TS Triệu Thị Vân Hậu (Đại học Deakin, Úc) chia sẻ tại hội thảo - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Hội thảo chuyên đề "Sử dụng AI có trách nhiệm trong giảng dạy và học tập" do Trường Tài năng UEH.ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) và Đại học Deakin (Úc) tổ chức ngày 30-6. Các diễn giả cho rằng giáo dục đại học đang bước vào giai đoạn phải thiết kế lại hoạt động dạy, học và đánh giá khi AI đã trở thành công cụ quen thuộc của sinh viên.
Sinh viên chịu trách nhiệm khi dùng AI
TS Triệu Thị Vân Hậu - phó giáo sư hệ thống thông tin, trưởng nhóm hệ thống thông tin và phân tích kinh doanh (Đại học Deakin) - nhận định câu hỏi của giáo dục hiện nay đã vượt qua chuyện AI có quan trọng hay không.
Bà Hậu cho biết sau khi ChatGPT xuất hiện cuối năm 2022, nhiều cơ sở giáo dục từng lúng túng vì các phần mềm kiểm tra trùng lặp khó theo kịp sự thay đổi.
Đại học Deakin chọn cách xây dựng bộ nguyên tắc sử dụng AI nhằm tận dụng cơ hội của công nghệ và giảm rủi ro trong môi trường học thuật.
Một nguyên tắc quan trọng là con người phải giữ vai trò dẫn dắt. AI có thể đề xuất, tóm tắt, phân tích hoặc gợi ý quyết định nhưng người dùng phải đánh giá kết quả, quyết định chấp nhận, chỉnh sửa hay loại bỏ. Nếu quyết định sai, con người vẫn phải chịu trách nhiệm.
Bà kể có sinh viên từng hỏi liệu giảng viên có mất việc vì AI hay không, bà đã hỏi ngược lại rằng sinh viên có lo mình không tìm được việc vì AI hay không và nói: "Thách thức thật sự nằm ở khả năng mỗi người học cách làm việc cùng AI".
Tại Đại học Deakin, nếu giảng viên dùng AI tạo hình ảnh trong bài giảng, cần ghi rõ hình ảnh được tạo bằng AI. Còn nếu sinh viên dùng AI trong bài đánh giá, các bạn cần nói rõ cách dùng, thậm chí cung cấp câu lệnh đã nhập để tạo ra câu trả lời.
Người có chuyên môn nhưng không biết dùng AI có thể bị bỏ lại. Người biết dùng AI nhưng thiếu nền tảng chuyên môn cũng khó trụ vững. Thị trường lao động mới cần những người hiểu sâu lĩnh vực của mình, biết dùng AI hiệu quả, đủ năng lực kiểm tra kết quả do AI tạo ra.
TS Triệu Thị Vân Hậu (Đại học Deakin, Úc)
Sinh viên sử dụng AI trong học tập - Ảnh: JAPAN NEWS
Người dạy thay đổi cách tiếp cận bài giảng
Từ góc nhìn lớp học, TS Ngô Công Khánh - Phó trưởng khoa tài năng kinh doanh, Trường Tài năng UEH.ISB (Đại học Kinh tế TP.HCM) - cho biết AI đã làm thay đổi cách ông chuẩn bị và tổ chức lớp học tình huống kinh doanh.
Ông kể trong một buổi sáng trao đổi với AI về một tình huống học tập, công cụ này gợi mở nhiều thông tin, bối cảnh và góc nhìn mà trước đó ông chưa tiếp cận đầy đủ. Kiểm tra lại, ông nhận thấy nhiều dữ liệu chính xác, giúp bài học vượt ra khỏi phạm vi kinh nghiệm địa phương và bối cảnh Việt Nam.
Theo ông Khánh, trước đây giảng viên thường giao tình huống để sinh viên chuẩn bị ở nhà, sau đó vào lớp trình bày câu trả lời. Nhưng khi AI phổ biến, sinh viên có thể nhanh chóng tạo ra một phần trả lời khá hoàn chỉnh.
Ông đã chọn chuyển trọng tâm lớp học sang việc đặt câu hỏi, sinh viên được khuyến khích dùng AI để kiểm tra vấn đề, mở rộng dữ liệu, sau đó tiếp tục đặt thêm các câu hỏi phản biện.
Kết quả bước đầu cho thấy lớp học có sự chuyển biến tích cực hơn so với chuẩn bị bài truyền thống. Sinh viên tương tác sâu hơn với tài liệu, dùng AI như một công cụ hỗ trợ tìm hiểu, tra cứu và chất vấn.
"Điều quan trọng là người học phải suy nghĩ về những gì mình nhận được từ AI, rồi đào sâu từng lớp vấn đề", ông Khánh phân tích.
