Đầu tư tiền bạc, cổ phiếu theo 'thầy' AI, coi chừng mất tiền oan

AI có thể là trợ lý đắc lực

Những công việc từng khiến nhà đầu tư mất hàng giờ như đọc báo cáo tài chính, so sánh doanh nghiệp cùng ngành hay tổng hợp tin tức thị trường nay có thể được AI thực hiện trong thời gian rất ngắn.

Ông Huỳnh Anh Huy, CFA, Giám đốc Phân tích Ngành, Công ty Chứng khoán Kafi cho rằng AI hiện hỗ trợ hiệu quả ở khâu xử lý và tổng hợp dữ liệu.

Công nghệ này có thể phân tích báo cáo tài chính của hàng nghìn doanh nghiệp, nhận diện các mẫu hình giá, xử lý ngôn ngữ tự nhiên để đánh giá tin tức và tâm lý thị trường, đồng thời đưa ra các gợi ý về danh mục đầu tư thông qua các trợ lý ảo và hoạt động 24/7.

Khảo sát tại các tổ chức tài chính trên thế giới cũng cho thấy việc ứng dụng AI đang mang lại hiệu quả rõ rệt.

Khoảng 89% doanh nghiệp được khảo sát ghi nhận doanh thu tăng, chi phí vận hành giảm hoặc trải nghiệm khách hàng được cải thiện sau khi ứng dụng AI, trong khi 65% đã triển khai công nghệ này trên quy mô toàn doanh nghiệp.

Tuy nhiên, ông Huy nhấn mạnh AI mới giúp rút ngắn thời gian xử lý thông tin và mở rộng phạm vi phân tích, chứ chưa thể bảo đảm chất lượng của quyết định đầu tư.

Theo vị chuyên gia, AI hiện chưa thể thay thế vai trò của chuyên gia phân tích bởi chất lượng kết quả phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu đầu vào và cách mô hình được huấn luyện. Trong khi đó, dữ liệu đầu vào trên thị trường Việt Nam vẫn còn một số hạn chế về tính đầy đủ so với nhiều thị trường phát triển.

Quan trọng hơn, AI chủ yếu học từ dữ liệu lịch sử nên khó đánh giá những yếu tố mang tính định tính như năng lực ban lãnh đạo, chiến lược kinh doanh hay các thay đổi về chính sách. Những sự kiện bất ngờ như khủng hoảng tài chính, biến động địa chính trị hoặc thay đổi lớn về chính sách cũng là những yếu tố AI rất khó dự báo.

Đừng để AI trở thành "thầy phán"

Theo bà Phạm Nguyễn Thị Ngọc Châu, Giám đốc khối sản phẩm kế toán và quan hệ học viên của Smart Train Academy, AI đang mang đến nhiều công cụ hữu ích cho người mới tìm hiểu về chứng khoán cũng như những người theo học các chương trình đào tạo về đầu tư, phân tích tài chính.

AI có thể giúp người dùng tiếp cận kiến thức nhanh hơn, tóm tắt tài liệu, giải thích các khái niệm tài chính hay hỗ trợ phân tích doanh nghiệp. Tuy nhiên, công nghệ này cũng tiềm ẩn rủi ro nếu người sử dụng thiếu nền tảng chuyên môn.

"Nếu chỉ ngồi ở nhà, sử dụng AI để tạo ra các khuyến nghị đầu tư rồi làm theo thì có thể dẫn đến sai lầm. Thị trường luôn tồn tại nhiều yếu tố mà người dùng chưa đủ kinh nghiệm để nhận diện", bà Châu nhận định.

Theo bà, điều quan trọng không nằm ở việc AI thông minh đến đâu mà là người sử dụng có đủ kiến thức để kiểm chứng kết quả AI đưa ra hay không. Khả năng đọc báo cáo tài chính, hiểu bản chất của số liệu, mô hình phân tích và diễn biến thị trường mới là yếu tố giúp nhà đầu tư quản lý AI thay vì bị AI dẫn dắt.

Đối với người mới tham gia thị trường, bà Châu khuyến nghị nên trang bị nền tảng kiến thức về tài chính song song với công nghệ.

Các chuyên gia cũng lưu ý nhà đầu tư nên sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ để tìm kiếm thông tin, sàng lọc doanh nghiệp hoặc tiết kiệm thời gian phân tích. Trước khi xuống tiền, các khuyến nghị từ AI vẫn cần được kiểm chứng bằng báo cáo tài chính, thông tin công bố chính thức của doanh nghiệp và bối cảnh thị trường.

Nói cách khác, AI có thể trở thành một trợ lý đắc lực, nhưng không nên là "thầy phán" quyết định thay nhà đầu tư trong mỗi lần mua hay bán cổ phiếu.