Hơn 70% cổ phiếu nhóm hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng FDI đang đi lùi - Ảnh: HỮU HẠNH
Sóng FDI mới chưa xuất hiện, nhiều mã giảm trên 20%
Mới đây, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 10 về đổi mới công tác thu hút đầu tư nước ngoài trong giai đoạn mới, với định hướng đưa khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế.
Theo nghị quyết, 5 nhóm ngành, lĩnh vực trọng tâm được ưu tiên thu hút đầu tư nước ngoài trong giai đoạn 2026-2030 gồm: công nghiệp điện tử, chip bán dẫn và thiết bị số; trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật và chuỗi khối; công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến, công nghiệp xanh; logistics hiện đại, dịch vụ chuỗi cung ứng, dịch vụ tài chính và các dịch vụ giá trị gia tăng cao.
Định hướng mới cho thấy trọng tâm FDI không còn nằm ở các ngành thâm dụng lao động như trước, mà hướng nhiều hơn tới công nghệ cao, hạ tầng hiện đại và chuỗi cung ứng giá trị gia tăng lớn. Tuy nhiên, diễn biến trên sàn chứng khoán lại chưa phản ánh kỳ vọng này.
Nhóm giảm giá đang "áp đảo" (Tính đến hết phiên giao dịch 22-6)
Thống kê của Tuổi Trẻ Online từ 45 cổ phiếu thuộc các nhóm ngành được xem là hưởng lợi trực tiếp từ FDI cho thấy có tới 71,11% số mã giảm giá trong gần 6 tháng đầu năm.
Ở nhóm công nghệ, nhiều cổ phiếu đầu ngành ghi nhận mức điều chỉnh mạnh. FPT giảm 25,3% sau khi đã giảm 26,4% trong năm ngoái. ELC của CTCP Công nghệ - Viễn thông Elcom giảm 34,75%. CMG của Tập đoàn Công nghệ CMC giảm 15,33%.
Tại nhóm khu công nghiệp và hạ tầng, hàng loạt mã như KBC - Kinh Bắc, BCM - Becamex, CII hay VCG - Vinaconex cũng khiến nhà đầu tư "lỗ" hơn 10% so với đầu năm.
Bức tranh chỉ thực sự sáng hơn ở một số trường hợp cá biệt. GVR - Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam tăng 31,67%, trở thành cổ phiếu có diễn biến tích cực nhất trong nhóm. Tiếp theo là MVN - Tổng công ty Hàng hải Việt Nam tăng 28,35%, dù thanh khoản khá thấp trên UPCoM.
Nhóm tăng giá.
Trong khi đó nhóm logistics và cảng biển ghi nhận một số điểm sáng như GMD - Tập đoàn Gemadept tăng 27,53% hay PHP - Cảng Hải Phòng tăng 21,79%.
Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang có xu hướng lựa chọn doanh nghiệp cụ thể, thay vì đặt cược trên diện rộng vào toàn bộ câu chuyện FDI.
Dòng tiền sẽ không chảy đều cho tất cả doanh nghiệp
Ông Nguyễn Văn Trúc, Trưởng Bộ phận Phân tích Chứng khoán quốc gia NSI, cho rằng "Nghị quyết 10 không đơn thuần là một văn bản định hướng định kỳ, mà phản ánh sự chuyển đổi mang tính bước ngoặt trong chiến lược phát triển kinh tế".
Nhưng dưới góc nhìn đầu tư, ông Trúc cho rằng quá trình thẩm thấu của dòng vốn mới sẽ tạo ra sự phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp.
Nhóm đầu tiên được đánh giá hưởng lợi rõ nét là bất động sản khu công nghiệp thế hệ mới, bao gồm các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất sạch quy mô lớn, đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững và có khả năng cung cấp hạ tầng đồng bộ.
Nhóm thứ hai là công nghệ - viễn thông, nơi nhu cầu về trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, AI và hạ tầng số được dự báo tăng mạnh cùng sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ toàn cầu.
Nhóm còn lại là hàng hóa và dịch vụ công nghiệp, đặc biệt là hạ tầng năng lượng sạch. Theo ông Trúc, tiêu chuẩn phát triển xanh đang trở thành điều kiện ngày càng quan trọng trong quyết định đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia.
Phòng vệ tỉ giá là mảnh ghép hoàn thiện mô hình "All in one"
Ở góc nhìn dài hạn hơn, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình - cho rằng Việt Nam đang hướng tới mô hình "All in one" - nơi doanh nghiệp nước ngoài không chỉ đến sản xuất mà còn huy động vốn ngay tại Việt Nam. Sẽ có những doanh nghiệp FDI được IPO trong thời gian tới.
Theo ông Minh, bất động sản khu công nghiệp, logistics và cảng biển vẫn là những nhóm ngành hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng FDI mới. Tuy nhiên để thu hút các doanh nghiệp nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường vốn, Việt Nam cần xây dựng hệ thống công cụ phòng vệ rủi ro tỉ giá (hedge) hiệu quả.
Ông dẫn kinh nghiệm từ Ấn Độ, nơi doanh nghiệp FDI được phép huy động vốn trên thị trường nội địa nhưng đồng thời được hỗ trợ bởi các công cụ hedge tỉ giá phát triển. Đây được xem là điều kiện quan trọng giúp quốc gia này gia tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn quốc tế.
