Vì sao có tin tuyển Anh dùng... thuốc Viagra để đấu Mexico?

Vì sao lại là Viagra?

Một số tờ báo như The Sun hay TalkSPORT đồng loạt đề cập đến khả năng hoạt chất sildenafil - thành phần chính của Viagra - có thể giúp các cầu thủ thích nghi với điều kiện thi đấu ở độ cao hơn 2.200m so với mực nước biển.

Thông tin nhanh chóng thu hút sự chú ý bởi Viagra vốn được biết đến là thuốc điều trị rối loạn cương dương. Tuy nhiên trong giới y học thể thao, sildenafil từ lâu đã được nghiên cứu với một mục đích hoàn toàn khác - hỗ trợ cơ thể hoạt động trong môi trường thiếu oxy.

Điều khiến tuyển Anh đặc biệt quan tâm là địa điểm thi đấu. Trận gặp Mexico diễn ra trên sân Azteca ở Mexico City, nằm ở độ cao khoảng 2.240m so với mực nước biển. Đây là một trong những sân vận động cao nhất từng tổ chức các trận đấu World Cup.

Ở độ cao này, áp suất khí quyển thấp hơn so với mực nước biển khiến lượng oxy đi vào máu giảm đáng kể. 

Người chưa thích nghi thường xuất hiện các triệu chứng như thở gấp, tim đập nhanh, đau đầu, chóng mặt và suy giảm khả năng vận động cường độ cao. Trong bóng đá, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến những pha bứt tốc, sức bền cũng như tốc độ hồi phục giữa các đợt tăng tốc.

Đây chắc chắn là một trong những bất lợi lớn nhất của tuyển Anh trước Mexico, đội bóng vốn quen thi đấu và tập luyện ở điều kiện độ cao lớn.

HLV Thomas Tuchel cũng thừa nhận quỹ thời gian chuẩn bị không đủ để các cầu thủ thích nghi hoàn toàn với môi trường thi đấu đặc biệt này. Và chính vì vậy, cái tên sildenafil được nhắc đến.

Hoạt chất này thuộc nhóm thuốc ức chế enzyme phosphodiesterase type 5 (PDE-5). Khi được sử dụng đúng chỉ định, sildenafil giúp làm giãn các mạch máu, đặc biệt là hệ mạch máu trong phổi. Trong điều kiện thiếu oxy, các mạch máu phổi có xu hướng co lại, làm tăng áp lực động mạch phổi và buộc tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu.

Theo các nghiên cứu đăng trên Journal of Applied Physiology và nhiều tạp chí sinh lý học khác, sildenafil có thể làm giảm hiện tượng tăng áp lực động mạch phổi do thiếu oxy. Nhờ đó, máu lưu thông qua phổi thuận lợi hơn, khả năng trao đổi oxy được cải thiện và tim giảm bớt gánh nặng khi vận động ở vùng cao.

Đây cũng là lý do sildenafil từng được nghiên cứu cho người leo núi, vận động viên sức bền và quân nhân làm nhiệm vụ ở môi trường có độ cao lớn.

Còn nhiều tranh cãi

Tuy nhiên hiệu quả của loại thuốc này đối với thành tích thể thao vẫn là chủ đề còn nhiều tranh luận.

Một tổng quan hệ thống đăng trên BMJ Open Sport & Exercise Medicine cho thấy sildenafil thực sự làm giảm áp lực động mạch phổi trong điều kiện thiếu oxy. 

Tuy nhiên lợi ích về thành tích vận động lại không đồng nhất. Một số người cải thiện rõ khả năng vận động, trong khi nhiều người khác gần như không thu được lợi ích đáng kể.

Các nghiên cứu gần đây cũng cho kết quả tương tự. Sildenafil có thể tạo ra thay đổi về mặt sinh lý, nhưng chưa có đủ bằng chứng để khẳng định thuốc giúp tăng đáng kể sức bền hoặc hiệu suất thi đấu ở đa số vận động viên.

Một điểm quan trọng khác là độ cao của Mexico City khoảng 2.240m, thấp hơn khá nhiều so với mức trên 3.500-4.000m - nơi nhiều nghiên cứu ghi nhận tác dụng rõ rệt hơn của sildenafil. Điều đó đồng nghĩa nếu được sử dụng, lợi ích cũng có thể không lớn như nhiều người tưởng.

Chính vì vậy, nhiều chuyên gia xem sildenafil là một biện pháp hỗ trợ y khoa tiềm năng chứ không phải "thuốc tăng thành tích".

Về mặt quy định, sildenafil không nằm trong danh mục các chất cấm của Cơ quan Phòng chống doping thế giới (WADA). Điều đó đồng nghĩa mọi VĐV có thể sử dụng nếu có chỉ định y khoa phù hợp.

Và cũng vì vậy, tin tức về việc tuyển Anh có thể sử dụng... thuốc Viagra nổi lên, như một lẽ tất yếu của xứ sở nổi tiếng về báo lá cải. 

Các nguồn tin lớn như Reuters, Sky Sports hay Yahoo Sports đều nhấn mạnh hiện không có bằng chứng cho thấy tuyển Anh đã quyết định sử dụng Viagra trước trận gặp Mexico. 

Những gì xuất hiện trên truyền thông chủ yếu xuất phát từ các phân tích khoa học về điều kiện thi đấu ở độ cao và các lựa chọn y học có thể được cân nhắc.