Nhật Bản, Hà Lan hay Australia nằm trong nhóm đội tuyển World Cup 2026 có màu áo khác hẳn màu quốc kỳ, vì nhiều lý do mang tính biểu tượng.
Các thành viên đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan chụp ảnh lưu niệm trước trận đấu với Nhật Bản tại sân vận động Dallas ở Dallas, Texas, Mỹ ngày 14/6/2026. Ảnh: AFP
Màu áo đội tuyển quốc gia thường được xem là điều hiển nhiên: Brazil gắn với vàng, Thụy Sĩ là đỏ, Algeria là xanh lá. Tuy nhiên, nhiều đội bóng lớn lại đi theo con đường hoàn toàn khác. Nhật Bản mặc xanh, Hà Lan cam, Italy xanh dương, những màu không hề xuất hiện trên quốc kỳ. Lý do đều xuất phát từ những câu chuyện lịch sử, biểu tượng và cả yếu tố tâm lý kéo dài hàng thế kỷ.
Quốc kỳ Hà Lan có ba màu đỏ, trắng và xanh dương, nhưng đội tuyển lại nổi tiếng với sắc cam. Trên khán đài, người hâm mộ khoác áo màu cam từ đầu đến chân, tạo nên hiện tượng được gọi là "cơn lốc cam".
Điều này bắt nguồn từ Thân vương William of Orange, người đặt nền móng cho nhà nước Hà Lan hiện đại vào thế kỷ 17. "Orange" vừa có nghĩa là màu cam, vừa là tên một vùng lãnh thổ mà ông thừa kế. Theo thời gian, màu cam trở thành biểu tượng của hoàng gia, rồi lan rộng thành biểu tượng quốc gia.
Trong khi đó, quốc kỳ Hà Lan ban đầu có màu cam, nhưng sau đó được thay bằng đỏ. Lý do là để dễ nhận diện hơn trên biển. Tuy nhiên, bóng đá không chịu sự chi phối của yếu tố này. Màu cam vẫn được giữ lại như một phần bản sắc. Dù trận ra mắt năm 1907 kết thúc với thất bại nặng nề 2-12 trước Anh, chiếc áo cam vẫn tồn tại và dần trở thành hình ảnh đặc trưng của bóng đá thế giới.
Nhật Bản lại có một câu chuyện hoàn toàn khác. Quốc kỳ của họ rất rõ ràng với nền trắng và vòng tròn đỏ tượng trưng cho mặt trời. Nhưng đội tuyển quốc gia, được biết đến với biệt danh "Samurai Blue", lại mặc áo xanh dương. Nguồn gốc của lựa chọn này là một sự kiện mang tính ngẫu nhiên.
Hậu vệ Nhật Bản Hiroki Ito (trái) trao đổi với Keito Nakamura trong trận hòa Hà Lan 2-2 ở lượt ra quân bảng F World Cup 2026 trên sân Dallas ở Mỹ, ngày 14/6/2026. Ảnh: AFP
Năm 1930, tại Đại hội Thể thao Viễn Đông tổ chức ở Tokyo, đội đại diện Nhật Bản thực chất là các sinh viên của Đại học Hoàng gia Tokyo. Họ thi đấu trong trang phục màu xanh da trời, truyền thống của trường. Sáu năm sau, tại Olympic Berlin 1936, Nhật Bản đánh bại Thụy Điển 3-2, giành chiến thắng quốc tế đầu tiên trong lịch sử. Màu xanh từ đó được xem là mang lại may mắn.
Niềm tin này càng được củng cố sau những thử nghiệm không thành công. Giai đoạn 1988-1992, Nhật Bản từng quay lại với màu đỏ, trắng đúng theo quốc kỳ, nhưng kết quả là thất bại tại World Cup 1990 và Olympic Barcelona 1992. Khi trở lại với màu xanh cuối năm 1992, đội tuyển lập tức vô địch Asian Cup. Từ đó, màu xanh trở thành lựa chọn không thể thay thế.
Nếu Hà Lan đại diện cho lịch sử và Nhật Bản gắn với tâm lý, Australia lại đi một hướng khác. Quốc kỳ nước này mang màu đỏ, trắng và xanh dương, nhưng các đội thể thao, bao gồm cả đội tuyển quốc gia, lại sử dụng màu vàng và xanh lá. Hai màu này được lấy từ loài hoa keo vàng, biểu tượng quốc gia. Dù chỉ được công nhận chính thức từ năm 1984, chúng đã xuất hiện trong thể thao Australia từ đầu thế kỷ 20, trở thành dấu hiệu nhận diện quen thuộc.
Tiền đạo Nestory Irankunda (17) đi bóng vượt qua Ismail Yuksek (16) trong trận Australia thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0 ở bảng D World Cup 2026, trên sân BC Place, Vancouver (Canada) ngày 13/6. Ảnh: AP
New Zealand cũng có cách xây dựng bản sắc riêng. Trong khi các đội thể thao nổi tiếng của nước này như bóng bầu dục đều gắn với màu đen, đội tuyển bóng đá lại chọn hướng ngược lại. Ban đầu họ cũng mặc áo đen, nhưng đến vòng loại World Cup 1982, đội chuyển sang trang phục toàn trắng. Biệt danh "All Whites" ra đời từ đó, như một cách đối lập trực tiếp với "All Blacks" của bóng bầu dục, đồng thời giúp bóng đá thoát khỏi cái bóng quá lớn của bóng bầu dục tại nước này.
Italy là trường hợp đặc biệt khi màu áo vượt qua cả biến động chính trị. Quốc kỳ Italy gồm xanh lá, trắng và đỏ, nhưng đội tuyển quốc gia lại mặc áo xanh dương. Màu sắc này xuất phát từ Hoàng gia Savoy, triều đại đã thống nhất Italy vào thế kỷ 19. Năm 1946, chế độ quân chủ bị bãi bỏ, gia tộc Savoy bị lưu đày, nhưng màu xanh vẫn được giữ lại. Qua bốn chức vô địch World Cup, nó trở thành biểu tượng bền vững hơn cả một thể chế.
Diễn biến chính trận Tunisia 0-4 Nhật Bản
Xuân Bình (theo L'Equipe)
