khi nâng ngưỡng khấu trừ?

Ông Nguyễn Đức Nghĩa, Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA), cho rằng ngưỡng khấu trừ thuế với các khoản thu nhập vãng lai áp dụng ở mức 2 triệu đồng/lần đã nhiều năm qua.

Nếu so với điều kiện kinh tế xã hội hiện nay là hơi thấp, do vậy việc nâng ngưỡng khấu trừ lên mức 5 triệu đồng/lần là phù hợp vì lương tối thiểu vùng từ tháng 1-2026 đã tăng lên mức 5,31 triệu đồng/tháng (với vùng 1) và 4,73 triệu đồng/tháng (với vùng 2), và mức giảm trừ gia cảnh với bản thân người nộp thuế đã tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng.

"Tuy nhiên cũng có người đặt câu hỏi tại sao không là một mức cao hơn là mà mức 5 triệu đồng/lần? Trên thực tế người nộp thuế sẽ có nhiều nguồn thu nhập, chứ không phải chỉ một nguồn, do vậy mức 5 triệu đồng/lần là phù hợp, nếu đẩy lên cao hơn sẽ dẫn đến hụt thu, nhất là thời gian qua nhiều người cuối năm không tự tổng hợp các khoản thu nhập để quyết toán thuế", ông Nghĩa nói.

Tuy nhiên ở chiều ngược lại, với những người chỉ có thu nhập 1-2 nguồn mà vẫn phải tạm nộp 10% rồi cuối năm đi quyết toán thì sẽ "thêm việc" cho người nộp thuế, vì một khoản thu nhập lẽ ra được dùng để chi tiêu thì lại bị tạm khấu trừ và cuối năm lại phải qua một quy trình hoàn thuế phức tạp.

"Như vậy cũng nên thay đổi cách thức quyết toán thuế theo hướng đơn giản, dễ thực hiện nhằm giảm bớt áp lực cho người nộp thuế, nhất là những người có nguồn thu nhập vãng lai thuộc diện phải tự quyết toán với cơ quan thuế", ông Nghĩa đề xuất.

Trước đó Báo điện tử Tuổi Trẻ đã phản ánh nhiều trường hợp ký hợp đồng làm việc ổn định tại một đơn vị nhưng bên cạnh đó lại phát sinh một số khoản thu nhập vãng lai, có khi chỉ 300.000 - 500.000 đồng/lần, cơ quan chi trả không khấu trừ vì dưới ngưỡng. Người nộp thuế cuối năm cũng "quên" chưa kê khai kịp thời, dẫn đến bị truy thu, phạt chậm nộp với số tiền rất lớn. Có trường hợp nhận thu nhập chỉ vài trăm ngàn mà bị phạt vài triệu đồng, thậm chí hàng chục triệu đồng.

Do vậy các chuyên gia cũng đề xuất ứng dụng eTax Mobile cần cải thiện theo hướng tự động cảnh báo nghĩa vụ thuế như ứng dụng ngân hàng, giúp người dân kịp thời theo dõi và nộp thuế, tránh phát sinh vi phạm.