Giá vàng giảm mạnh sau khi lập đỉnh hồi tháng 1-2026 - Ảnh: NP
Trong những giai đoạn khủng hoảng trước đây, giá vàng thường tăng mạnh. Tuy nhiên, gần đây dù xung đột Mỹ - Iran gia tăng nhưng giá vàng lại giảm mạnh.
Áp lực chốt lời
Giá vàng thế giới rơi từ vùng đỉnh 5.420 USD/ounce vào ngày 28-1-2026 có lúc về 3.997 USD/ounce vào ngày 16-7.
Trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, ông Đặng Trần Phục - nhà sáng lập AzFin Việt Nam - cho biết diễn biến này có vẻ là một nghịch lý. Thông thường, khi bất ổn chính trị, dòng tiền sẽ tìm đến vàng như một kênh tài sản trú ẩn an toàn và hiệu quả.
Sở dĩ có nghịch lý này là do vàng cũng là một loại hàng hóa trên thị trường và chịu sự tác động bởi cung cầu và nguyên lý giá trị. Giá vàng đã tăng từ 1.832 USD/ounce ngày 2-10-2023 lên 5.420 USD/ounce, tương ứng mức tăng 196%. Sau hơn 2 năm, nhu cầu của các tay chơi lớn trên thị trường giảm mạnh, lượng cung bán ra chốt lời lớn.
"Điều này khiến giá vàng giảm mạnh, nếu không có những bất ổn địa chính trị, thậm chí vàng còn có khả năng giảm sâu hơn", ông Phục nhận định.
Giá vàng phản ứng với điều gì?
Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Khoa - chuyên viên phân tích FinSuccess - cho rằng hiện tượng này không hẳn là một nghịch lý. Đa số mọi người có thói quen lý giải diễn biến giá vàng vào một biến số duy nhất: cứ bất ổn địa chính trị là vàng phải tăng.
Thực tế giá vàng phản ứng với “tổng hòa nỗi lo” của thị trường - biến số luôn thay đổi theo từng giai đoạn.
Giai đoạn hiện nay, chính căng thẳng địa chính trị lại tác động ngược chiều tới giá vàng. Xung đột Mỹ - Iran và rủi ro gián đoạn qua eo biển Hormuz đẩy giá dầu lên, làm dấy lên lo ngại lạm phát Mỹ dai dẳng. Từ đó củng cố kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách thắt chặt. Thậm chí, thị trường còn đặt cược khả năng Fed tăng lãi suất trở lại.
Kỳ vọng này đã kéo lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn hai năm tăng từ vùng 3,5% hồi cuối tháng 2 lên 4,1-4,2% hiện tại, dù Fed chưa có động thái trong thực tế. Hệ quả là đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ cùng tăng, gây áp lực lên vàng.
“Khi lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn tăng, chính trái phiếu lại đang cạnh tranh vai trò "nơi trú ẩn" với vàng. Điều này khiến các quỹ ETF vàng rút ròng mạnh”, chuyên gia này lý giải.
Yếu tố thứ 2 là giá vàng ở mức cao. Theo thống kê lịch sử 50 năm, vàng có tỉ lệ tăng trưởng lãi kép là 7,6%/năm. Sau đợt tăng mạnh, quý 2-2026 trở thành quý tệ nhất trong 13 năm của giá vàng khi giảm khoảng 16%.
Nguyên nhân không phải nhu cầu trú ẩn biến mất, mà là sự thay đổi của bối cảnh vĩ mô cũng như tâm lý chốt lời tăng cao.
Lớp đệm phòng thủ dài hạn
Chuyên gia FinSuccess lưu ý "trú ẩn an toàn" không đồng nghĩa với "không biến động". Giá trị của vàng nằm ở khả năng bảo toàn sức mua qua các chu kỳ dài, chứ không phải là công cụ bảo hiểm trả ngay theo tin tức ngắn hạn.
Những yếu tố hỗ trợ dài hạn đối với vàng vẫn chưa thay đổi. Trung Quốc mua thêm khoảng 15 tấn vàng trong tháng 6, đánh dấu tháng thứ 20 liên tiếp gia tăng dự trữ. Khảo sát của Hội đồng Vàng Thế giới cũng cho thấy 45% ngân hàng trung ương trên thế giới dự kiến sẽ tiếp tục tăng nắm giữ vàng trong 12 tháng tới - mức cao kỷ lục. Giá vàng vẫn tăng hơn 21% trong 1 năm qua.
Chuyên gia khuyến nghị vàng nên được xem như một lớp đệm phòng thủ với tỉ trọng vừa phải 5-10% trong danh mục đầu tư dài hạn. Nhà đầu tư không nên xem đây là công cụ lướt sóng theo tin tức.
