Người dân làm thủ tục bảo hiểm xã hội tại Hà Nội - Ảnh: HÀ QUÂN
Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến về hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội.
Bất cập trong việc làm giấy ủy quyền tiếp khi hết hiệu lực 12 tháng
Đáng chú ý, tại dự thảo luật, Bộ Nội vụ đã đề xuất sửa đổi quy định liên quan vấn đề ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác.
Theo đó, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định việc ủy quyền cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội có hiệu lực tối đa 12 tháng.
Theo phản ánh của cơ quan bảo hiểm xã hội và một số địa phương, nội dung này phát sinh một số bất cập trong việc làm giấy ủy quyền tiếp khi hết hiệu lực 12 tháng.
Đặc biệt đối với người sức khỏe yếu, nhiều trường hợp không thể làm tiếp giấy ủy quyền và cũng làm phát sinh chi phí đối với trường hợp phải làm giấy ủy quyền tại văn phòng công chứng.
Bên cạnh đó quy định này cũng chưa hoàn toàn như quy định pháp luật về dân sự (không giới hạn thời gian ủy quyền) và đề nghị sửa đổi, bổ sung theo hướng bỏ thời gian có hiệu lực tối đa của việc ủy quyền.
Tuy nhiên một số địa phương cho rằng nên giữ như quy định hiện hành, để thuận lợi trong công tác quản lý đối tượng thụ hưởng.
Từ đó tại dự thảo luật, Bộ Nội vụ đề xuất 2 phương án. Cụ thể, phương án 1, bỏ hiệu lực tối đa của việc ủy quyền như hiện hành là 12 tháng và việc thực hiện ủy quyền theo quy định của pháp luật về dân sự.
Với phương án này, việc quản lý đối tượng thụ hưởng phải được cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện thông qua việc kết nối, chia sẻ thông tin, dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và trách nhiệm phối hợp xác minh thông tin đủ điều kiện thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội của người thụ hưởng.
Phương án 2 là giữ như quy định hiện hành.
Nhiều địa phương đề xuất sửa
Trước đó trong văn bản góp ý, nhiều sở nội vụ các địa phương như Thái Nguyên, Ninh Bình, Hà Nội đề nghị sửa đổi quy định trên.
Cụ thể, các địa phương đề xuất sửa theo hướng ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội, trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác theo quy định của luật này thì văn bản ủy quyền có hiệu lực theo quy định của Bộ luật Dân sự.
Theo các sở, việc sửa đổi theo hướng trên nhằm tạo thuận lợi cho người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, đặc biệt là người cao tuổi, người sức khỏe yếu hoặc người cư trú xa cơ quan chi trả trong quá trình thực hiện thủ tục nhận chế độ.
Cũng trước đó ông Vũ Văn Tiến, đại biểu hoạt động chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cho rằng quy định khống chế thời hạn ủy quyền tối đa 12 tháng tạo ra sự xung đột pháp lý với điều 140 Bộ luật Dân sự vốn cho phép các bên tự thỏa thuận thời hạn.
Đồng thời quy định này gây rào cản lớn trong thực tiễn với những trường hợp người hưởng đã bị mất năng lực hành vi dân sự, không thể tiếp tục thực hiện thủ tục ký lại văn bản ủy quyền khi hết hạn.
Ông dẫn chứng nhiều ông bố, bà mẹ bị đột quỵ, tai nạn, lúc mới vào bệnh viện ký được văn bản ủy quyền, nhưng 1-2 năm sau sức khỏe suy sụp, cắm ống xông, tay chân không cử động được sẽ không thể ký được.
Từ đó ông đề xuất sửa đổi, bổ sung theo hướng ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật dân sự...
Đại diện Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng nêu rõ trong triển khai quy định ủy quyền đang bất cập. Do đó đề nghị nghiên cứu, sửa đổi.
