Tôi mắc ung thư vú, đã hoàn thành phác đồ điều trị 6 năm nay song kết quả tái khám gần đây cho thấy bệnh tái phát? Vì sao lại như vậy? (Minh Thu, 38 tuổi, Hà Nội)
Trả lời:
Hoàn thành điều trị không đồng nghĩa ung thư không tái phát. Thực tế, một số trường hợp vẫn có thể tái phát sau nhiều năm hoặc 10-15 năm kể từ khi kết thúc điều trị.
Ung thư tái phát là tình trạng bệnh xuất hiện trở lại sau một thời gian điều trị ổn định. Tại thời điểm đó, bác sĩ không phát hiện dấu hiệu ung thư trên kết quả khám hoặc xét nghiệm.
Nguyên nhân khiến ung thư tái phát có thể do một số tế bào ung thư còn sót lại trong cơ thể. Những tế bào này có thể đã tách khỏi khối u nguyên phát từ rất sớm và tồn tại dưới dạng vi thể, kích thước rất nhỏ nên không thể phát hiện bằng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.
Trong nhiều trường hợp, các tế bào ung thư tồn lưu có thể duy trì trạng thái "ngủ yên" trong thời gian dài. Chúng hầu như không phát triển hoặc phát triển rất chậm nên không biểu hiện triệu chứng, khó phát hiện.
Các tế bào này có thể tăng sinh trở lại, hình thành khối u mới hoặc phát triển thành các tổn thương di căn. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến ung thư có thể tái phát sau nhiều năm.
Bác sĩ Bình tư vấn cho người bệnh ung thư sau khi kết thúc quá trình điều trị. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nguy cơ tái phát của mỗi loại ung thư không giống nhau. Một số bệnh như ung thư vú, ung thư thận hoặc u hắc tố có thể tái phát sau nhiều năm kể từ khi hoàn tất điều trị. Trong khi đó, phần lớn trường hợp tái phát của ung thư phổi hoặc ung thư đại trực tràng thường xảy ra trong 1-2 năm đầu.
Khả năng tái phát còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giai đoạn bệnh khi được chẩn đoán, đặc điểm sinh học của khối u, mức độ đáp ứng điều trị, tình trạng sức khỏe của người bệnh.
Những tiến bộ trong điều trị ung thư gồm liệu pháp nhắm trúng đích, miễn dịch trị liệu, các kỹ thuật theo dõi hiện đại, đang góp phần giảm nguy cơ tái phát, cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh. Tuy nhiên, hiện chưa có phương pháp nào có thể bảo đảm loại bỏ hoàn toàn mọi tế bào ung thư trong tất cả trường hợp.
Bạn nên tái khám để bác sĩ kiểm tra, đánh giá từ đó phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, can thiệp kịp thời và tối ưu hóa hiệu quả điều trị.
TS.BS Trần Hải Bình
Phó trưởng Khoa Ung Bướu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
