Điều gì đang diễn ra trên thị trường lãi suất: niêm yết 6%/năm, thực nhận tới 9%/năm?

Người gửi tiền tha hồ chọn lựa lãi suất

Có 500 triệu đồng tiền nhàn rỗi, anh T.H.C. (phường An Hội Tây, TP.HCM) cho hay đã rao trên hội nhóm tiền gửi để chọn ngân hàng có mức lãi cao nhất. Tin vừa đăng, anh nhận hàng chục lời chào mời gửi tiền online với mức lãi cao hơn hẳn lãi suất gửi tiền tại quầy kèm theo quà tặng.

"Cuối tháng 6, nhân viên một ngân hàng số chào tôi mức cao nhất 8,7%/năm nếu gửi từ 200 triệu đồng, nhưng nay lãi suất đã tăng lên mức 9,09%/năm. Nhân viên ngân hàng giải thích lãi suất niêm yết chỉ 8,7%/năm nhưng thực nhận là 9,09%/năm vì ngân hàng có thêm lãi đầu kỳ, khi khách hàng gửi ngân hàng trả lãi vào tài khoản và lấy lãi đó gửi tiếp, nên cuối kỳ sẽ nhận mức lãi như trên", anh T.H.C. nói.

Bên cạnh đó, ngân hàng còn có các "ngày vàng", nếu gửi tiền vào đúng ngày đó thì mức lãi suất được nhận có thể lên đến 9,2%/năm.

Trong khi đó, chị Minh Thúy (phường Gia Định, TP.HCM) được nhân viên một ngân hàng có trụ sở tại phường Thủ Thiêm tư vấn gửi online để được hưởng lãi suất 6 tháng lên đến 8,6%/năm, dù trên web của ngân hàng, lãi suất online kỳ hạn 6 tháng chỉ 6,5%/năm.

"Nhân viên nói nếu tôi gửi sổ cao nhất chỉ được 8,1%/năm thôi, nên gửi online có lợi hơn. Còn nếu khoản tiền nhàn rỗi tôi nhắm không thể duy trì được 6 tháng thì nên chọn gửi tiết kiệm sinh lời để hưởng lãi suất theo thời gian thực gửi, không bị mất hết lãi khi rút trước hạn. Sau đó tôi tìm hiểu thì biết tiết kiệm sinh lời là dạng chứng chỉ tiền gửi chứ không phải tiết kiệm truyền thống", chị Thúy chia sẻ.

Khi thấy chị Thúy còn chần chừ vì lãi suất cao chỉ áp dụng trên app, nhân viên ngân hàng hứa tặng chị thêm vali du lịch để chị quyết định nhanh hơn.

Đóng phí làm hội viên ngân hàng để hưởng lãi suất cao

Theo ghi nhận của phóng viên Báo điện tử Tuổi Trẻ, hiện mức lãi suất trên 9%/năm đã xuất hiện trở lại tại một số ngân hàng. Tuy nhiên để được hưởng mức lãi này, người gửi tiền thường phải tham gia chương trình ưu đãi hoặc lựa chọn chứng chỉ tiền gửi thay vì gửi tiết kiệm thông thường.

Chị L.T.N. (Hà Nội) cho biết vừa tái tục khoản tiết kiệm 150 triệu đồng vào ngày 15-7 tại một ngân hàng có hội sở chính ở Hà Nội. Theo chị, hệ thống tự động tất toán và tái tục, lãi suất niêm yết chỉ ở mức 6%/năm. Tuy nhiên, nếu đóng phí 500.000 đồng để tham gia chương trình hội viên của ngân hàng, lãi suất thực nhận có thể lên tới 9%/năm.

"Đầu tháng 4, tôi gửi tiết kiệm theo hình thức thông thường. Khoản tiền gửi 100 triệu đồng được cộng thêm lãi suất nên thực nhận khoảng 8,1%/năm. Còn nay để được hưởng lãi suất cao hơn, khách hàng phải trả phí để trở thành hội viên khiến tôi khá băn khoăn. Nhưng với lãi suất 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng, tôi vẫn thấy khá hấp dẫn", chị N. chia sẻ.

Trong khi đó, anh N.V.M. (Hà Nội) cho biết đầu tháng 7 vừa gửi tiết kiệm 300 triệu đồng, kỳ hạn 1 tháng. Lãi suất rất thấp, chỉ 4,45%/năm.

"Ngân hàng cũng giới thiệu sản phẩm chứng chỉ tiền gửi với lãi suất trên 9%/năm kỳ hạn 6 tháng. Tuy nhiên, tôi đang cân nhắc giữa gửi tiết kiệm hay mua chứng chỉ tiền gửi vì chưa thật hiểu rõ sản phẩm này" - anh N.V.M. cho biết.

Đừng chỉ nhìn vào lãi suất

Trao đổi với Báo điện tử Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Quang Huy, CEO khoa tài chính - ngân hàng Trường đại học Nguyễn Trãi (NTU), cho rằng việc lựa chọn giữa tiền gửi tiết kiệm và chứng chỉ tiền gửi không nên chỉ dựa vào lãi suất mà cần cân nhắc mục tiêu sử dụng vốn, khả năng thanh khoản và điều kiện của từng sản phẩm.

Cả hai đều là công cụ huy động vốn của ngân hàng nhưng có bản chất khác nhau. Tiền gửi tiết kiệm là sản phẩm tiền gửi thông thường, còn chứng chỉ tiền gửi là giấy tờ có giá do ngân hàng phát hành.

"Điểm khác biệt lớn nhất là tính thanh khoản. Tiền gửi tiết kiệm có thể tất toán trước hạn, dù lãi suất sẽ được điều chỉnh theo quy định. Trong khi đó, chứng chỉ tiền gửi thường được thiết kế để nắm giữ đến đáo hạn; việc rút trước hạn hoặc chuyển nhượng phụ thuộc điều kiện của từng chương trình phát hành.

Phần lãi suất cao hơn của chứng chỉ tiền gửi thực chất là khoản bù đắp cho việc người mua chấp nhận hạn chế tính linh hoạt của dòng tiền", ông Huy nói.

Ông Huy khuyến nghị người gửi tiền cần đọc kỹ các điều khoản về trả lãi, chuyển nhượng, cầm cố, ngân hàng mua lại trước hạn... bởi quy định giữa các ngân hàng không giống nhau.

Người dân không nên chuyển toàn bộ tiền gửi sang chứng chỉ tiền gửi chỉ vì lãi suất cao hơn. Với khoản tiền dự phòng hoặc có thể cần dùng trong ngắn hạn, gửi tiết kiệm vẫn phù hợp hơn nhờ tính linh hoạt. Ngược lại, chứng chỉ tiền gửi thích hợp với khoản tiền nhàn rỗi xác định chưa sử dụng trong thời gian dài.

Theo ông Huy, người gửi tiền nên cân nhắc mục tiêu sử dụng vốn, nhu cầu thanh khoản, mức sinh lời thực tế sau khi tính đầy đủ các điều kiện, đồng thời lựa chọn ngân hàng uy tín và đọc kỹ điều khoản trước khi quyết định.