TP HCM khoanh vùng 5 khu vực xung quanh các nhà ga của tuyến tàu điện với tổng diện tích gần 940 ha để lập quy hoạch phát triển đô thị theo mô hình TOD.
Theo quyết định vừa được UBND TP HCM ban hành, ranh giới cho việc nghiên cứu lập quy hoạch các khu vực TOD xung quanh 10 nhà ga và depot của metro số 2, đoạn Bến Thành - Tham Lương, rộng khoảng 938 ha.
Việc phê duyệt ranh giới không đồng nghĩa toàn bộ phần diện tích này đều phát triển theo mô hình TOD, mà là cơ sở để xác định các vị trí phù hợp bên trong nhằm xây dựng đô thị gắn với đầu mối giao thông công cộng.
Tại hai nhà ga nằm ở trung tâm thành phố gồm Bến Thành và Tao Đàn, ranh giới cho việc lập quy hoạch các khu TOD có tổng diện tích hơn 188 ha. Khu vực này được giới hạn bởi các tuyến: Trương Định, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Trung Trực, Lý Tự Trọng, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Trãi, Cách Mạng Tháng Tám, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Thái Học, giáp sông Sài Gòn, Bến Vân Đồn, Võ Văn Kiệt và rạch Bến Nghé.
Phối cảnh mặt cắt ngầm cụm ga Bến Thành (trung tâm TP HCM), nơi giao nhau metro Bến Thành – Tham Lương và Bến Thành – Suối Tiên. Ảnh: MAUR
Đối với các ga Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai và Bảy Hiền, ranh giới nghiên cứu lập quy hoạch các khu TOD rộng hơn 265 ha. Nơi này nằm trong hành lang các tuyến Hoàng Văn Thụ, Xuân Diệu, Nguyễn Thái Bình, giáp kênh Nhiêu Lộc, đường Hoàng Sa, Trường Sa, Bà Huyện Thanh Quan, Lý Chính Thắng, Điện Biên Phủ.
Các tuyến khác gồm: giáp đường Tô Hiến Thành, Hồ Bá Kiện, công viên Lê Thị Riêng, đường Bành Văn Trân, Năm Châu, giáp đường Cách Mạng Tháng Tám, Hòa Hưng.
Tại ga Nguyễn Hồng Đào, khu vực nghiên cứu phát triển TOD rộng gần 44 ha, giới hạn bởi các tuyến Cộng Hòa, Đồng Xoài, Trường Chinh, Hoàng Hoa Thám, Đồng Đen, Trương Công Định, Ấp Bắc và Bàu Cát.
Kế đến, khu vực xung quanh ga Bà Quẹo, Phạm Văn Bạch và Tây Thạnh có ranh giới nghiên cứu lập quy hoạch TOD rộng gần 149 ha. Phạm vi này nằm trong hành lang các tuyến Trường Chinh, sân bay Tân Sơn Nhất, đường Phạm Văn Bạch, Trần Thái Tông, Phan Huy Ích, Tây Thạnh, CN2, D15, D10, D16, D9, Chế Lan Viên, hẻm 71, Lê Trọng Tấn; đồng thời bao gồm khu vực giáp tuyến Tân Kỳ Tân Quý, khu công nghiệp và đường CN5.
Khu vực cuối cùng là xung quanh ga và depot Tham Lương, với tổng diện tích gần 293 ha, nằm trong phạm vi các tuyến Tân Thới Nhất, đường số 22, đường số 17, kênh Tham Lương, khu vực giáp kênh 19/5, đường Lê Trọng Tấn và Phan Văn Hớn.
Hướng tuyến Metro Bến Thành - Tham Lương. Đồ họa: Tâm Thảo
TOD là mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm. Dù cách triển khai có thể khác nhau tùy địa phương, điểm chung của mô hình này là phát triển đa chức năng với mật độ cao, gồm nhà ở cao tầng, trung tâm thương mại, văn phòng, cùng các tiện ích giáo dục, y tế, thể thao... Tất cả được tích hợp quanh các đầu mối giao thông công cộng như ga metro, đảm bảo khả năng kết nối thuận tiện nhất. Mô hình này nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, công trình công cộng, hạn chế ùn tắc, ô nhiễm...
Hiện, chính quyền TP HCM giao Ban Quản lý phát triển đô thị (thuộc Sở Quy hoạch - Kiến trúc) phối hợp đơn vị tư vấn khảo sát hiện trạng, chịu trách nhiệm về tính chính xác trong quá trình lập quy hoạch TOD tại các khu vực trên. Thời gian lập quy hoạch tối đa 4 tháng kể từ ngày phê duyệt ranh giới nghiên cứu.
Metro Bến Thành - Tham Lương dài hơn 11 km, điểm đầu tại ga Bến Thành (quận 1 cũ), điểm cuối tại depot Tham Lương (quận 12 cũ). Trên tuyến bố trí 10 ga ngầm (bao gồm ga Bến Thành), một ga trên cao và một depot. Dự án khởi công hồi tháng 1 năm nay, dự kiến hoàn thành vào năm 2030, hình thành trục vận tải khối lượng lớn kết nối trung tâm với cửa ngõ phía tây bắc thành phố.
Giang Anh
