Khảo sát cho thấy các công ty sản xuất ở Mỹ đang vật lộn với chi phí leo thang và chính sách thuế quan thay đổi, khiến số việc làm giảm mạnh.
Theo Chỉ số Quản trị Mua hàng (PMI) được S&P Global công bố dựa trên khảo sát các giám đốc mua hàng tại hàng trăm công ty sản xuất ở Mỹ, chỉ số đo lường việc làm đã giảm từ 51,6 điểm trong tháng 5 xuống còn 47 điểm trong tháng 6. Trong hệ thống chỉ số này, mức trên 50 biểu thị sự tăng trưởng, còn dưới 50 phản ánh sự sụt giảm.
Đây là mức giảm số lượng việc làm theo tháng nhanh nhất kể từ tháng 5/2020, thời điểm phần lớn hoạt động công nghiệp của Mỹ bị tê liệt do các lệnh phong tỏa vì đại dịch Covid-19.
Chris Williamson, chuyên gia kinh tế trưởng tại S&P Global Market Intelligence, nhận định kết quả khảo sát "cho thấy mức sản lượng hiện tại phản ánh một nền kinh tế đang chật vật để có thể đạt tăng trưởng cao hơn mức 1% hàng năm trong quý 2".
Công nhân làm việc tại dây chuyền sản xuất của nhà máy của General Stamping & Metalworks ở South Bend, bang Indiana, Mỹ, ngày 23/3. Ảnh: Reuters
Ông cũng lưu ý rằng tổng sản lượng ngành sản xuất của Mỹ tăng một phần là do tâm lý lo ngại về nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và tăng giá trong tương lai vì chiến sự Iran.
"Nếu không tính giai đoạn đại dịch, tốc độ cắt giảm việc làm tại các nhà máy đang ở mức cao nhất kể từ năm 2009. Điều này phản ánh những lo ngại về mức độ bền vững của đợt phục hồi nhu cầu gần đây, cùng chi phí nguyên vật liệu leo thang", ông Williamson nói.
Phản hồi từ các lãnh đạo doanh nghiệp sản xuất ở Mỹ cho thấy họ đang gặp rất nhiều khó khăn. Trong khoảng 20% số trường hợp được khảo sát, các nhà quản lý cho biết họ đang chật vật tìm kiếm những nhân công có đủ khả năng hoặc sẵn sàng làm việc.
Theo dữ liệu chính thức, các nhà máy của Mỹ đã giảm 77.000 việc làm kể từ khi Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ hai, trong khi chi tiêu cho xây dựng sản xuất trong lĩnh vực tư nhân giảm xuống còn 15,2 tỷ USD trong tháng 4, thấp hơn khoảng 16% so với tháng 1/2025.
Tuy nhiên, ông Williamson cho biết thêm rằng mặc dù vẫn ở mức cao nhất trong 4 năm qua, lạm phát chi phí đầu vào đã có dấu hiệu hạ nhiệt trong tháng 6, một phần nhờ vào giá năng lượng thấp hơn được ghi nhận vào cuối giai đoạn thu thập dữ liệu khảo sát.
Tổng thống Trump đã cam kết sẽ mở ra một "thời kỳ hoàng kim" cho ngành sản xuất của Mỹ, đồng thời các dự án đầu tư có giá trị tổng cộng gần 1.000 tỷ USD được công bố kể từ khi ông nhậm chức năm ngoái.
Nhưng bên cạnh các lĩnh vực đang bùng nổ liên quan đến việc xây dựng trung tâm dữ liệu AI trên toàn quốc và đầu tư mạnh vào quốc phòng và thép, ngành được hưởng lợi từ chính sách thuế quan của Tổng thống Trump, nhiều nhà sản xuất đang phải vật lộn với chi phí đầu vào tăng cao và những thay đổi thường xuyên trong chính sách thuế quan của chính phủ.
"Việc làm cổ cồn xanh đang biến mất, trong xu hướng mà các nhà kinh tế cho là do những bất định trong chính sách thuế quan của Tổng thống", thượng nghị sĩ Elizabeth Warren và Mark Kelly thuộc đảng Dân chủ viết trong thư gửi các quan chức chính quyền Trump, yêu cầu giải thích về thâm hụt thương mại ngày càng tăng đối với các mặt hàng sản xuất.
Hoàng Lan (Theo FT, CNBC, Reuters)
