Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn, miễn trách nhiệm hình sự

Bộ Tư pháp công bố hồ sơ thẩm định dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi do Bộ Công an xây dựng.

Đề xuất các điều kiện để được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự

Tại dự thảo Bộ luật, Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự.

Bộ Công an cho biết việc đề xuất tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự nhằm thực hiện các quan điểm chỉ đạo tại nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, nghị quyết 29/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực và xử lý các khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng kéo dài.

Theo đó, dự thảo bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm gắn với các điều kiện cụ thể.

Thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự không quá 2 năm, trường hợp cần thiết có thể gia hạn 1 lần nhưng không quá 1 năm.

Thời điểm tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ khi cơ quan có thẩm quyền ra quyết định về việc tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cụ thể, dự luật quy định với người thực hiện tội phạm quy định chương XVIII Bộ luật này (quy định về các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế) có thể được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để khắc phục hậu quả khi có đủ các điều kiện.

Gồm: Hành vi gây thiệt hại về kinh tế nhưng vì mục đích phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; không tham nhũng; các dự án đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả do nguyên nhân khách quan nhưng vẫn có khả năng, phương án khả thi, điều kiện để khắc phục, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước.

Thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự không quá 2 năm. Trường hợp cần thiết có thể gia hạn 1 lần nhưng không quá 1 năm.

Thời gian tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự không tính vào thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 27 Bộ luật này.

Các trường hợp có thể được miễn trách nhiệm hình sự

Trên cơ sở bổ sung quy định về tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, dự thảo đã bổ sung quy định về căn cứ miễn trách nhiệm hình sự đối với trường hợp được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự đã khắc phục xong hậu quả. 

Đồng thời, không chỉ khắc phục được hậu quả, người được tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh để đảm bảo chính sách nhân văn, nhân đạo của chính sách hình sự và đảm bảo tính thống nhất, logic trong quy định của Bộ luật Hình sự.

Dự thảo Bộ luật Hình sự cũng quy định trong giai đoạn giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, nếu có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự thì có thể miễn trách nhiệm hình sự.

Thực tế ở giai đoạn giải quyết nguồn tin, cơ quan có thẩm quyền đã thực hiện các hoạt động kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản.

Do đó trong một số vụ việc tại giai đoạn này đã có căn cứ xác định hành vi có hay không dấu hiệu tội phạm hoặc người thực hiện hành vi đã tự nguyện khắc phục hậu quả, đề nghị miễn trách nhiệm hình sự, có căn cứ miễn trách nhiệm hình sự thì việc miễn trách nhiệm hình sự ngay ở giai đoạn này là phù hợp.

Việc này cũng tránh làm ảnh hưởng đến đời sống, công việc của người bị tố giác, đáp ứng yêu cầu về tính nhân đạo, nhân văn của quy định này, đồng thời không làm phát sinh thủ tục tố tụng không cần thiết và kéo dài thời gian xử lý.