Phụ nữ thường sống thọ hơn đàn ông không phải do một yếu tố đơn lẻ mà nhờ sự kết hợp của gene, hormone, thói quen chăm sóc sức khỏe và môi trường.
Phụ nữ thường có tuổi thọ trung bình cao hơn đàn ông ở nhiều quốc gia trên thế giới. Theo các chuyên gia, sự khác biệt này không chỉ đến từ yếu tố sinh học như hormone và gene mà còn liên quan đến lối sống, thói quen chăm sóc sức khỏe và nguy cơ gặp tai nạn hoặc bệnh tật.
Xu hướng này cũng ghi nhận tại Việt Nam. Số liệu của Tổng cục thống kê cho thấy năm 2024, tuổi thọ trung bình của nữ giới đạt 77,3 tuổi, cao hơn khoảng 5 năm so với nam giới (72,3 tuổi).
Hormone estrogen giúp bảo vệ tim mạch
Một trong những khác biệt lớn nhất giữa hai giới là hormone. Ở phụ nữ trước mãn kinh, estrogen góp phần bảo vệ thành mạch, cải thiện cholesterol và hỗ trợ chức năng mạch máu. Nhờ đó, nguy cơ mắc bệnh tim thường xuất hiện muộn hơn so với nam giới cùng độ tuổi. Tuy nhiên, sau mãn kinh, khi nồng độ estrogen giảm, lợi thế này cũng giảm dần và nguy cơ bệnh tim ở phụ nữ tăng lên.
Phụ nữ thường có lối sống lành mạnh hơn
Các chuyên gia cho rằng khác biệt về tuổi thọ giữa hai giới không chỉ ở sinh học. So với nữ giới, nam giới có xu hướng hút thuốc và uống rượu bia nhiều hơn, làm việc trong môi trường nguy hiểm hơn, đồng thời ít khám sức khỏe định kỳ và thường trì hoãn việc điều trị khi có dấu hiệu bất thường. Những yếu tố này làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư, tai nạn và tử vong sớm.
Trong khi đó, phụ nữ thường quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn. Họ có xu hướng khám sức khỏe định kỳ và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường. Nhờ đó, nhiều bệnh được phát hiện ở giai đoạn đầu, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và kéo dài tuổi thọ.
Người cao tuổi Hà Nội thể dục bên hồ Gươm. Ảnh: Ngọc Thành
Hai nhiễm sắc thể X tạo "lớp dự phòng"
Phụ nữ có hai nhiễm sắc thể X, trong khi nam giới chỉ có một. Nhờ có hai bản sao của nhiều gene trên nhiễm sắc thể X, phụ nữ có thể giảm nguy cơ biểu hiện của một số bệnh di truyền. Đây được cho là một trong những yếu tố góp phần tạo nên lợi thế về tuổi thọ của phụ nữ.
Hệ miễn dịch hoạt động mạnh hơn
Theo bài tổng quan công bố năm 2024 trên tạp chí Nature Reviews Immunology, tổng hợp kết quả từ nhiều nghiên cứu, phụ nữ thường tạo đáp ứng miễn dịch mạnh hơn nam giới. Điều này giúp cơ thể loại bỏ nhiều tác nhân gây bệnh hiệu quả hơn, đồng thời góp phần giảm nguy cơ tử vong do một số bệnh nhiễm trùng. Tuy nhiên, miễn dịch hoạt động mạnh cũng là lý do phụ nữ có tỷ lệ mắc bệnh tự miễn cao hơn.
Tuổi thọ cao hơn không đồng nghĩa với khỏe mạnh hơn. Phụ nữ thường sống lâu hơn nhưng cũng có xu hướng mắc bệnh mạn tính như loãng xương, viêm khớp hoặc sa sút trí tuệ trong nhiều năm.
Các chuyên gia nhấn mạnh mục tiêu không chỉ là sống lâu mà còn là sống khỏe. Điều này phụ thuộc vào việc duy trì lối sống lành mạnh, gồm chế độ ăn cân đối, tập luyện thường xuyên, ngủ đủ giấc, không hút thuốc và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính.
Bảo Bảo (Tổng hợp)
