Ăn nhiều đường có thể dẫn tới mụn trứng cá và tăng cân, đồng thời tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như bệnh tim và tiểu đường type 2.
Thiếu năng lượng và ngủ kém
Đường cung cấp nguồn năng lượng tức thời, song cơ thể phản ứng nhanh chóng với lượng đường (glucose) đột ngột này, khiến bạn cảm thấy uể oải ngay sau đó. Theo Verywell Health, sự dao động đường huyết thường xuyên có thể phá vỡ sự cân bằng năng lượng tự nhiên của cơ thể, dẫn đến mệt mỏi kéo dài.
Lượng đường bổ sung cao cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, góp phần gây mất cân bằng nội tiết tố, bao gồm cả việc tăng hormone căng thẳng cortisol. Quá nhiều cortisol có thể khiến bạn khó ngủ hoặc khó duy trì giấc ngủ, cảm thấy kiệt sức vào ban ngày và bồn chồn vào ban đêm.
Mụn trứng cá
Với một số người, ăn quá nhiều đường có thể dẫn đến tình trạng kháng insulin. Insulin là hormone được giải phóng giúp giảm lượng đường cao trong máu. Khi cơ thể không phản ứng kịp và sản xuất nhiều insulin hơn, thúc đẩy viêm nhiễm. Lượng insulin dư thừa có thể kích thích các tuyến trên da sản sinh nhiều bã nhờn hơn, tạo môi trường thuận lợi cho mụn trứng cá.
Ăn thực phẩm nhiều đường thường xuyên có hại cho sức khỏe. Ảnh minh họa: Ngọc Phạm
Lão hóa da
Một số bằng chứng cho thấy ăn nhiều đường bổ sung có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa da. Quá trình này xảy ra khi các phân tử đường gắn vào các protein như collagen và elastin, những chất mà da cần để duy trì độ đàn hồi và săn chắc. Phản ứng này tạo ra các hợp chất có hại được gọi là sản phẩm glycation cuối cùng tiên tiến (AGEs), có thể làm hỏng các sợi collagen và tiềm ẩn nguy cơ gây ra nếp nhăn và chảy xệ da.
Tăng cân và béo phì
Theo Cơ quan Y tế Quốc gia Anh (NHS), ăn quá nhiều đường có thể khiến cơ thể nạp nhiều calo, dẫn đến tăng cân. Các thực phẩm nhiều đường thường không phải là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng tạo cảm giác no tốt như protein và chất xơ. Càng tiêu thụ nhiều hơn để cảm thấy no càng dễ tăng cân ngoài mong muốn. Thừa cân cũng làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe như bệnh tim, một số loại ung thư và tiểu đường type 2.
Huyết áp cao
Chế độ ăn nhiều đường bổ sung thúc đẩy tăng cân và làm tăng kháng insulin, đây là những yếu tố nguy cơ gây tăng huyết áp. Đường bổ sung cũng có thể gây viêm, căng thẳng cho cơ thể, làm tổn thương thêm các mạch máu và khiến máu khó lưu thông hơn.
Bệnh tim mạch
Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn nhiều đường có thể làm tăng triglyceride - một loại chất béo trong máu liên quan đến bệnh tim và làm giảm mức cholesterol lipoprotein mật độ cao (HDL) bảo vệ tim. Theo thời gian, điều này có thể làm tăng nguy cơ tích tụ mảng bám trong động mạch.
Gan nhiễm mỡ
Đường, đặc biệt là fructose có trong đồ uống có đường và thực phẩm chế biến sẵn, được gan phân giải và chuyển hóa thành chất béo. Khi gan bị quá tải bởi lượng chất béo dư thừa, các tế bào mỡ có thể tích tụ trong mô gan, dẫn đến rối loạn chuyển hóa. Nếu không được điều trị, tình trạng này có thể tiến triển thành viêm và tổn thương gan theo thời gian.
Bệnh tiểu đường type 2
Khi thường xuyên xảy ra tình trạng đường huyết cao, cơ thể cần nhiều insulin hơn để đưa lượng đường trong máu trở lại bình thường. Theo thời gian, điều này có thể gây áp lực lên tuyến tụy (nơi sản xuất insulin), dẫn đến giảm sản xuất insulin và phát triển bệnh tiểu đường type 2.
Bệnh thận
Tiểu đường type 2 là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận. Mức đường huyết không được điều chỉnh phù hợp có thể làm tổn thương thận theo thời gian, khiến thận suy giảm khả năng lọc chất thải khỏi máu. Ngoài ra, chế độ ăn nhiều đường có thể dẫn đến tăng huyết áp và viêm nhiễm, gây thêm áp lực lên thận.
Bệnh gout
Ăn nhiều đường bổ sung có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu, dẫn đến hình thành tinh thể trong khớp và gây ra các cơn đau của gout. Béo phì là một yếu tố nguy cơ khác của bệnh gout. Chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường thường dẫn đến tăng cân không chủ đích. Trọng lượng dư thừa này có thể thúc đẩy sản sinh axit uric và làm giảm khả năng cơ thể loại bỏ nó.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo không nên có quá 6% lượng đường bổ sung trong chế độ ăn uống hàng ngày. Các nghiên cứu khác khuyến cáo nên giảm lượng đường bổ sung dưới 25 g mỗi ngày (khoảng 6 muỗng cà phê) và hạn chế tiêu thụ đồ uống có đường xuống dưới một khẩu phần mỗi tuần để giảm tác động tiêu cực của đường bổ sung đối với sức khỏe.
Tuy nhiên, không phải tất cả nguồn đường đều tác động giống nhau đến cơ thể. Đường tự nhiên có trong trái cây, rau quả và ngũ cốc nguyên hạt ảnh hưởng đến cơ thể khác với đường tinh luyện. Ví dụ, đường tự nhiên trong một quả táo còn kèm nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa giúp bảo vệ sức khỏe. Chất xơ trong táo cũng giúp tiêu hóa chậm hơn, ngăn ngừa sự tăng và giảm đột ngột lượng đường trong máu.
Nhiều thực phẩm chứa đường tinh luyện như kẹo, bánh ngọt và nước ngọt không có nhiều chất xơ hoặc các chất dinh dưỡng thiết yếu khác. Hầu hết mọi người không có nguy cơ ăn quá nhiều đường từ các thực phẩm lành mạnh như trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt.
Anh Ngọc (Tổng hợp)
