Giao dịch của lãnh đạo là tín hiệu tham khảo, không phải "kim chỉ nam" đầu tư - Ảnh: HỮU HẠNH
Không phải cứ lãnh đạo mua là cổ phiếu sẽ tăng
Thời gian gần đây, thị trường chứng khoán liên tục ghi nhận lãnh đạo doanh nghiệp đăng ký mua cổ phiếu sau khi giá giảm mạnh.
Gần nhất là cổ phiếu PNJ, khi người nhà Chủ tịch HĐQT Công ty Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) Cao Thị Ngọc Dung và Tổng giám đốc Phan Quốc Công lần lượt đăng ký mua sau chuỗi phiên lao dốc liên quan đến vụ việc tại Công ty Giám định PNJ (P-Lab).
Đây không phải hiện tượng mới. Cuối năm 2022, lãnh đạo Novaland (NVL) và Phát Đạt (PDR) cũng từng có động thái tương tự khi cổ phiếu giảm sâu.
Những thông tin này thường tạo hiệu ứng tích cực trong ngắn hạn, khiến không ít nhà đầu tư coi đây là tín hiệu để "bắt đáy".
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trương Quang Vĩnh, Giám đốc Chi nhánh Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) tại TP.HCM, cho rằng việc lãnh đạo hoặc cổ đông nội bộ đăng ký mua cổ phiếu nhìn chung là tín hiệu tích cực.
Đây là nhóm hiểu rõ hoạt động, tình hình tài chính và triển vọng doanh nghiệp hơn bất kỳ ai. Khi họ sử dụng tiền cá nhân để tăng sở hữu, điều đó có thể cho thấy cổ phiếu đang ở vùng giá hấp dẫn hoặc họ tin tưởng vào triển vọng dài hạn.
Tuy nhiên theo ông Vĩnh, sai lầm của nhiều nhà đầu tư là xem động thái này như một "lá phiếu bảo chứng" cho cổ phiếu. Giao dịch của người nội bộ chỉ là một dữ kiện để tham khảo. Nhà đầu tư cần xem quy mô giao dịch có đủ lớn hay không, mục đích mua là đầu tư hay gia tăng quyền kiểm soát, đồng thời nhìn lại lịch sử giao dịch của chính lãnh đạo đó.
Một người nhiều lần đăng ký mua nhưng không hoàn tất giao dịch sẽ có mức độ tin cậy khác với người luôn thực hiện đúng cam kết.
Ở góc độ khác, ông Nguyễn Quang Huy, CEO khoa tài chính - ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi, cho rằng việc lãnh đạo mua cổ phiếu còn thể hiện niềm tin vào giá trị doanh nghiệp, giúp gắn lợi ích của ban lãnh đạo với cổ đông và góp phần ổn định tâm lý thị trường sau biến cố.
Dù vậy ông nhấn mạnh đây chỉ là tín hiệu tham khảo, không phải "kim chỉ nam" để quyết định đầu tư.
Muốn "mua theo" lãnh đạo, nhà đầu tư lưu ý gì?
Chuyên gia từ ACBS cho rằng nếu chỉ nhìn thấy thông báo lãnh đạo đăng ký mua rồi quyết định xuống tiền, nhà đầu tư rất dễ bỏ qua những yếu tố quan trọng hơn.
Điều cần đánh giá trước tiên là sức khỏe tài chính của doanh nghiệp, từ tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền, nợ vay đến chất lượng tài sản.
"Lợi nhuận tăng nhưng dòng tiền kinh doanh yếu hoặc đến từ các khoản thu nhập bất thường vẫn là yếu tố cần thận trọng", ông Vĩnh nhấn mạnh.
Bên cạnh đó là triển vọng tăng trưởng, khả năng hoàn thành kế hoạch kinh doanh và mức định giá cổ phiếu. Ngay cả doanh nghiệp có nền tảng tốt cũng chưa chắc là khoản đầu tư hấp dẫn nếu giá cổ phiếu đã phản ánh quá nhiều kỳ vọng.
Ông Huy cho rằng nhà đầu tư cũng cần nhìn vào nguyên nhân khiến cổ phiếu giảm. Nếu giá giảm chủ yếu do tâm lý hoặc biến động ngắn hạn, khả năng phục hồi sẽ khác với trường hợp doanh nghiệp suy giảm lợi nhuận, áp lực dòng tiền, nợ vay lớn hoặc đối mặt với rủi ro pháp lý. Trong những trường hợp đó, việc lãnh đạo mua cổ phiếu chưa chắc đủ để đảo ngược xu hướng.
Theo ông Vĩnh, giao dịch mua cũng cần được đặt trong đúng bối cảnh. Nếu thị trường giảm mạnh do cú sốc chung khiến nhiều lãnh đạo cùng đăng ký mua để trấn an tâm lý, động cơ sẽ khác với trường hợp lãnh đạo chủ động gia tăng sở hữu vì tin tưởng vào triển vọng của chính doanh nghiệp mình.
Nhà đầu tư cũng không nên chỉ nhìn vào một giao dịch mua mà cần quan sát liệu có cổ đông lớn hoặc lãnh đạo khác đang bán ra cùng thời điểm hay không.
Một điểm khác được cả hai chuyên gia nhấn mạnh là cần phân biệt giữa đăng ký mua và mua thành công. Theo đó, điều đáng quan tâm là khối lượng thực tế đã mua, tỉ lệ hoàn thành giao dịch và mức thay đổi sở hữu sau đó.
Không phải giao dịch mua nào của lãnh đạo cũng phản ánh triển vọng tích cực. Có trường hợp lượng mua chỉ mang ý nghĩa tâm lý hoặc nhằm duy trì tỉ lệ sở hữu, củng cố quyền kiểm soát.
