Thứ tư, 10/6/2026, 10:00 (GMT+7)
Mức độ thay đổi hormone, yếu tố di truyền, lối sống và tình trạng sức khỏe có thể khiến triệu chứng tiền mãn kinh - mãn kinh khác nhau ở mỗi người.
Bốc hỏa, mất ngủ, đổ mồ hôi đêm, đau nhức xương khớp hay thay đổi tâm trạng là những triệu chứng thường gặp trong giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh. Tuy nhiên, mức độ và thời gian xuất hiện triệu chứng ở mỗi phụ nữ khác nhau.
Dược sĩ Đỗ Xuân Hòa, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết có khoảng 70-80% phụ nữ xuất hiện ít nhất một triệu chứng trong giai đoạn này. Nhiều người chỉ khó chịu thoáng qua trong vài tháng, nhưng cũng có người mất ngủ, lo âu hoặc đau nhức xương khớp kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
Mức độ thay đổi hormone ở mỗi người không giống nhau
Giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh xảy ra khi chức năng buồng trứng suy giảm theo tuổi tác, làm nồng độ hormone sinh dục nữ thay đổi. Quá trình này liên quan đến hoạt động của hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng, hệ thống điều phối và kiểm soát quá trình sản xuất hormone estrogen, progesterone và testosterone trong cơ thể.
Tuy nhiên, tốc độ suy giảm hormone không diễn ra giống nhau ở tất cả phụ nữ. Ở nhiều người hormone thay đổi từ từ trong nhiều năm nên cơ thể có thời gian thích nghi tốt hơn. Ngược lại, một số người bị sụt giảm hormone nhanh khiến triệu chứng xuất hiện rõ.
Estrogen là hormone dao động mạnh nhất trong giai đoạn này. Khi estrogen giảm, vùng não điều hòa thân nhiệt trở nên nhạy cảm, làm tăng nguy cơ bốc hỏa và đổ mồ hôi đêm. Sự suy giảm estrogen cũng liên quan đến tình trạng đau nhức xương khớp, khô da, khô hạn, dễ thay đổi tâm trạng.
Lượng progesterone thay đổi cũng ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và khả năng ổn định cảm xúc. Một số phụ nữ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, lo âu hoặc dễ cáu gắt hơn trong giai đoạn này.
Testosterone giúp duy trì năng lượng, khối cơ và ham muốn tình dục ở nữ giới. Sự suy giảm hormone này theo thời gian khiến phụ nữ cảm thấy mệt mỏi, giảm sức bền, ít hứng thú trong đời sống vợ chồng.
Mức độ thay đổi của bộ ba hormone estrogen, progesterone và testosterone không giống nhau ở mỗi người nên triệu chứng tiền mãn kinh - mãn kinh cũng khác nhau.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh khám, tư vấn cho một phụ nữ trung niên. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Yếu tố di truyền
Di truyền cũng có thể tạo ra sự khác biệt về thời điểm và một số triệu chứng mãn kinh. Nhiều nghiên cứu cho thấy độ tuổi mãn kinh và triệu chứng tiền mãn kinh - mãn kinh sẽ tương tự nhau ở những người phụ nữ trong cùng một gia đình.
Sức khỏe tổng thể
Những người duy trì cân nặng hợp lý, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên, kiểm soát căng thẳng tốt thường có xu hướng thích nghi với những biến đổi nội tiết tố dễ dàng. Ngược lại, phụ nữ thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ kéo dài, ít vận động hoặc mắc các bệnh lý mạn tính có thể làm triệu chứng khó chịu rõ rệt.
Tiền mãn kinh và mãn kinh là quá trình tự nhiên mà phụ nữ đều trải qua. Nguyên nhân chính là do sự suy yếu hoạt động của hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng, cùng sự suy giảm bộ ba nội tiết estrogen, progesterone và testosterone theo tuổi tác.
Dược sĩ Hòa khuyên nữ giới nên tìm hiểu về giai đoạn thay đổi này của cơ thể để chuẩn bị tâm lý và thích nghi. Phụ nữ có thể cân nhắc bổ sung tinh chất thiên nhiên Lepidium Meyenii và P. Leucotomos có thể hỗ trợ hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng hoạt động nhịp nhàng, cân bằng bộ ba hormone. Nhờ đó, giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh diễn ra nhẹ nhàng hơn, duy trì chất lượng cuộc sống.
Đình Diệu
Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
