Nhiều địa phương đã ban hành chính sách khuyến sinh - Ảnh minh họa: NAM TRẦN
Ngày 22-7, Bộ Y tế tổ chức hội thảo chuyên đề công tác dân số năm 2026 tại Phú Thọ.
Đã có 5 địa phương có mức thưởng cụ thể để khuyến sinh
Chia sẻ tại hội thảo, TS Nguyễn Thị Thu - Phó trưởng Phòng Quy mô dân số và Kế hoạch hóa gia đình, Cục Dân số, Bộ Y tế - cho hay theo Luật Dân số, Nhà nước sẽ có các chính sách hỗ trợ cặp vợ chồng, cá nhân sinh con và nuôi con thông qua các chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ cấp, giáo dục, chăm sóc sức khỏe và nhà ở.
Bên cạnh đó, Nghị định số 168/2026/NĐ-CP đã kế thừa và mở rộng một số chính sách hiện hành, trong đó có việc tăng cường hỗ trợ chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai và hỗ trợ tài chính khi sinh con.
TS Thu cho hay thời gian qua nhiều địa phương đã chủ động ban hành các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con và duy trì mức sinh thay thế.
Tính đến nay đã có 25/34 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch thực hiện chương trình bảo đảm mức sinh thay thế; 9/34 tỉnh đang xây dựng dự thảo kế hoạch trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt.
Ngoài ra, 8/34 tỉnh, thành phố đã ban hành nghị quyết, quy định về chính sách dân số. Trong đó, 5 địa phương đã ban hành chính sách khen thưởng, hỗ trợ nhằm khuyến khích sinh đủ hai con và duy trì mức sinh thay thế.
Cụ thể, TP.HCM hỗ trợ một lần 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi; Hải Phòng hỗ trợ 3 triệu đồng; Tây Ninh hỗ trợ 2 triệu đồng; Đồng Nai và Đồng Tháp hỗ trợ 1 triệu đồng.
Đối với tập thể, một số địa phương còn áp dụng chính sách khen thưởng cho xã, phường đạt và vượt tỉ lệ 60% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ hai con trong 3 năm hoặc 5 năm liên tục.
Mức thưởng cụ thể gồm TP.HCM từ 30-60 triệu đồng, Đồng Tháp từ 30-50 triệu đồng, Đồng Nai từ 20-40 triệu đồng và Tây Ninh từ 200-300 triệu đồng.
Sẽ có hướng dẫn ưu tiên mua, thuê nhà ở xã hội
Một trong những chính sách mới mang tính đột phá là quy định hỗ trợ cho các cặp vợ chồng sinh đủ 2 con được hưởng quyền lợi mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Để hiện thực hóa điều này, vừa qua Bộ Y tế và Bộ Xây dựng đã thống nhất các nội dung cụ thể để đưa vào Luật Nhà ở (sửa đổi). Đây được xem là một thành tố quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm điều kiện vật chất cho người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng có thu nhập thấp.
Ông Đỗ Xuân Tuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế, cho biết cơ quan này sẽ ban hành các hướng dẫn chuyên môn để cụ thể hóa và tổ chức triển khai chính sách, bảo đảm việc thực hiện được thống nhất và hiệu quả.
Theo dữ liệu từ Cục Dân số, Bộ Y tế, tổng tỉ suất sinh (TFR) của Việt Nam đã giảm mạnh từ 6,4 con/phụ nữ năm 1960 xuống còn 1,83 con năm 2025, thấp hơn nhiều so với mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ. Đây là mức thấp nhất từng được ghi nhận trong lịch sử dân số Việt Nam.
Các chuyên gia cảnh báo mức sinh thấp kéo dài sẽ gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước như thiếu hụt nhân lực, già hóa dân số…
