Ông Trump cho biết đã bác bỏ quyết định hủy lễ kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ ở National Mall do nắng nóng và giông bão, khẳng định sự kiện đã thành công.
Chiều 4/7, khi hàng trăm nghìn người tập trung tại Quảng trường Quốc gia National Mall để tham dự sự kiện Chào nước Mỹ, sấm chớp liên tục vang lên khi một trận giông bão ập đến thủ đô Washington.
Những trận gió giật dữ dội ập đến Quảng trường Quốc gia chiều 4/7 (sáng nay giờ Hà Nội), trong khi sấm sét lóe lên liên tục gần đó, buộc các quan chức yêu cầu người dân lập tức tìm nơi trú ẩn. "Để đảm bảo an toàn, đề nghị toàn bộ khách lập tức sơ tán", ban tổ chức thông báo.
"Một cơn giông bão lớn kèm sấm sét đang quét qua khu vực gần Quảng trường Quốc gia. Hãy tìm nơi trú ẩn ngay lập tức, đừng chần chừ", Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp và An ninh Nội địa thủ đô Washington thông báo trên mạng xã hội X. Ban tổ chức cũng yêu cầu toàn bộ khách lập tức sơ tán đến các bảo tàng và tòa nhà chính phủ gần đó để đảm bảo an toàn.
Người dân tìm nơi trú ẩn sau khi có thông báo sơ tán vì bão ở Quảng trường Quốc gia ngày 4/7. Video: AFP
Một quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho hay "tất cả các đơn vị liên quan" đã khuyến nghị hủy toàn bộ hoạt động tại lễ kỷ niệm, sau khi đám đông phải rời khỏi National Mall và tình trạng hỗn loạn xảy ra khi một số người nghĩ rằng khu vực sự kiện đã mở cửa trở lại.
Tổng thống Donald Trump ngày 5/7 cho hay chính ông đã bác khuyến nghị hủy sự kiện kỷ niệm. "Khi nghe tin sự kiện bị hủy, tôi đã lập tức đảo ngược quyết định đó", ông viết trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng thống Mỹ, người bước lên sân khấu lúc 23h đêm 4/7 sau khi chương trình bị hoãn hơn ba tiếng so với kế hoạch, cho rằng sự kiện đã thành công vang dội.
Ông chúc mừng các lực lượng thực thi pháp luật đã nhanh chóng kiểm tra an ninh cho những người muốn quay lại tham dự sau khi bão tan. Tuy nhiên, ông cho hay số lượng người đến nghe ông phát biểu và xem pháo hoa ít hơn một nửa so với số người đã có mặt từ sáng.
Tổng thống Trump cho hay số lượng người có mặt lúc 19h là 422.000 người và ít nhất 150.000 người đã quay trở lại sau khi sơ tán. Các quan chức chưa xác nhận con số này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump giơ nắm đấm khi kết thúc bài phát biểu trong sự kiện Chào nước Mỹ kỷ niệm 250 năm ngày quốc khánh hôm 4/7 tại National Mall, thủ đô Washington. Ảnh: AP
Phát ngôn viên của Freedom 250, tổ chức chịu trách nhiệm tổ chức sự kiện hôm 4/7, không trả lời yêu cầu bình luận về quyết định bác kiến nghị hủy buổi lễ.
Những người tham gia vào công tác tổ chức thừa nhận thời tiết đặt ra nhiều thách thức trong suốt cả ngày, thử thách lòng kiên nhẫn của những người tham gia cũng như áp lực từ các nhà phê bình rằng liệu họ đã chuẩn bị đầy đủ các tình huống ứng phó với thời tiết hay chưa.
Ban tổ chức khẳng định đã dành nhiều tháng lên kế hoạch cho mọi tình huống khẩn cấp, trong đó có sơ tán do thời tiết và kế hoạch này đã được thực hiện thành công.
Lễ kỷ niệm ngày quốc khánh năm nay tại National Mall lần đầu tiên được xếp vào nhóm Sự kiện An ninh Đặc biệt Quốc gia, tương đương với lễ nhậm chức hay Thông điệp Liên bang của Tổng thống. Điều này đồng nghĩa Sở Mật vụ Mỹ sẽ đứng ra chủ trì toàn bộ công tác an ninh cùng các cơ quan địa phương.
Quy trình kiểm tra an ninh cũng bị siết chặt hơn với các thiết bị như máy dò kim loại, khiến việc ra vào của người dân gặp nhiều khó khăn hơn các năm trước. Vài biến cố cũng đã phát sinh khi người dân xếp hàng chờ đợi suốt nhiều giờ dưới nắng nóng 37 độ C.
Anthony Guglielmi, phát ngôn viên của Mật vụ Mỹ, cho biết các quan chức đã quyết định lùi giờ mở cửa tại National Mall với hy vọng giúp người dân tránh được cái nóng tồi tệ nhất trong ngày.
Đến giữa buổi chiều, dòng người xếp hàng dọc Đại lộ Constitution đã ướt đẫm mồ hôi vì nắng nóng, chậm chạp di chuyển qua một mê cung rào chắn để vào National Mall. Thỉnh thoảng, tiếng la ó lại vang lên trong đám đông khi có người cố tình chen hàng.
Một người lắng nghe ông Trump phát biểu trong sự kiện Chào nước Mỹ tại National Mall ở thủ đô Washington đêm 4/7. Ảnh: AP
Trong khi ông Trump lên mạng xã hội ca ngợi "đám đông không thể tin nổi" và cho rằng thời tiết vẫn ổn, lực lượng y tế lại có một ngày làm việc vất vả. 34 người dự lễ hội phải nhập viện vì các bệnh lý liên quan đến nắng nóng và 58 người khác cần được sơ cứu ngay tại hiện trường.
Giông bão ập đến lúc 19h khiến bầu trời tối sầm, sấm chớp đùng đùng và gió rít mạnh qua National Mall. Dù vậy, nhiều người phớt lờ lệnh sơ tán vì không muốn công sức xếp hàng chờ đợi nhiều giờ dưới nắng nóng bị "đổ sông đổ biển".
"Chương trình kết thúc rồi. Vui lòng tiếp tục di chuyển", một cảnh sát hét lên với những người còn bám trụ. "Buổi mít tinh đã bị hủy", một người khác hét lớn.
Tình hình tại các lối ra trở nên hỗn loạn do ùn tắc nghiêm trọng. Người dân hoang mang, phàn nàn vì không có hướng dẫn di tản rõ ràng. Một số người lớn tiếng đôi co với lực lượng chức năng, còn binh sĩ Lực lượng Vệ binh Quốc gia phải lật đổ bàn ghế để hối thúc đám đông sơ tán.
Một phụ nữ phàn nàn vì bị yêu cầu rời khỏi Quảng trường Quốc gia chiều 4/7. Ảnh: AFP
"Bạn phải di tản hơn 100.000 người trong thời gian ngắn, nên vài trục trặc trên đường đi là điều không thể tránh khỏi", Guglielmi, phát ngôn viên Mật vụ Mỹ, đơn vị chỉ đạo công tác an ninh và lập kế hoạch khẩn cấp cho sự kiện, cho biết.
Bà Mary Collins, 68 tuổi, và con dâu Gretchen, 30 tuổi, bị kẹt trong tình cảnh hỗn loạn đó. Bà Mary, người đang phải chiến đấu với khối u não, từ lâu đã rất thích xem các lễ kỷ niệm ngày 4/7 ở thủ đô trên kênh PBS và năm nay đã lặn lội từ Indiana đến với hy vọng được trải nghiệm trực tiếp sự kiện khi bản thân còn đủ sức khỏe để tham dự.
Nhưng khi cuộc sơ tán bắt đầu, dòng người chen lấn, mê cung rào chắn và sự hối thúc của cảnh sát đã khiến họ khó tìm được đường ra.
"Khi chúng tôi hỏi làm thế nào để thoát ra, họ chỉ hét vào mặt chúng tôi, bảo phải tiếp tục di chuyển", Gretchen cho biết hôm 5/7.
Hai mẹ con cuối cùng phải trú ẩn gần hai tiếng đồng hồ trong Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên, một trong số vài địa điểm mà các nhà tổ chức hướng dẫn người dân tới trú trong lúc chờ cơn bão qua đi.
Một số địa điểm trú ẩn đó đã nhanh chóng hết chỗ và bắt đầu từ chối nhận thêm người. Các nhà tổ chức thông báo trên nền tảng X để mọi người hướng sang các địa điểm khác, bao gồm trụ sở Bộ Giáo dục, Đài tưởng niệm Jefferson, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Mỹ và Tòa nhà Ronald Reagan.
Các địa điểm trú ẩn đã được xác định từ lâu trước khi sự kiện diễn ra, Lindsey Appiah, Phó thị trưởng phụ trách an toàn công cộng và tư pháp của thủ đô Washington, cho biết.
Mặc dù chính quyền thủ đô chỉ đóng vai trò đối tác trong kế hoạch chung của chính phủ liên bang cho lễ quốc khánh, bà Appiah cho biết phần lớn kế hoạch trú ẩn đã phát huy hiệu quả như mong đợi.
"Di tản hàng chục nghìn người là một thực tế luôn đầy thách thức và không dễ dàng về mặt hậu cần", bà chia sẻ. "Sau mỗi sự kiện, khi nhìn lại, chúng tôi luôn tìm thấy những điều mà đáng ra mình có thể làm tốt hơn".
Pháo hoa rực sáng tại National Mall đêm 4/7. Ảnh: AP
Trong khi đó, ông Trump vẫn kiên quyết rằng sự kiện sẽ tiếp tục. "Bão mang lại may mắn cho bất kỳ dịp nào. Chúng cũng làm cho các sự kiện trở nên thú vị hơn một chút! Chúng ta sẽ chờ nó qua đi. Hôm nay là tối thứ Bảy, hãy cùng vui vẻ nào, ngay cả khi tối nay chúng ta có về muộn", ông đăng lên mạng xã hội lúc 21h ngày 4/7.
Quan chức cấp cao của Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump đã yêu cầu những người liên quan "mời mọi người quay trở lại và bài phát biểu vẫn sẽ diễn ra, ngay cả khi phải chờ tới 2h sáng".
Đám đông đã reo hò khi các trạm kiểm soát an ninh tại National Mall mở cửa trở lại và các quan chức thông báo rằng các hoạt động lễ hội sẽ tiếp tục.
Ông Trump bước lên sân khấu lúc 23h, thừa nhận các cố vấn đã gợi ý hủy bỏ sự kiện và tổ chức bù vào dịp khác, nhưng Tổng thống cho rằng phương án này không hiệu quả, vì quốc khánh phải kỷ niệm đúng ngày.
Tổng thống Trump mở màn bài phát biểu ngày quốc khánh Mỹ tại Quảng trường Quốc gia ở Washington ngày 4/7. Video: Reuters
Ngày hôm sau, ông cho hay hơn 150.000 người đã vượt qua nắng nóng, giông bão và hỗn loạn để xem màn pháo hoa trị giá hơn 850.000 USD. Ông tuyên bố đây là màn trình diễn pháo hoa xuất sắc nhất từ trước tới nay.
Celine Turcotte, 30 tuổi, và Trent Wood, 29 tuổi, nằm trong số những người đã quay lại để ngắm pháo hoa. Họ chưa bao giờ nghĩ tới việc rời sự kiện hay lo lắng rằng nó sẽ bị hủy.
"Tôi nghĩ mọi chuyện đã diễn ra vô cùng tuyệt vời", Wood nói.
Hồng Hạnh (Theo Washington Post, BBC)
