7 trong 10 địa phương có vườn quốc gia liên tỉnh đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục quản lý vườn, tránh làm ảnh hưởng đến tính toàn vẹn hệ sinh thái.
Cả nước hiện có 36 vườn quốc gia, trong đó 31 vườn nằm trong phạm vi một tỉnh, thành phố do UBND cấp tỉnh quản lý. 5 vườn còn lại nằm trên địa bàn từ hai tỉnh trở lên do Bộ Nông nghiệp và Môi trường trực tiếp quản lý theo quy định của Luật Lâm nghiệp và Luật Đa dạng sinh học gồm: Tam Đảo, Cúc Phương, Bạch Mã, Yok Đôn và Cát Tiên, với tổng diện tích gần 270.000 ha.
Việc quản lý các vườn quốc gia được đặt ra sau khi Quốc hội ban hành Luật Thủ đô 2026 với những quy định đặc thù về quản lý rừng trên địa bàn Hà Nội. Trên cơ sở đó, Thủ tướng đã quyết định chuyển vườn quốc gia Ba Vì từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường về UBND TP Hà Nội quản lý.
Vườn quốc gia Cúc Phương. Ảnh: Ngọc Thành
Trong buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai, Thủ tướng kết luận tỉnh trình Chính phủ xem xét chuyển giao vườn quốc gia Cát Tiên về địa phương quản lý. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nghiên cứu việc chuyển các vườn quốc gia còn lại về địa phương quản lý.
Thực hiện chỉ đạo này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến 10 địa phương có diện tích thuộc các vườn quốc gia liên tỉnh gồm: Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Ninh Bình, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Huế, Đăk Lăk, Lâm Đồng và Đồng Nai. Các địa phương được đề nghị lựa chọn một trong ba phương án: Tiếp nhận toàn bộ vườn quốc gia; tiếp nhận phần diện tích thuộc địa bàn mình; hoặc tiếp tục duy trì mô hình hiện nay do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý.
Kết quả, 7 trong 10 địa phương gồm Tuyên Quang, Phú Thọ, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Đăk Lăk, Lâm Đồng và Thái Nguyên lựa chọn tiếp tục duy trì mô hình quản lý hiện nay. Ba địa phương còn lại là Đồng Nai, Ninh Bình và Huế đề nghị tiếp nhận toàn bộ các vườn quốc gia liên tỉnh. Không địa phương nào lựa chọn phương án chỉ tiếp nhận phần diện tích nằm trên địa bàn của mình.
Ba tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang và Thái Nguyên đều thống nhất tiếp tục để Bộ quản lý vườn quốc gia Tam Đảo. Hai tỉnh Đăk Lăk và Lâm Đồng cũng cùng lựa chọn giữ nguyên mô hình quản lý đối với vườn quốc gia Yok Đôn.
Hoa đỗ quyên trắng ở Vườn Quốc gia Bạch Mã. Ảnh: Võ Thạnh
Trong khi đó, ý kiến giữa các địa phương chưa thống nhất đối với hai vườn quốc gia còn lại. Với Bạch Mã, Huế đề nghị tiếp nhận toàn bộ, còn Đà Nẵng mong muốn duy trì mô hình hiện nay. Đối với Cúc Phương, Ninh Bình đề nghị tiếp nhận toàn bộ, trong khi Phú Thọ và Thanh Hóa lựa chọn tiếp tục để Bộ quản lý.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các vườn quốc gia liên tỉnh là một chỉnh thể sinh thái thống nhất, không phụ thuộc địa giới hành chính. Việc chuyển giao toàn bộ một vườn cho một địa phương quản lý có thể phát sinh yêu cầu điều chỉnh địa giới hành chính, quy hoạch và các hồ sơ pháp lý liên quan; còn nếu chia tách theo địa giới sẽ làm ảnh hưởng đến tính toàn vẹn hệ sinh thái, hiệu quả bảo tồn, các chương trình nghiên cứu khoa học, cứu hộ động vật hoang dã và hợp tác quốc tế.
Bộ cũng cho biết nhiều tổ chức bảo tồn, Hiệp hội Vườn quốc gia và Khu bảo tồn thiên nhiên Việt Nam kiến nghị thận trọng khi thay đổi mô hình quản lý các vườn quốc gia liên tỉnh. Các tổ chức này đề xuất quản lý khu bảo tồn theo giá trị sinh thái thay vì địa giới hành chính, đồng thời duy trì đầu mối quản lý cấp quốc gia đối với các vườn quốc gia có ý nghĩa chiến lược.
Trên cơ sở tổng hợp ý kiến các địa phương và đánh giá thực tiễn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Chính phủ giao Bộ chủ trì chuyển giao vườn quốc gia Cát Tiên về địa phương theo kết luận trước đó của Thủ tướng; đồng thời tiếp tục giao Bộ quản lý thống nhất bốn vườn quốc gia liên tỉnh còn lại gồm Cúc Phương, Tam Đảo, Bạch Mã và Yok Đôn.
Gia Chính
