Thủ tướng Canada Mark Carney tại doanh trại Fort York Armoury ở thành phố Toronto, Canada - Ảnh: REUTERS
Theo Hãng tin Reuters ngày 2-7, trưởng phái đoàn đàm phán Canada cho biết nước này đang hướng tới công bố danh sách khoảng 10 quốc gia sáng lập một ngân hàng quốc phòng toàn cầu tại hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), diễn ra vào tuần tới tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Thủ tướng Canada Mark Carney hiện thúc đẩy dự án mang tên Ngân hàng Quốc phòng, An ninh và Phục hồi (DSRB), coi đây là một phần trong lời kêu gọi xây dựng liên minh các "cường quốc tầm trung", nhằm đối phó với điều ông cho là sự phân rã của trật tự thế giới truyền thống do Mỹ dẫn dắt.
Bà Isabelle Hudon - trưởng đoàn đàm phán của Canada trong dự án đa phương này, đồng thời là CEO Ngân hàng Phát triển doanh nghiệp Canada - chia sẻ: "Chúng tôi đã tự đặt hội nghị NATO làm thời hạn, mục tiêu là công bố danh sách các thành viên sáng lập".
Bà cho biết mục tiêu của ngân hàng là tăng cường năng lực phòng thủ của các nước đồng minh bằng cách huy động tới 100 tỉ bảng Anh (133 tỉ USD) dưới dạng vốn vay lãi suất thấp.
Nhóm sáng lập ban đầu nhiều khả năng là các nước châu Âu, ngoài Canada. Bà Hudon từ chối nêu tên cụ thể song khẳng định dự án đang có đà tiến triển rõ rệt.
Đến nay, chỉ Luxembourg công khai góp mặt trong sáng kiến của Canada và sẽ trở thành trụ sở châu Âu của ngân hàng.
DSRB đang thảo luận tích cực với Hàn Quốc, có "50-50 cơ hội" nước này góp mặt trong tương lai. Hiện chưa có quốc gia G7 nào khác tiến gần đến việc gia nhập.
Anh chưa tham gia DSRB do ưu tiên theo đuổi một sáng kiến tài chính quốc phòng riêng cùng Hà Lan và Phần Lan, nhưng hai bên được cho là đang xem xét khả năng phối hợp hai dự án.
Đức trước đây tỏ ra dè dặt nhưng hiện đã tham gia với tư cách quan sát viên và đang theo dõi kết quả thảo luận.
Ngoài ra, Ý, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Bỉ và Ukraine được cho là đã nghiên cứu đề xuất này, trong khi Hà Lan tuyên bố đứng ngoài để tập trung vào sáng kiến Cơ chế phòng thủ đa phương (MDM) cùng Anh và Phần Lan.
Tại châu Âu, dự án còn đối mặt cạnh tranh từ các chương trình quốc phòng khác, trong đó có sáng kiến Hành động an ninh cho châu Âu (SAFE) của Liên minh châu Âu (EU).
Theo chuyên gia Linus Terhorst thuộc Viện Nghiên cứu quân sự Hoàng gia Anh, hội nghị NATO tại thành phố Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) sẽ là cột mốc quan trọng để đánh giá liệu sáng kiến của Canada có đủ động lực triển khai hay không.
DSRB yêu cầu các nước trụ cột góp vốn theo tỉ lệ tương ứng quy mô nền kinh tế. Theo một nguồn tin, mức đóng góp của Canada có thể lên tới 1,5 tỉ euro (khoảng 1,7 tỉ USD), trong khi các nước nhỏ hơn dự kiến đóng từ 500 đến 750 triệu euro (572-858 triệu USD).
