Sáng 17.7, UBND thành phố Đà Nẵng phối hợp Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực miền Trung - Tây nguyên (VTV8) tổ chức họp báo thông tin về lễ hội sâm Ngọc Linh và dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026 với chủ đề "Sâm Ngọc Linh - Tinh hoa dược liệu thế giới".
Lễ hội sẽ diễn ra từ ngày 1 - 3.8 tại Công viên APEC (trung tâm thành phố Đà Nẵng, bờ tây sông Hàn) và các vùng trồng sâm, dược liệu ở Trà Linh, Nam Trà My, Trà Vân, Trà Leng, Trà Tập, Bến Hiên với 10 hoạt động nổi bật.
Ban tổ chức trả lời các câu hỏi tại buổi họp báo thông tin về lễ hội sâm Ngọc Linh và dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
Theo Ban tổ chức, sâm Ngọc Linh là dược liệu đặc hữu, quý hiếm của Việt Nam, được xem là "quốc bảo", không chỉ có giá trị về y dược và kinh tế mà còn gắn với hệ sinh thái rừng, tri thức bản địa và sinh kế của đồng bào vùng Ngọc Linh.
Lễ hội nhằm tôn vinh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia về tri thức dân gian trong khai thác, trồng, chế biến sâm Ngọc Linh; đồng thời thúc đẩy phát triển hệ sinh thái ngành dược liệu theo hướng bền vững, từ vùng nguyên liệu, nghiên cứu, chế biến sâu đến thương mại hóa sản phẩm.
Tại họp báo, nhiều phóng viên đặt câu hỏi về việc sâm Ngọc Linh chưa có mã số vùng trồng, giải pháp đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế cũng như ngăn chặn tình trạng sâm giả.
Một cây sâm Ngọc Linh mọc dưới cây rừng tự nhiên ở xã Trà Linh
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
Trả lời nội dung này, ông Trần Út, Phó giám đốc Sở NN-MT thành phố Đà Nẵng, cho biết việc thiếu mã số vùng trồng không phải nguyên nhân duy nhất khiến sâm Ngọc Linh chưa thể xuất khẩu mạnh.
Theo ông, để tiếp cận thị trường quốc tế, sản phẩm phải đáp ứng nhiều yêu cầu như truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng hoặc mã số cơ sở gây trồng, cùng các tiêu chuẩn về chất lượng và thương mại.
Trong nhiều năm qua, địa phương chủ yếu tập trung bảo tồn nguồn gen và phát triển vùng nguyên liệu, trong khi chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường quốc tế còn hạn chế. Quy mô sản xuất vẫn nhỏ lẻ, chưa có doanh nghiệp đủ mạnh dẫn dắt chuỗi giá trị nên sản phẩm chủ yếu tiêu thụ dưới dạng sâm tươi trong nước.
Ông Trần Út cho biết phần lớn diện tích sâm Ngọc Linh được trồng dưới tán rừng tự nhiên nên không áp dụng mã số vùng trồng như cây nông nghiệp thông thường. Hiện một số doanh nghiệp đã được cấp mã số cơ sở, nhiều đơn vị khác đang hoàn thiện hồ sơ. Việc này còn phụ thuộc vào các quy định về thuê môi trường rừng và phương án quản lý rừng bền vững.
Ông Út cho hay thời gian qua ngành công thương đã tích cực xúc tiến thương mại, đưa sâm Ngọc Linh tham gia hội chợ, triển lãm và kết nối giao thương tại nhiều thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan và Indonesia.
Ông Trần Út, Phó giám đốc Sở NN-MT thành phố Đà Nẵng, trả lời các câu hỏi của báo chí
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
Đối với vấn đề sâm giả, ông Trần Út cho rằng nhận diện bằng hình thái chỉ là bước đầu vì nhiều loại tam thất có hình dáng tương tự sâm Ngọc Linh. Giải pháp căn cơ là xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc chặt chẽ, tăng cường kiểm định chất lượng; thanh tra, xử lý nghiêm hàng giả, hàng nhái nhằm bảo vệ người tiêu dùng và thương hiệu quốc gia.
Trao đổi về định hướng đưa sâm Ngọc Linh ra thế giới, ông Hồ Quang Bửu, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho rằng chất lượng sản phẩm tốt là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm của Hàn Quốc trong việc xây dựng thương hiệu quốc gia.
Ông đề xuất hướng tới phát triển thương hiệu chung "Sâm Việt Nam", trong đó sâm Ngọc Linh là sản phẩm tiêu biểu, thay vì quảng bá riêng lẻ từng loại sâm. Bên cạnh đó, truyền thông giữ vai trò quan trọng để đưa hình ảnh sâm Việt Nam đến với thị trường quốc tế.
Liên quan đến lo ngại tam thất giả trà trộn tại lễ hội, ông Hồ Quang Bửu khẳng định Ban tổ chức đã thành lập tổ thẩm định, kiểm định chất lượng để kiểm soát toàn bộ sản phẩm trưng bày và kinh doanh.
Ông Hồ Quang Bửu, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, trao đổi về định hướng đưa sâm Ngọc Linh ra thế giới
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
"Chúng tôi khẳng định tại lễ hội sẽ không có chuyện tam thất được bán dưới tên sâm Ngọc Linh. Nếu phát hiện gian lận sẽ xử lý nghiêm theo quy định", ông nhấn mạnh.
Đánh giá mô hình đưa sâm xuống phố sau gần 1 năm triển khai, ông Hồ Quang Bửu cho biết ngoài phiên chợ sâm định kỳ tại vùng cao Nam Trà My, thành phố đã tổ chức thêm phiên chợ sâm và dược liệu hằng tháng tại chợ đêm An Hải bên bờ đông sông Hàn.
Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho biết các phiên chợ không chỉ phục vụ tiêu thụ sản phẩm mà còn quảng bá thương hiệu, kết nối giao thương và đưa sâm Ngọc Linh đến gần hơn với người dân, du khách. Tất cả sản phẩm đều được kiểm định chất lượng trước khi đưa ra thị trường. Phiên chợ đầu tiên tại An Hải đã tiêu thụ gần 100 kg sâm Ngọc Linh, cho thấy tín hiệu tích cực trong việc mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.
