Tôi đi làm bằng xe buýt, càng đi càng 'ghiền'

Buổi sáng không phải tìm chìa khóa xe

7h sáng một ngày giữa tháng 6, tôi ngồi chờ xe tại trạm trên đường Nguyễn Xí, phường Bình Thạnh, cách chung cư khoảng 200m. Một phụ nữ chạy xe máy tấp vào lề.

Chị trùm khẩu trang kín mít, hỏi người đàn ông lớn tuổi đang ngồi cạnh mấy bao ve chai "chú ăn sáng chưa?". Không chờ câu trả lời, chị đưa ông ổ bánh mì rồi rồ ga đi. Người đàn ông cầm ổ bánh mì, nhìn theo chiếc xe khuất dần giữa dòng người.

Còn tôi bắt đầu chuyến đi làm bằng xe buýt đầu tiên sau gần 10 năm bằng một câu chuyện nhỏ, dễ chịu như vậy.

Từ ngày ra trường, tôi gần như không còn sử dụng xe buýt. Ký ức còn lại chủ yếu là những chuyến xe đông đúc thời sinh viên ở làng đại học Thủ Đức đứng chờ ngoài nắng, không biết xe bao giờ tới, lên được xe lại phải chen tìm một chỗ đứng.

Bởi vậy, dù xe buýt thường xuyên chạy ngang khu chung cư, tôi cũng ít để ý. Xe máy, taxi, xe công nghệ... vẫn là lựa chọn mặc định mỗi khi ra đường.

Gần đây, những chiếc xe buýt điện màu xanh loại nhỏ xuất hiện ngày càng nhiều trên đường Nguyễn Xí. Xe mới, màu sắc bắt mắt, chạy qua ngay trước nhà khiến tôi bắt đầu tò mò.

Một sáng không quá vội, tôi quyết định thử đi xe buýt đến cơ quan. Tôi pha cà phê ở nhà, rót vào bình giữ nhiệt, bỏ máy tính vào ba lô rồi đi bộ ra trạm. Không phải xuống tầng hầm lấy xe máy, không mặc áo khoác giữa trời nóng, cũng không cần lục túi quần, túi xách để tìm chìa khóa hay thẻ giữ xe.

Có những sáng tôi chuẩn bị xong xuôi, xuống tới hầm mới phát hiện để quên thẻ xe trên nhà. Lại bấm thang máy đi lên, lục tìm một hồi rồi chạy xuống. Chưa ra khỏi chung cư, người đã toát mồ hôi, tâm trạng đầu ngày cũng bực bội theo.

Sáng hôm ấy, tôi chỉ cầm bình cà phê, thong thả đi bộ 200m ra trạm. Trong lúc chờ, tôi tải ứng dụng giao thông công cộng theo hướng dẫn. Tuyến đường, vị trí trạm, thời gian dự kiến xe đến đều hiện trên điện thoại. Hành khách còn có thể theo dõi chiếc xe đang ở đâu, còn cách điểm đón bao nhiêu trạm.

Cảm giác này khác hẳn thời sinh viên. Khi đó, muốn đi xe buýt, chúng tôi thường chỉ biết đứng ngoài nắng, nheo mắt nhìn về phía xa. Không ai biết xe còn cách bao lâu, đã đi qua hay đang kẹt ở đâu đó.

Bây giờ, việc chờ xe đã bớt mơ hồ. 6.000 đồng cho một chuyến đi mát rượi. Xe dừng trước trạm. Tôi bước lên rồi loay hoay nhìn quanh, chưa biết thanh toán bằng cách nào. Chị nhân viên trên xe nhanh nhảu: "Anh thanh toán kiểu nào cũng được. Tiền mặt hay quét điện thoại đều có".

Tôi mở ứng dụng thanh toán, đưa điện thoại qua thiết bị. Một tiếng "tít" vang lên, tài khoản báo trừ 6.000 đồng. Chị nhân viên đưa vé, tôi chọn một chỗ cạnh cửa sổ.

Bên trong xe sạch sẽ, máy lạnh chạy mát rượi. Buổi sáng hành khách chưa đông. Từ đường Nguyễn Xí đến khu vực ngã tư Phú Nhuận, xe chạy chưa đầy 18 phút.

Đây là quãng đường tôi vẫn đi bằng xe máy mỗi ngày. Nhưng thay vì tự điều khiển xe giữa dòng người đông đúc, dừng chờ đèn đỏ, né những đoạn ùn ứ và chịu hơi nóng hắt lên từ mặt đường, hôm ấy tôi ngồi uống cà phê, nhìn thành phố qua cửa kính.

Xe chạy qua từng dãy cửa hàng đang mở cửa. Người đi làm bắt đầu đông dần trên đường. Tôi có một khoảng thời gian hiếm hoi để ngồi yên trước khi bước vào ngày làm việc.

Trên xe, một cô lớn tuổi hỏi điểm xuống. Người ngồi gần đó chỉ đường, dặn cô nên xuống trạm nào để khỏi phải đi bộ xa. Một hành khách khác nghe vậy cũng góp lời, hướng dẫn cô cách đón chuyến xe tiếp theo.

Đi xe buýt mới thấy thành phố có nhiều cuộc trò chuyện như vậy. Người lạ nhắc nhau xuống trạm, chỉ nhau đường đi. Có người thấy hành khách lớn tuổi bước lên liền dịch sang một bên nhường chỗ. Có người chuẩn bị xuống vẫn quay lại dặn "cô đi thêm hai trạm nữa mới tới, đừng xuống chỗ này".

Những câu chuyện chỉ kéo dài vài phút. Xe tới trạm, mỗi người lại đi một hướng. Nhưng chúng khiến chuyến đi bớt đơn điệu. Đi xe máy, mỗi người thường được bọc kín trong áo khoác, khẩu trang và tiếng động cơ. Đi xe buýt, người ta có dịp nhìn thấy nhau, hỏi nhau một câu và đôi khi giúp nhau một việc nhỏ.

Xe đến gần cơ quan, tôi xuống trạm rồi đi bộ chưa tới 100m. Chuyến đi kết thúc nhanh và thuận tiện hơn tôi hình dung.

Thuyết phục vợ "giã từ" xe máy

Tối đó, tôi về nhà kể cho vợ nghe chuyến đi với vẻ hào hứng như vừa phát hiện một điều gì mới mẻ. Vợ tôi từng du học ở Nhật Bản nên rất quen với tàu điện, xe buýt và việc đi bộ từ nhà tới trạm. Thế nhưng khi trở về Việt Nam, cô gần như không sử dụng phương tiện công cộng.

Trong suy nghĩ của vợ tôi, xe buýt tại TP.HCM vẫn đông, chật chội và khó chủ động như thời chúng tôi còn là sinh viên.

Vợ tôi giảng dạy tại một trường đại học có cơ sở ở trung tâm thành phố và làng đại học Thủ Đức. Gần đây, phần lớn công việc khiến cô thường xuyên đến cơ sở tại Thủ Đức.

Từ nhà đến trường khoảng 17km. Nếu chạy xe máy theo đường Phạm Văn Đồng rồi qua quốc lộ 1, thời gian di chuyển ít nhất khoảng 30 phút. Gặp lúc đông xe, đi ô tô có thể mất từ 45 phút đến một giờ.

Đường xa, có những hôm tôi phải chở vợ đi rồi quay trở lại. "Em thử đi xe buýt xem. Xe giờ mát, sạch, theo dõi được trên ứng dụng, tiện hơn trước nhiều" - tôi thuyết phục. Tôi bảo cô tải ứng dụng, nhập điểm đi, điểm đến rồi xem lộ trình. Từ nhà, vợ tôi có thể đi tuyến 64 đến khu vực bến xe Miền Đông cũ, sau đó chuyển sang tuyến số 8 để đến làng đại học.

Sau một hồi cân nhắc, cô quyết định thử. Ngay chuyến đầu tiên, vợ nhắn cho tôi: "Anh ơi, xe buýt giờ tiện quá. Mát mẻ, đi khỏe re à".

Tôi đọc tin nhắn mà bật cười. Mới hôm trước còn e ngại, hôm sau cô đã bắt đầu tính xem những ngày nào có thể đi xe buýt đến trường để làm việc.

Chuyến về cũng tương tự. Giá vé tuyến 64 là 6.000 đồng, tuyến số 8 là 7.000 đồng. Tổng chi phí cả lượt đi và về là 26.000 đồng, tương đương một ly cà phê.

Sau khi vợ chuyển sang xe buýt, tôi tiếp tục kể chuyện cho ba má. Cả nhà bắt đầu mở ứng dụng, tra cứu những tuyến gần nhà để xem có thể đi chợ, đến bệnh viện hoặc vào trung tâm bằng cách nào. Một chuyến đi thử của tôi dần trở thành câu chuyện thay đổi cách đi lại của cả gia đình.