Nhật Bản nhập khẩu chuối khi chúng vẫn còn xanh, sau đó làm chín trong các phòng chứa khí ethylene trước khi đưa ra thị trường - Ảnh: AFP
Theo Hãng tin Bloomberg, Nhật Bản đang đối mặt nguy cơ khan hiếm chuối nghiêm trọng vì thiếu khí ethylene - loại khí cần thiết để làm chín trái cây nhập khẩu.
Được biết, Nhật Bản thường nhập các loại trái cây nhiệt đới (như chuối) khi còn xanh, rồi sử dụng loại khí trên để làm chín, mềm và ngọt (không gây độc hại cho sức khỏe người) trước khi đưa ra thị trường. Thiếu loại khí này, chuối nhập về sẽ bị thối rữa.
Tuy nhiên nguồn cung ethylene thời gian qua lại đang suy giảm do thiếu naphtha - một sản phẩm hóa dầu có nguồn gốc từ dầu mỏ - trong bối cảnh Nhật Bản là quốc gia nhập khẩu hơn 90% dầu thô nhưng lại bị thiếu hụt nguồn cung do lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn giữa xung đột Trung Đông.
Ông Eiji Akashi, Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà nhập khẩu chuối Nhật Bản, nhận định đây là cuộc khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng nhất trong khoảng 50 năm qua.
"Giá có thể tăng nhưng chúng tôi đang làm mọi cách để tránh thiếu hàng. Toàn bộ ngành công nghiệp chuối đang nỗ lực duy trì nguồn cung ổn định", ông Akashi nói.
Mỗi năm Nhật Bản nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn chuối, biến loại trái cây này thành một trong những mặt hàng thực phẩm thiết yếu của người dân.
Dù chuối hiện vẫn còn được bày bán tại siêu thị và một số doanh nghiệp vẫn còn đủ khí ethylene cho khoảng 2-3 tháng tới, nhưng áp lực chi phí nhiên liệu, bao bì và vận chuyển lại đang gia tăng.
Theo dữ liệu chính phủ, giá chuối bán lẻ tại Tokyo đã tăng 4,4% trong năm 2025 và tăng hơn 30% kể từ năm 2022. Trung bình mỗi hộ gia đình Nhật Bản chi khoảng 5.200 yen (khoảng 32,56 USD) cho chuối trong năm 2025.
"Nếu tình trạng này tiếp diễn, chuối có thể sẽ biến mất khỏi bàn ăn của người dân Nhật Bản", đại diện Farmind - đơn vị xử lý 30% lượng chuối nhập khẩu tại Nhật Bản - cảnh báo.
Không chỉ có chuối, các loại trái cây khác như bơ, kiwi cũng bị ảnh hưởng nhẹ. Thậm chí, tập đoàn bánh kẹo nổi tiếng Calbee cũng đã phải chuyển sang dùng bao bì đen trắng cho sản phẩm khoai tây chiên do thiếu mực in (vốn sử dụng nhựa từ naphtha).
Hiện các doanh nghiệp Nhật Bản đã tìm kiếm nguồn ethylene thay thế trong và ngoài nước. Công ty Mỹ Catalytic Generators đã bắt đầu cung cấp thiết bị tạo khí ethylene từ ngô và các nguyên liệu phi hóa dầu cho doanh nghiệp Nhật.
Trong khi đó, Chính phủ Nhật tìm cách trấn an doanh nghiệp và người tiêu dùng. Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae khẳng định nước này vẫn có đủ nguồn cung naphtha đáp ứng nhu cầu trong nước đến năm 2027.
