Con gái tôi rất thích ăn bánh tráng trộn ở gánh hàng rong, nhưng tôi không yên tâm khâu chế biến, bảo quản, có nguy cơ mắc bệnh không? (Quang Vinh, 35 tuổi, Quảng Ninh)
Trả lời:
Bánh tráng cuốn, trộn là món ăn vặt phổ biến nhưng dễ gây hại nếu không đảm bảo vệ sinh. Món ăn gồm nhiều nguyên liệu như trứng cút, xoài, khô bò, rau răm, nước sốt... Khi rửa không sạch hoặc chế biến trong điều kiện kém vệ sinh, chúng trở thành môi trường cho vi khuẩn và ký sinh trùng. Bánh tráng thường được trộn tay, bày bán ngoài đường, dễ nhiễm bụi và côn trùng.
Người ăn bánh tráng mất vệ sinh có thể bị đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, nặng hơn là ngộ độc thực phẩm, nhiễm ký sinh trùng, giun sán. Gia vị, dầu mỡ hay phẩm màu kém chất lượng cũng gây hại gan, thận và hệ tiêu hóa lâu dài.
Các loại vi khuẩn gây tiêu chảy có thể gặp là tả, viêm gan A, thương hàn, E.coli, shigella... Trong đó, tả là bệnh do vi khuẩn Vibrio cholerae gây ra. Khi xâm nhập vào cơ thể, virus tấn công đường ruột, gây tiêu chảy, nôn ói và mất nước nhanh. Người bệnh có thể rơi vào tình trạng sốc, tụt huyết áp và thậm chí tử vong.
Còn virus viêm gan A lây truyền chủ yếu qua nguồn nước ô nhiễm, thực phẩm bẩn. Virus có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như mệt mỏi, buồn nôn, đau bụng, chán ăn, sốt nhẹ, vàng da và vàng mắt. Nặng hơn, virus có khả năng gây tổn thương tế bào gan, ảnh hưởng đến chức năng gan, nguy cơ suy gan nếu không được chăm sóc y tế kịp thời.
Nếu mắc thương hàn, người bệnh thường sốt cao kéo dài, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón, nổi ban đỏ. Bệnh gây biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa và thủng ruột.
Bánh tráng trộn là món ăn vặt đường phố đường nhiều người ưa chuộng, song cần cẩn thận để tránh nhiễm bệnh. Ảnh minh họa: Mộc Anh
Do đó, để hạn chế rủi ro, người tiêu dùng nên lựa chọn hàng quán đảm bảo vệ sinh, sử dụng nguyên liệu có nhãn mác rõ ràng, dùng đồ tươi mới khi bán. Phụ huynh có thể mua nguyên liệu và trộn tại nhà cho con để đảm bảo vệ sinh. Cần lưu ý rửa tay sạch sẽ trước và sau khi ăn.
Để tạo kháng thể phòng bệnh lây qua đường tiêu hóa, mọi người có thể tiêm vaccine phòng viêm gan A, tả và thương hàn, hiện đã có vaccine phòng ngừa tại Việt Nam. Trong đó, vaccine phòng viêm gan A loại đơn và phối hợp phòng thêm viêm gan B; mũi đơn chỉ định cho người từ 12 tháng đến dưới 16 tuổi hoặc từ 24 tháng đến dưới 18 tuổi tùy vào loại vaccine, hai mũi cách nhau 6 tháng. Còn mũi phối hợp dành cho trẻ em từ 12 tháng tuổi và người lớn.
Vaccine tả sử dụng đường uống, dành cho người từ 2 tuổi, lịch uống gồm hai liều cách nhau tối thiểu hai tuần, nhắc lại mỗi hai năm. Vaccine thương hàn có lịch tiêm một mũi, dành cho người từ 2 tuổi, nhắc lại một mũi mỗi ba năm.
BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.
