Thứ ba, 14/7/2026, 15:00 (GMT+7)
Người bị trào ngược dạ dày thực quản nên ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, chia nhỏ bữa ăn, tránh đồ chiên rán và rượu bia để giảm triệu chứng.
Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là tình trạng dịch vị, thức ăn hoặc dịch mật, trào ngược lên thực quản gây ra triệu chứng khó chịu hoặc tổn thương niêm mạc thực quản. Các biểu hiện điển hình của bệnh là ợ nóng, ợ hơi và nóng rát sau xương ức; đôi khi đi kèm ho kéo dài, khàn tiếng hoặc viêm họng. Triệu chứng thường trở nặng vào ban đêm hoặc sau khi ăn no.
Nếu không kiểm soát tốt, bệnh dễ dẫn đến các biến chứng như viêm, loét hoặc hẹp thực quản. Một số trường hợp có thể diễn tiến triển thành Barrett thực quản - tình trạng làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tuyến tại bộ phận này. Bác sĩ Nguyễn Thị Diệu Hiền, khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, lưu ý người bệnh ăn uống để hỗ trợ bảo vệ sức khỏe.
Hạn chế thực phẩm kích thích và đồ chiên rán
Để kiểm soát bệnh trào ngược, việc đầu tiên người bệnh cần lưu ý là hạn chế các thực phẩm dễ gây kích ứng dạ dày. Những thức uống chứa cồn, caffeine hay món ăn chứa chocolate có thể làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, tạo điều kiện cho dịch vị dễ dàng trào ngược lên phía trên.
Trong khi đó, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và thức ăn cay nóng lại kích thích dạ dày tiết nhiều axit hơn, đồng thời lưu lại trong hệ tiêu hóa lâu hơn. Chính sự tiêu hóa chậm chạp này làm tăng áp lực bên trong dạ dày, sẵn sàng đẩy axit và thức ăn ngược lên thực quản, gây ra cảm giác ợ nóng, ợ chua hay rát ngực rất khó chịu.
Ưu tiên chất xơ, vitamin, lợi khuẩn
Thay vì các món ăn nhiều dầu mỡ, bác sĩ Diệu Hiền khuyến nghị người bệnh nên xây dựng thực đơn hằng ngày với các món dễ tiêu hóa như cơm mềm, khoai tây luộc, đồng thời ưu tiên phương pháp hấp, luộc hoặc áp chảo ít dầu. Chế độ ăn cân đối này giúp bổ sung lượng chất xơ, vitamin và khoáng chất cần thiết để tăng cường lực co bóp của đường ruột.
Thực đơn chứa nhiều chất dinh dưỡng hỗ trợ kiểm soát các triệu chứng trào ngược dạ dày. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Người bệnh có thể chọn cháo yến mạch hoặc bánh mì nguyên cám, bởi đây là những thực phẩm chứa hàm lượng chất xơ hòa tan dồi dào giúp tối ưu hóa quá trình tiêu hóa. Thói quen sử dụng sữa chua tách béo không đường sau bữa chính từ nửa tiếng đến một tiếng cũng góp phần duy trì hệ vi sinh đường ruột ổn định.
Chia nhỏ bữa ăn
Bên cạnh việc chọn lọc thực phẩm, hiệu quả kiểm soát bệnh gắn liền với cách ăn uống và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Việc chia nhỏ khẩu phần thành 4-6 bữa mỗi ngày giúp dạ dày bớt áp lực, tránh được tình trạng quá tải do ăn quá no trong một lần. Quá trình ăn uống cũng cần diễn ra chậm rãi, nhai kỹ, kết hợp với việc điều tiết lượng nước uống cùng lúc để ngăn ngừa đầy bụng.
Sau bữa ăn, người bệnh nên duy trì tư thế đứng hoặc đi bộ nhẹ nhàng khoảng 10-20 phút, tuyệt đối không nằm ngay, cúi gập người hay vận động mạnh. Cuối cùng, để có một giấc ngủ êm ái, bữa tối nên được hoàn thành trước khi đi ngủ ít nhất 2-3 tiếng, đồng thời phần đầu giường có thể kê cao thêm 15-20 cm nhằm chủ động ngăn dịch vị trào ngược.
Trào ngược dạ dày thực quản là bệnh lý mạn tính, có xu hướng tái phát, cần được kiểm soát bằng cách thay đổi lối sống và điều trị theo chỉ định của bác sĩ. Chế độ dinh dưỡng đóng hỗ trợ kiểm soát triệu chứng nhưng không thể thay thế thuốc.
Người bệnh xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo như đau ngực dữ dội, nuốt nghẹn, nuốt đau, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân cần đi khám sớm.
Bùi Đức
Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp
