Trẻ 6-12 tháng tuổi cần khoảng 100 ml nước/kg cân nặng mỗi ngày, gồm cả sữa, trẻ từ 10 tuổi uống lượng nước gần như người lớn.
Bác sĩ Trần Thị Trà Phương, Đơn vị Dinh dưỡng, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết cơ thể trẻ em chứa nhiều nước hơn người lớn, chiếm khoảng 70-75% trọng lượng cơ thể. Trong khi đó, khả năng điều hòa thân nhiệt của trẻ chưa hoàn thiện, tuyến mồ hôi hoạt động chưa hiệu quả nên dễ mất nước khi thời tiết nóng.
Trẻ thường hiếu động, chạy nhảy nhiều nhưng ít khi chủ động uống nước. Nếu không được bổ sung đủ nước, trẻ có thể bị mất nước và thiếu các chất điện giải quan trọng như natri, kali, clorua, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Bác sĩ Phương khuyên phụ huynh bù nước cho trẻ đúng cách, đúng thời điểm và phù hợp với từng độ tuổi, cân nặng, chế độ ăn và mức độ vận động vào ngày hè. Tổng lượng nước trẻ cần hằng ngày gồm nước uống, nước đến từ sữa, canh, súp, rau củ và trái cây.
Cha mẹ không cần cho trẻ dưới 6 tháng tuổi uống thêm nước lọc, kể cả trong những ngày thời tiết nắng nóng. Do sữa mẹ hoặc sữa công thức đã cung cấp đủ lượng nước cần thiết cho cơ thể. Trung bình, trẻ bú khoảng 150 ml sữa/kg cân nặng mỗi ngày, trong khi nhu cầu nước chỉ khoảng 100 ml/kg cân nặng. Duy trì cữ bú đầy đủ là đủ để đáp ứng nhu cầu nước của trẻ.
Trẻ uống thêm nước trong giai đoạn này có thể làm giảm lượng sữa bú vào, ảnh hưởng đến dinh dưỡng, một số trường hợp còn gây rối loạn điện giải.
Với trẻ 6-12 tháng tuổi bắt đầu ăn dặm, nhu cầu nước khoảng 100 ml/kg cân nặng mỗi ngày, bao gồm cả lượng nước từ sữa. Ví dụ một trẻ nặng 9 kg cần khoảng 900 ml chất lỏng mỗi ngày. Nếu trẻ đã uống khoảng 600 ml sữa, phụ huynh bổ sung thêm nước đun sôi để nguội hoặc lượng dịch lỏng trong chế phẩm cháo, bột với lượng phù hợp. Sữa vẫn nên là nguồn cung cấp chất lỏng chính với tối thiểu khoảng 500 ml mỗi ngày.
Sau một tuổi, nhu cầu nước của trẻ tăng theo cân nặng. Trẻ cần khoảng 100 ml/kg/ngày cho 10 kg đầu tiên, 50 ml/kg/ngày cho 10 kg tiếp theo và 20 ml/kg/ngày với phần cân nặng trên 20 kg. Với trẻ từ 10 tuổi trở lên, nhu cầu nước gần tương đương người lớn, khoảng 2-2,5 lít mỗi ngày.
Lượng nước nạp vào cơ thể cần tăng thêm khi trẻ vận động nhiều, chơi thể thao hoặc sinh sống trong môi trường nắng nóng để bù lại lượng nước mất qua mồ hôi. Mỗi 20-30 phút hoạt động liên tục, trẻ có thể cần thêm khoảng 150-250 ml nước tùy cường độ vận động và điều kiện thời tiết.
Cha mẹ khuyến khích trẻ uống thường xuyên nhiều lần trong ngày, không nên đợi đến khi khát mới cho uống nước. Trẻ cũng nên được hướng dẫn uống từng ngụm nhỏ, từ từ thay vì uống quá nhanh một lượng lớn nước trong thời gian ngắn. Cách này giúp cơ thể hấp thu nước hiệu quả, đồng thời hạn chế cảm giác đầy bụng, tránh nguy cơ ngộ độc nước. Cha mẹ chuẩn bị bình nước riêng cho trẻ và đặt ở vị trí dễ nhìn thấy để nhắc nhở con uống thường xuyên.
Bác sĩ Trà Phương đang tư vấn cho một phụ huynh. Ảnh minh họa: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Theo bác sĩ Phương, nước lọc vẫn là lựa chọn tối ưu để bù nước cho trẻ trong mùa hè. Nước dừa tươi giúp bổ sung thêm kali và một số khoáng chất hỗ trợ cân bằng điện giải khi trẻ đổ nhiều mồ hôi. Các loại trái cây giàu nước như dưa hấu, cam, bưởi, thanh long, dưa lưới cũng cung cấp nước tự nhiên, đồng thời bổ sung vitamin và chất chống oxy hóa có lợi.
Nước ép trái cây tươi không thêm đường có thể được sử dụng xen kẽ nhưng không nên lạm dụng vì vẫn chứa lượng đường tự nhiên cao. Nước đậu đen rang, trà lúa mạch, nước gạo lứt cũng giúp thay đổi khẩu vị cho trẻ trong những ngày nắng nóng. Phụ huynh nên hạn chế cho trẻ sử dụng nước ngọt có ga, nước tăng lực, trà sữa, đồ uống caffeine.
Nước quá lạnh có thể gây khó chịu vùng họng hoặc đường tiêu hóa ở một số trẻ nhạy cảm. Nước mát hoặc nước ở nhiệt độ phòng thường là lựa chọn phù hợp. Không nên sử dụng dung dịch bù điện giải oresol như thức uống giải khát hằng ngày do có thể dẫn đến rối loạn điện giải.
Để ngừa mất nước và say nóng, phụ huynh nên hạn chế cho trẻ vui chơi ngoài trời trong khung giờ nắng gắt 10h-16h. Nếu cần ra ngoài, trẻ nên mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát và tránh mặc quá nhiều lớp quần áo khiến cơ thể tăng tiết mồ hôi. Duy trì nhiệt độ phòng và nhiệt độ trong ôtô ở mức dễ chịu, tăng cường rau xanh, trái cây giàu nước trong khẩu phần ăn hằng ngày để hỗ trợ cung cấp nước cho cơ thể.
Nếu trẻ có dấu hiệu kiệt sức do nóng hoặc mất nước như khát nước nhiều, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu, trẻ mệt mỏi, quấy khóc, mắt trũng, da giảm đàn hồi, lờ đờ... cần được khám ngay.
Trịnh Mai
Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp
