Chương mới cho hàng loạt dự án 'treo'

Người dân vui mừng, xúc động

Một buổi chiều đầu tháng 7, con hẻm nhỏ trong khu Mả Lạng (P.Cầu Ông Lãnh), đã đông người hơn thường lệ. Trước hiên nhà, những câu chuyện không còn xoay quanh việc "bao giờ giải tỏa, có được sửa nhà hay không, có được đền bù thỏa đáng không hay tái định cư thế nào", mà thay bằng câu nói "chúng tôi tin dự án lần này sẽ được triển khai đúng tiến độ, được tái định cư bằng căn nhà mới tốt hơn, đẹp hơn căn nhà cũ". 

Niềm tin đã quay trở lại bởi sự quyết tâm mạnh mẽ của lãnh đạo TP, bởi nhà đầu tư dự án đã xác định rõ mục tiêu xây dựng khu nhà ở tái định cư không nhằm mục đích kinh doanh thương mại, mà hướng đến ổn định chỗ ở, bảo đảm điều kiện sống tốt hơn cho người dân, góp phần thực hiện chính sách an sinh xã hội của TP.HCM và cam kết tiến độ thực hiện cụ thể.

Khu chợ Gà, chợ Gạo nằm trong phạm vi các tuyến đường Nguyễn Thái Học - Võ Văn Kiệt - Yersin, thuộc P.Bến Thành, trước dự án chỉnh trang cải tạo

Ảnh: Ngọc Dương

Những ngày qua, khu chợ Gà - chợ Gạo (P.Bến Thành) cũng không kém phần sôi động. Câu chuyện cửa miệng của người dân nơi đây không phải là buôn bán có được không, hôm nay ăn món gì, mà họ đang bàn luận rôm rả về việc cuộc sống mới sẽ ra sao, tương lai thế nào. Khi hay tin được tái định cư tại chỗ với diện tích căn hộ rộng hơn căn nhà hiện tại mình đang ở, bà Đoàn Thị Hoa đã không giấu được xúc động. Bởi những người như bà đã quen với công việc làm ăn, con cái học hành ở đây và họ đã chờ đợi ngày đó mấy mươi năm nay.

Không riêng Mả Lạng hay khu chợ Gà - chợ Gạo, những cái tên như Bình Quới - Thanh Đa, cảng Khánh Hội hay khu đô thị đại học Tây Bắc Củ Chi, những dự án treo kéo dài gây bức xúc cho người dân đang chuẩn bị bước sang một chương mới. Có nơi người dân sống gần nửa đời người trong vùng quy hoạch. Có gia đình ba thế hệ cùng chờ một quyết định mà mãi chưa đến. Thế nhưng hôm nay, khi TP.HCM quyết liệt tháo gỡ hàng loạt "điểm nghẽn" tồn tại nhiều năm, hy vọng đang dần trở lại.

Điều này được minh chứng bằng hành động và việc làm cụ thể khi sáng 1.7, UBND TP.HCM cùng Tập đoàn Sun Group khởi công dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng, với tổng vốn đầu tư gần 30.000 tỉ đồng. Dự án này từng bị trì hoãn trong suốt nhiều năm liền. Nhưng nay Sun Group cam kết huy động những nguồn lực tốt nhất, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của TP để triển khai dự án với tinh thần trách nhiệm cao nhất, bảo đảm chất lượng, tiến độ và tính bền vững lâu dài. 

Khi hoàn thành nơi đây sẽ hình thành một quần thể không gian văn hóa - lịch sử quy mô lên tới 11 ha ngay tại nơi ghi dấu sự kiện ngày 5.6.1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng, ra đi tìm đường cứu nước. Đó là Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng rộng 9,6 ha, kết nối với dự án cải tạo, chỉnh trang khuôn viên Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM rộng 1,4 ha hay các bến du thuyền, công viên, quảng trường, tuyến đi bộ, không gian văn hóa và sinh hoạt cộng đồng, mở rộng khả năng tiếp cận bờ sông cho người dân và du khách...

"Hồi sinh" niềm tin

Bà Võ Nhật Liễu, Tổng giám đốc Công ty Tư vấn và phát triển dự án BrandLift Asia, nhớ lại cách đây hơn 20 năm trước, khi vào TP.HCM học tập, bà từng thuê trọ trong khu Mả Lạng. Chủ nhà lúc ấy chỉ cười bảo: "Sắp giải tỏa rồi, sửa làm gì, ở tạm vậy thôi". Tuy nhiên cái "sắp" ấy kéo dài gần hai thập niên. Một dự án treo không chỉ khiến những căn nhà cũ kỹ mòn mỏi theo năm tháng. Điều đáng tiếc hơn là cả cuộc sống của người dân cũng bị đặt vào trạng thái chờ đợi: không dám đầu tư, không dám sửa chữa, không dám mở rộng kinh doanh, vì tương lai của chính tài sản mình vẫn còn bỏ ngỏ.

Vì vậy, việc TP.HCM đồng loạt khởi động trở lại các dự án treo "lưu cữu" không chỉ có ý nghĩa khơi thông những khu đất "đóng băng", mà còn mở ra cơ hội phát triển mới cho hàng vạn người dân đã chờ đợi suốt nhiều năm. Trong bối cảnh TP.HCM bước sang chặng đường phát triển mới sau dấu mốc 50 năm, việc tháo gỡ các dự án tồn đọng còn mang ý nghĩa chiến lược: chuyển từ tư duy quy hoạch sang tư duy thực thi, khơi thông nguồn lực đất đai, củng cố niềm tin của người dân và nhà đầu tư. Đó không chỉ là sự hồi sinh của những dự án, mà còn là sự "hồi sinh" của niềm tin vào năng lực kiến tạo và phát triển của TP.

Cũng theo TS Trần Việt Anh, Phó hiệu trưởng phụ trách Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM, thời gian gần đây chính quyền TP.HCM liên tục rà soát toàn bộ các dự án tồn đọng, phân loại từng nhóm vướng mắc để có giải pháp xử lý. Kết quả là những dự án còn khả thi được tập trung tháo gỡ về pháp lý, quy hoạch, lựa chọn nhà đầu tư và giải phóng mặt bằng, trong khi đó những dự án không còn phù hợp sẽ được điều chỉnh hoặc hủy bỏ quy hoạch nhằm trả lại quyền lợi chính đáng cho người dân.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận hiện nay không chỉ tập trung vào tiến độ đầu tư mà còn đặt người dân làm trung tâm. Chính quyền và những người đứng đầu TP nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm quyền lợi tái định cư, bồi thường hợp lý và minh bạch trong toàn bộ quá trình triển khai. Nên việc hồi sinh các dự án lớn cũng phù hợp với định hướng khai thác hiệu quả quỹ đất, tạo thêm không gian phát triển đô thị sau khi TP.HCM bước vào giai đoạn mới với quy mô lớn hơn và yêu cầu phát triển hiện đại, bền vững. 

Tuy nhiên, điều người dân mong mỏi nhất không chỉ là các dự án được khởi động trở lại mà là lời hứa phải đi cùng hành động. Bởi nhiều người đã trải qua hàng chục năm sống trong cảnh "đi không được, ở không xong", mọi kế hoạch an cư đều bị treo theo quy hoạch.

"Thực tế cho thấy, mỗi dự án được tháo gỡ không chỉ giải quyết bài toán hạ tầng hay phát triển kinh tế mà còn giúp khôi phục niềm tin của người dân vào năng lực quản lý và điều hành của chính quyền. Do vậy, cùng với việc xử lý những dự án tồn đọng, TP.HCM cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế lựa chọn nhà đầu tư, nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, kiểm soát tiến độ thực hiện và xử lý nghiêm các trường hợp để dự án kéo dài không có lý do chính đáng. Đây là giải pháp căn cơ để tránh tái diễn tình trạng quy hoạch treo trong tương lai", TS Trần Việt Anh nói.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh TP.HCM đang đặt mục tiêu trở thành siêu đô thị hiện đại vươn tầm quốc tế, là trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo của khu vực, việc khai thông các dự án treo có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi từng dự án hay từng khu đất cụ thể. Đó là quá trình giải phóng nguồn lực, tái cấu trúc không gian đô thị và tạo dư địa phát triển cho nhiều ngành kinh tế.

Sau nhiều năm chờ đợi, những chuyển động mới tại các dự án treo kéo dài dai dẳng không chỉ là tín hiệu tích cực của thị trường bất động sản, mà còn là hy vọng về một TP đang từng bước tháo gỡ những nút thắt lịch sử để bước vào chu kỳ phát triển mới, nơi quyền lợi của người dân được đặt song hành với mục tiêu phát triển đô thị bền vững và tăng trưởng hai con số.