- Tác giả, Gemma Dunstan
- Vai trò, Nhóm điều tra của BBC Wales
Được đăng 6 phút trước
Thời gian đọc: 11 phút
Những phụ nữ khao khát có con đang bị quấy rối tình dục và nhận những lời chào mời tinh trùng giá rẻ, bất hợp pháp trên mạng.
Một số người không thể tiếp cận dịch vụ hỗ trợ sinh sản đã tìm đến các lựa chọn trên mạng xã hội, qua đó làm bùng nổ một thị trường phi chính thức ngày càng phát triển – thậm chí có người còn tìm đến các trang web kiểu "Tinder cho tinh trùng".
Nhóm điều tra của BBC Wales đã trả 100 bảng Anh (hơn 3,5 triệu đồng) để nhận một mẫu tinh trùng giao tận nơi trong ngày từ một người đàn ông quảng cáo "baby batter" (tinh dịch) của mình trên mạng, được gửi trong một hộp kèm theo một lọ đựng sốt cà chua đông lạnh.
Cơ quan quản lý sinh sản của Anh cảnh báo rằng phụ nữ đang có nguy cơ bị "lợi dụng bởi những người hiến tinh trùng mang tính chất săn mồi".
Trong khuôn khổ cuộc điều tra, tôi tìm hiểu việc xem việc tìm nguồn tinh trùng trên mạng có dễ hay không. Và thực tế là có rất nhiều đàn ông sẵn sàng cung cấp dịch vụ này.
Một quảng cáo trực tuyến nói rằng tôi có thể "tin tưởng" một người đàn ông tên Joe Donor [Joe người hiến tinh] và hàng được giao qua đường bưu điện.
Anh ta là một người hiến tinh trùng rất tích cực, tự nhận đã có 180 người con trên khắp thế giới, được thụ thai thông qua quan hệ tình dục và thụ tinh nhân tạo.
Trong một trường hợp hiếm hoi, anh ta đã được một thẩm phán tòa gia đình tại thủ đô Cardiff (Wales) nêu tên công khai là Robert Albon sau một vụ việc ở Cardiff, nhằm cảnh báo về những nguy cơ của việc hiến tinh trùng không được kiểm soát.
Chúng tôi liên hệ với anh ta bằng danh tính giả, và chỉ cần vài email cùng một cuộc gọi ngắn là đã có thể sắp xếp giao hàng vào ngày hôm sau.
Anh ta không yêu cầu xác minh danh tính của chúng tôi cũng như không cung cấp bất kỳ giấy tờ kiểm tra sức khỏe nào.
Anh ta yêu cầu thanh toán 100 bảng Anh bằng tiền mặt, gửi qua đường bưu điện, để đổi lấy một ống tiêm chứa tinh dịch, được làm lạnh bằng một lọ sốt cà chua đông lạnh thay cho túi đá.
Một phòng khám có giấy phép đã kiểm tra mẫu này sau bốn giờ kể từ khi chúng tôi nhận được và kết luận rằng toàn bộ tinh trùng đều đã chết.
Albon đặt câu hỏi về cách chúng tôi bảo quản và vận chuyển mẫu. Anh nói rằng trong quá trình giao hàng của anh, lượng tinh trùng đủ để thụ thai thường vẫn sống sót, và anh đã có "nhiều ca mang thai thành công" theo cách này.
Albon và hàng trăm người đàn ông khác đã sử dụng Facebook để kết nối với những phụ nữ tìm kiếm tinh trùng. Một số nhóm có tới 40.000 thành viên.
Tôi tham gia một nhóm hiến tinh trùng với hồ sơ trắng. Dù một số tin nhắn có vẻ nghiêm túc, nhiều người lại đề nghị quan hệ tình dục hoặc đưa ra chi phí cho mẫu tinh trùng, yêu cầu ảnh nhạy cảm và liên tục nhắn tin để thúc đẩy thỏa thuận.
Nguồn hình ảnh, Fabulous
Một số người đàn ông liên tục thúc ép quan hệ tình dục và cố thuyết phục rằng đây là lựa chọn rẻ và hiệu quả nhất.
Tôi thấy một phụ nữ cảnh báo rằng cô đã nhận một lần hiến tinh trùng từ một người đàn ông ở vùng Bắc Wales, sau đó phát hiện người này là một tội phạm tình dục đã bị kết án.
Theo định nghĩa của Cơ quan Sinh sản và Phôi học Con người (HFEA), hiến tinh trùng không qua kiểm soát là khi việc hiến diễn ra ngoài các cơ sở được HFEA cấp phép, đồng thời cho biết đây là một hành vi phạm tội hình sự tại Vương quốc Anh.
Tianna và vợ của cô là Nikki sống ở Nam Wales đã lựa chọn hình thức hiến tinh trùng không chính thức. Họ cho biết mình không đủ điều kiện nhận tài trợ từ Dịch vụ Y tế Quốc gia (NHS) và cảm thấy điều trị tư nhân quá đắt.
"Tôi luôn biết mình muốn làm mẹ, chúng tôi cảm thấy trong gia đình mình có điều gì đó còn thiếu," Tianna nói.
Cô cho biết họ nhận thức rõ rủi ro và cảnh giác trước mọi áp lực từ người hiến tinh trùng.
"Bạn sẽ gặp những kẻ kỳ quặc, những người tham gia với mục đích sai hoàn toàn," cô nói.
"Có một trang web, kiểu như sự kết hợp giữa catalogue và Tinder, bạn có thể lọc theo màu mắt, màu tóc… để tìm đúng người mình muốn."
Cặp đôi muốn thụ tinh nhân tạo nhưng cho biết nhiều người đàn ông lại thường gợi ý rằng quan hệ tình dục là phương án tốt hơn.
"Tôi nghĩ thật tốt vì tôi và vợ có nhau. Không ai có thể ép chúng tôi làm điều mình không muốn vì khi tất cả những gì bạn muốn là một đứa con, bạn đang ở trong một tình huống rất dễ bị tổn thương."
Cuối cùng, thông qua một trang web giành cho các phụ huynh, Tianna và Nikki tìm được một người hiến mà họ cảm thấy an toàn. Họ lập một bản hợp đồng để tất cả các bên đều hiểu rõ kế hoạch về liên lạc và quyền làm cha mẹ.
Tuy nhiên, đây không phải là một hợp đồng có giá trị pháp lý.
"Vẫn có khả năng trong tương lai, anh này [nguời hiến tinh] có thể quay lại và đòi quyền làm cha, đưa chúng tôi ra tòa," Tianna thừa nhận.
"Nhưng tôi nghĩ chúng tôi đã làm mọi thứ có thể để ngăn điều đó xảy ra, và tôi thực sự tin rằng anh ấy sẽ không làm vậy với chúng tôi."
Hiện họ đã có một bé trai một tuổi.
"Chúng tôi đã mong có con rất lâu. Rõ ràng là chúng tôi đã chấp nhận rủi ro. Nhưng điều đó hoàn toàn xứng đáng."
Những người hiến "chui" cung cấp dịch vụ theo nhiều hình thức khác nhau, từ việc quan hệ tình dục miễn phí, đến tính chi phí đi lại để bay vòng quanh thế giới thực hiện thụ tinh nhân tạo.
Daniel Bayen, 25 tuổi, sống tại Mỹ nhưng đã đến Anh vào mùa hè năm 2025 để hiến tinh trùng bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo. Theo anh, chuyến đi này đã dẫn đến bốn ca sinh nở.
BBC đã theo dõi và quay phim Daniel trong ba ngày. Anh tự nhận mình là "người hiến được trả lương cao nhất" và làm việc "không vì lợi nhuận".
"Người nhận phải giúp tôi chi trả toàn bộ chi phí y tế và sinh hoạt, không chỉ chi phí đi lại," anh nói.
"Còn có cả việc giao tiếp, sức khỏe, đăng bài lên Instagram, chia sẻ thông tin, giáo dục."
Anh nói rằng tại Anh, anh chỉ yêu cầu trả chi phí đi lại, nhưng ở nơi khác anh từng được trả tới 20.000 USD (khoảng 526 triệu đồng) cho một lần hiến.
Khi BBC chất vấn anh về việc có lợi dụng những người có tiền để chi trả hay không, anh nói:
"Tôi không thực sự quan tâm người khác nghĩ gì. Tôi quan tâm điều tốt nhất cho những đứa trẻ và những gia đình mà tôi làm việc cùng."
Dan tự gọi mình là "người hiến mở" và sẵn sàng để con cái biết danh tính mình. Anh cũng đăng video về lối sống và kết quả xét nghiệm sức khỏe.
Tuy nhiên, anh không công khai mọi thứ.
"Là người hiến [tinh trùng], để bảo vệ bản thân, bạn không muốn có quá nhiều tài sản đứng tên mình, để không ai có thể phá hủy cuộc sống của bạn và gia đình bạn nếu họ muốn," anh nói.
"Tất nhiên tôi nghĩ bạn không nên nói dối về sức khỏe hay xét nghiệm các bệnh lây qua đường tình dục. Điều duy nhất có thể không cần công khai quá nhiều là địa điểm hay tính chất công việc của bạn – những thông tin có thể khiến người khác kiện bạn, ví dụ như họ tên đầy đủ hoặc địa chỉ."
Dan khẳng định anh không vi phạm luật khi hiến tinh trùng tại Anh.
Nguồn hình ảnh, Daniel Bayen
Các phòng khám có giấy phép tại Anh do HFEA quản lý. Cơ quan này cũng đã lập một trang web để người dân có thể tìm hiểu rõ hơn về những luật liên quan.
HFEA cho biết họ đã chuyển thông tin về một số người hiến tinh trùng "năng suất" để cảnh sát điều tra.
"Điều quan trọng cần biết là làm việc với người hiến không được kiểm soát không phải là hành vi phạm tội, và bạn không vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, những người hiến hoặc những người tham gia vào quá trình cung cấp tinh trùng có thể đang phạm phải những tội nghiêm trọng," cơ quan này cho biết.
Theo Đạo luật HFE, việc "sử dụng, lưu trữ, thu thập, xét nghiệm, xử lý và phân phối giao tử" (tinh trùng hoặc trứng) để sử dụng cho con người đều bị coi là bất hợp pháp nếu không được thực hiện tại cơ sở có giấy phép của HFEA.
Clare Ettinghausen, Giám đốc chiến lược và đối ngoại của HFEA, nói rằng việc nhóm phóng viên nhận được mẫu tinh trùng từ Albon là "chấn động".
"Pháp luật rất rõ ràng: nếu không có giấy phép của HFEA, bạn không được phép xử lý hay phân phối tinh trùng – và đó chính là điều ông ta đang làm khi gửi nó đi."
Đáp lại, Albon cho rằng các quy định này không áp dụng với mình, vì anh ta hiểu rằng việc hiến tinh mang tính cá nhân, kể cả thu phí, là hợp pháp.
Anh cũng khẳng định mình không phải là "mối nguy trực tiếp" đối với bất kỳ người phụ nữ dễ tổn thương nào.
Bà Ettinghausen cho rằng công ty mạng xã hội Meta, chủ sở hữu Facebook, đang "tiếp tay cho việc vi phạm pháp luật" – một quan điểm bà đã nêu tại ủy ban của Quốc hội Anh vào tháng Ba.
HFEA cho biết họ cũng đã trực tiếp liên hệ với Meta về vấn đề này, nhưng bà Ettinghausen nói bà "thực tế" hơn, cho rằng việc đóng hoàn toàn các nhóm như vậy trên mạng xã hội có thể chỉ khiến hoạt động này chuyển sang nền tảng khác.
"Việc đưa ra cảnh báo sức khỏe thường xuyên và cung cấp thông tin về nơi hỗ trợ và các dịch vụ an toàn hơn sẽ không giải quyết triệt để vấn đề, nhưng vẫn có thể có ích," bà nói.
Bà cũng bày tỏ lo ngại về vấn đề an toàn cá nhân.
"Một số người hiến đang quảng cáo chỉ 'thụ tinh tự nhiên', điều này, trong một số trường hợp, thực chất là gây áp lực khiến phụ nữ phải quan hệ tình dục khi họ không thực sự muốn."
Meta, công ty mẹ của Facebook, cho biết họ sẽ "xem xét những nhóm hoặc nội dung được báo cáo và gỡ bỏ những nội dung vi phạm quy định của chúng tôi".
"Chúng tôi có một quy trình báo cáo riêng dành cho cơ quan quản lý để đánh dấu những nội dung không vi phạm chính sách của chúng tôi nhưng lại vi phạm luật địa phương. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng liên quan," công ty cho biết thêm.
Một phát ngôn viên của Hội đồng Cảnh sát trưởng Quốc gia Anh cho biết:
"Hiến tinh trùng không được kiểm soát tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể khai thác những người dễ bị tổn thương nhất. Chúng tôi đặc biệt khuyến cáo người dân hiểu rõ rủi ro và chỉ sử dụng các kênh được quản lý chính thức.
"Nếu ai có lo ngại, chúng tôi khuyến khích họ báo cho cảnh sát để có thể được hỗ trợ và điều tra."
