Hai ngày qua, câu chuyện về di vật của liệt sĩ Nguyễn Văn Dục được Ban Chỉ huy quân sự xã Trà My (thuộc Bộ Chỉ huy quân sự TP.Đà Nẵng) phát hiện trong quá trình khai quật, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ Bắc Trà My (xã Trà My) đang được dư luận, người dân quan tâm.
Ông Nguyễn Văn Tiến
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Ngay sau khi có người dân nhận là thân nhân liệt sĩ Dục, PV Báo Thanh Niên đã có mặt tại gia đình ông Nguyễn Văn Tiến (69 tuổi, con trai liệt sĩ Dục, trú xã Quốc Oai) để tìm hiểu thêm thông tin.
Gói nhiều bánh chưng, mua nhiều thịt cá mừng ngày thống nhất không còn xa
Trong cuộc trò chuyện, ông Tiến cẩn thận mang ra từng kỷ vật mà gia đình đã gìn giữ suốt gần 60 năm, đó là những lá thư đã ngả màu thời gian, cuốn sổ ghi chép quá trình huấn luyện, hành quân và làm nhiệm vụ của người cha, cùng một số giấy tờ liên quan. Mỗi kỷ vật đều chất chứa ký ức về người lính đã mãi mãi không trở về.
Đặc biệt, điều khiến ông Tiến xúc động nhất vẫn là bức thư cuối cùng cha gửi về cho gia đình được viết vào ngày 21.1.1969 (tức ngày 10.12.1968 âm lịch).
Trong thư, người lính viết: "Hôm nay, thầy tranh thủ gửi các con những chiếc hôn đầy thương nhớ và thăm sức khỏe của mẹ con, thăm bà, bác, các cô chú... Về phía thầy vẫn khỏe, các con không phải lo, vì thầy vẫn làm ăn phát đạt, tấn tới, vẫn săn thú dữ thường xuyên nhưng cũng nguy hiểm lắm các con.
Bức thư cuối cùng liệt sĩ Dục gửi về gia đình
ẢNH: ĐÌNH HUY
Các con ạ, thầy chỉ mong sao mẹ con và các con khỏe mạnh, đi học đều đặn, cơm ngày ba bữa, đủ ăn không đói, thế là thầy an tâm. À quên!!! Tết này bảo mẹ con gói nhiều bánh chưng, mua nhiều thịt cá mà ăn mừng ngày thống nhất không còn xa... Tạm xa các con, hẹn ngày thống nhất Tổ quốc".
Cuối thư, người lính dặn gia đình đừng gửi thư đi vì ông sẽ không nhận được.
Ông Tiến cho biết, bức thư này được cha ông viết trước ngày hy sinh ghi trong bằng Tổ quốc ghi công hơn 2 tháng. Trước đó, cha ông cũng viết thư nhờ đồng đội gửi riêng cho ông nói về cuộc sống khi hành quân nhiều ngày trong rừng hay huấn luyện cách đánh xe tăng... Trong thư, cha ông cũng bày tỏ sự vui mừng khi được con trai viết thư hỏi thăm, rồi căn dặn ông Tiến phải viết thư cho cha mỗi tháng 2 lá, kể về cuộc sống của 5 mẹ con ở nhà.
"Đó là những lời căn dặn mà tôi nhớ nhất. Lúc bố tôi đi, tôi còn ít tuổi chưa trưởng thành, cầm lá thư bố viết, nhìn những dòng chữ ấy, tôi xúc động, nghẹn ngào lắm, nhiều lúc cũng không dám đọc vì cứ đọc là rơi nước mắt", ông Tiến xúc động.
Cuốn nhật ký hé lộ cuộc sống giữa chiến trường
Theo ông Tiến, sau ngày bố ông hy sinh, gia đình nhận được cuốn nhật ký của ông từ đồng đội. Đọc cuốn nhật ký của bố, ông mới biết bố mình không những hát hay, đóng kịch hay mà còn làm thơ rất giỏi. Trong cuốn nhật ký, bố ông bày tỏ niềm vinh dự, tự hào khi được đứng trong hàng ngũ quân đội nhân dân Việt Nam. Cạnh đó, ông cũng kể tỉ mỉ từng điểm trên đường hành quân, thường xuyên làm thơ miêu tả đất nước, quê hương và niềm tin vào ngày thống nhất đất nước.
Một số hình ảnh chụp lại từ nhật ký của liệt sĩ Dục
ẢNH: ĐÌNH HUY
"Theo lời kể của người dân bản địa, đơn vị của bố tôi lúc đó đóng tại H.Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam cũ (nay là xã Trà My, Đà Nẵng). Tại đây, nhiệm vụ của ông là thực hiện công tác dân vận, ban ngày thường sẽ ẩn nấp, hành quân ngược dòng suối để đảm bảo bí mật, còn ban đêm mới xuống bản để tuyên truyền, hỗ trợ nhân dân. Trong một lần thực hiện nhiệm vụ vào ban đêm như vậy, ông đã không may bị quân địch phục kích và hy sinh", ông Tiến kể.
Ông Tiến cho hay, gia đình đã tìm được hài cốt của cha và đưa về nghĩa trang H.Quốc Oai từ năm 1997. Tuy nhiên, tối 2.8 (sau 29 năm), ông nhận được thông tin lực lượng chức năng phát hiện thêm các di vật có nhiều chi tiết tương đối trùng khớp với hồ sơ của cha mình.
Ngoài ra, có 3 chi tiết không khớp là tên đệm (trong di vật ghi "liệt sĩ Nguyễn Văn Dục" còn cha ông là Nguyễn Đức Dục); tên huyện cũ (trong di vật ghi là xã Phượng Cách, H.Phúc Oai, tỉnh Hà Tây còn địa chỉ của cha ông là xã Phượng Cách, H.Quốc Oai, tỉnh Hà Tây) và năm hy sinh (năm hy sinh ghi trên di vật là năm 1971 còn cha ông là năm 1969). Ông Tiến cho rằng, trên mảnh giấy có thể ghi nhầm tên đệm, địa danh huyện, còn năm hy sinh, ông đã thông tin đến chính quyền địa phương để xác minh lại.
Mảnh giấy ép plastic ghi thông tin liệt sĩ Nguyễn Văn Dục
ẢNH: BAN CHỈ HUY QUÂN SỰ XÃ TRÀ MY
"Chúng tôi mong muốn lực lượng chức năng sẽ làm rõ, dựa trên căn cứ khoa học, xét nghiệm ADN để xác định chính xác thông tin về bố tôi", ông Tiến nhấn mạnh.
Trước đó, trong buổi làm việc với gia đình ông Tiến sáng 3.8, đại diện Ban Chỉ huy quân sự xã Quốc Oai cho biết, đơn vị sẽ liên hệ với Ban Chỉ huy quân sự xã Trà My (Đà Nẵng) để đối chiếu, xác minh thông tin hai chiều giữa địa phương và nơi hy sinh, nghĩa trang chôn cất liệt sĩ Dục.
