56 năm đi tìm cha và tia hy vọng từ tấm nhôm khắc tên 'Đinh Xuân Tình' trong mộ liệt sĩ

Những ngày đầu tháng 8, gia đình ông Đinh Văn Lượng - ngụ xã Võ Miếu, tỉnh Phú Thọ - thấp thỏm chờ cuộc gọi báo kết quả giám định ADN của thân nhân để đối chiếu với phần mộ liệt sĩ đang được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Đô Lương, Nghệ An.

Mảnh nhôm khắc tên trong mộ liệt sĩ

Giữa cái nắng tháng 7 bỏng rát trên Nghĩa trang liệt sĩ Đô Lương, khi từng lớp đất được những người lính Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Nghệ An nhẹ nhàng bóc tách, một mảnh nhôm nhỏ bé nằm lặng im suốt hơn nửa thế kỷ đang thắp lên hy vọng cho một gia đình liệt sĩ đã mòn mỏi chờ đợi suốt 56 năm.

Ngày 17-7, trong lúc khai quật một phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính, cán bộ, chiến sĩ Đội Quy tập bất ngờ thấy một mảnh nhôm nhỏ khắc dòng chữ: "Đinh Xuân Tình - Sinh năm 1936. Hy sinh ngày 6-2-1970".

Bên cạnh mảnh nhôm là một phiếu thông tin liệt sĩ tuy đã úa màu nhưng vẫn còn đọc được: Hài cốt liệt sĩ Đinh Xuân Tình được tổ 2, Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Nghệ An quy tập tại Nghĩa trang Đông Nam Na Xà Là, bản Na Xà Là, huyện Mường Pẹc, tỉnh Xiêng Khoảng (Lào) ngày 6-12-2012.

Mảnh nhôm khắc dòng chữ Đinh Xuân Tình cùng phiếu thông tin liệt sĩ được tìm thấy trong phần mộ "Liệt sĩ chưa xác định được thông tin" ở Nghĩa trang liệt sĩ Đô Lương, Nghệ An - Ảnh: Bộ Chỉ huy quân sự Nghệ An cung cấp

Những hiện vật nhỏ bé nhưng đầy giá trị ấy lập tức được bảo quản cẩn thận, mở ra hành trình xác minh danh tính liệt sĩ.

Với những người làm công tác quy tập, mỗi chiếc cúc áo, mảnh tăng, cây bút hay tấm thẻ nhôm đều có thể là chiếc chìa khóa mở cánh cửa ký ức. Nhưng không phải lần nào phép màu cũng xuất hiện. Bởi vậy, khi những dòng chữ trên mảnh nhôm hiện lên rõ ràng, nhiều người không giấu được sự xúc động.

Sau nhiều bước xác minh, thông tin đã dẫn các cán bộ tìm đến gia đình ông Đinh Văn Lượng, 58 tuổi, ngụ xã Võ Miếu, tỉnh Phú Thọ - con trai của liệt sĩ Tình.

Tin báo từ Nghệ An đến với gia đình ông Lượng ở Phú Thọ như một giấc mơ.

Cuộc điện thoại giữa thiếu tá Nguyễn Văn Thắng - Đội Quy tập Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An báo cho gia đình thân nhân liệt sĩ Tình với những thông tin trùng khớp về năm sinh lẫn ngày, tháng, năm nhập ngũ và hy sinh của liệt sĩ Tình ở Lào.

Ông Lượng lặng đi khi nghe từng thông tin được thiếu tá Thắng đọc chậm rãi.

Hơn nửa thế kỷ qua, điều ông luôn mong mỏi là biết cha mình đang nằm ở đâu. Từ khi còn là một cậu bé đến lúc mái tóc đã điểm bạc, ký ức về người cha với ông Lượng vẫn chỉ là những mảnh ghép ít ỏi qua lời kể của mẹ và người thân.

Đau đáu tìm cha hy sinh hơn nửa thế kỷ

Liệt sĩ Tình lên đường nhập ngũ khi quê hương còn chìm trong khói lửa chiến tranh. Phía sau lưng ông là người vợ trẻ cùng bốn người con nhỏ. Chuyến đi ấy trở thành cuộc chia ly không có ngày trở lại.

Cuối tháng 11-1970, gia đình nhận nhận giấy báo tử ông đã hy sinh ngày 6-2-1970 ở Mặt trận phía Tây, nhưng không ai biết ông nằm ở đâu.

Ngày cha hy sinh, lúc đó ông Lượng là con trai út mới chỉ 2 tuổi. Sáu năm sau ngày chồng hy sinh ở Lào, bà Nguyễn Thị Láng - vợ liệt sĩ Tình - lâm bệnh nặng cũng qua đời, để lại bốn đứa con thơ dại.

Chiến tranh lùi xa, đất nước hòa bình, hành trình đi tìm cha của các con liệt sĩ Tình mới thực sự bắt đầu.

Ông Lượng kể, suốt 56 năm qua gia đình ông đã nhiều lần khăn gói đến các nghĩa trang liệt sĩ trên khắp mọi miền để tìm mộ phần của cha. Mỗi khi nghe ở đâu có thông tin về những phần mộ chưa xác định danh tính, ở đó lại có dấu chân của họ. Những chuyến xe dài, những cuộc dò hỏi từng cựu chiến binh, những lần hy vọng rồi thất vọng cứ nối tiếp nhau.

Bởi vậy, cuộc điện thoại từ Nghệ An thông báo đã tìm thấy mảnh nhôm khắc tên Đinh Xuân Tình khiến cả gia đình như vỡ òa. Sau bao năm dò dẫm trong vô vọng, cuối cùng cũng xuất hiện một dấu vết đủ rõ để bám vào.

Ông Lượng cho hay, phần tên đệm giấy báo tử gửi về gia đình đều đúng là "ĐINH VĂN TÌNH", song trong tấm nhôm ở phần mộ liệt sĩ lại khắc "ĐINH XUÂN TÌNH". Đây có thể là lúc đồng đội an táng hài cốt liệt sĩ cha ông có sự nhầm lẫn.

Niềm vui của gia đình ông Lượng vẫn đi cùng sự hồi hộp bởi phần mộ nơi phát hiện mảnh nhôm mang tên Đinh Xuân Tình đang mang bia "Liệt sĩ chưa xác định được thông tin".

Theo quy trình, để khẳng định chính xác danh tính, cơ quan chức năng sẽ giám định ADN giữa mẫu hài cốt và thân nhân liệt sĩ.

Ông Lượng chia sẻ rằng gia đình đang từng ngày chờ đợi kết quả ấy. Dù đã hy vọng rất nhiều lần rồi lại thất vọng, nhưng lần này niềm tin lớn hơn bởi đã có mảnh nhôm mang tên cha và phiếu thông tin được tìm thấy cùng phần mộ.

"Nếu đúng là cha tôi thì sau 56 năm gia đình mới thực sự tìm được cha trở về trong vòng tay quê hương, gia đình. Đó sẽ là điều thiêng liêng nhất đối với con cháu chúng tôi", ông Lượng xúc động nói với Tuổi Trẻ.

Thượng tá Chế Ngọc Hà - Đội trưởng Đội Quy tập, Bộ Chỉ huy quân tỉnh Nghệ An - cho biết trong lúc khai quật và lấy mẫu để xét nghiệm ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ của ngôi mộ liệt sĩ số 1024, là một trong hơn 1.300 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Đô Lương, các anh đã tìm thấy tấm nhôm và phiếu thông tin liệt sĩ bên trong.

"Đây là động lực để những người lính đi tìm đồng đội thêm nỗ lực, quyết tâm để hoàn thành thắng lợi "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", thượng tá Hà nói.