TP HuếQuân đội dùng máy radar thăm dò khu vực cửa Chánh Tây và dọc đường Xuân 68 để tìm hài cốt liệt sĩ, phát hiện địa tầng đất bị xáo trộn.
Từ chiều 25/6, Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế phối hợp cùng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã sử dụng máy radar xuyên đất để khảo sát, dò tìm khu vực đường Xuân 68 và cửa Chánh Tây, những nơi nghi có mộ của liệt sĩ.
Radar đã rà quét ở các khu vực nghi ngờ với tổng diện tích khoảng 1.350 m2. Đây đều là những vị trí đã được khoanh vùng sau quá trình thu thập thông tin từ cựu chiến binh, người dân địa phương, đồng thời đối chiếu với các nguồn tư liệu lịch sử liên quan đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Bộ đội dùng radar xuyên đất khảo sát trên đường Xuân 68. Ảnh: Quang Đạo
Tại cửa Chánh Tây nơi ông Lê Văn Lượt, 70 tuổi, ở phường Phú Xuân, cung cấp thông tin cho Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế về hố bom chôn cất khoảng 15 chiến sĩ giải phóng, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ 192 đã thu dọn rác thải và di chuyển thùng rác ra khỏi khu vực. Sau đó, Viện Thiết kế, Tổng Cục Hậu cần - Kỹ thuật dùng radar rà quét toàn bộ khu vực nghi có hài cốt, ghi nhận các số liệu.
Theo báo cáo sơ bộ của tổ công tác Viện Thiết kế, tại vị trí đường Tôn Thất Thiệp giao đường Thái Phiên sát cửa Chánh Tây, kết quả radar xuyên đất cho thấy nghi ngờ một vùng xáo trộn ở độ sâu 1m, bề rộng từ 7 m đến 9 m, ở độ sâu dưới 3,5 m tín hiệu radar nhiễu lớn. Tại vị trí đường Xuân 68, theo tín hiệu radar xuyên đất nghi ngờ có 2 vùng xáo trộn, có vị trí gần phía tường thành của kinh thành Huế ở độ sâu 1,2 m, bề rộng khoảng 2,5 m, chiều dài mỗi vị trí khoảng 10 đến 12 m.
Vùng xáo trộn do đất được đào lên, sau đó lấp lại, các tầng đất không đồng nhất như khu vực xung quanh. Đây là dấu hiệu nghi vấn khu vực từng chôn cất liệt sĩ.
Theo lịch sử Trung đoàn 6 Phú Xuân, trong 26 ngày đêm nổi dậy, tổng tấn công Mậu Thân 1968, cửa Chánh Tây nằm trên hướng tấn công của Tiểu đoàn 12 đặc công và Tiểu đoàn 1 Trung đoàn 6 Phú Xuân vào sân bay Tây Lộc và đồn Mang Cá. Nhiều trận đánh ác liệt diễn ra trên các tuyến đường trong thành nội Huế. Khu vực cửa Chánh Tây cũng là nơi bộ đội tổ chức phòng ngự, ngăn chặn quân địch phản kích.
Đại tá Hà Văn Ái, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế, cho biết những số liệu từ radar xuyên đất là cơ sở rất quan trọng để Ban Chỉ đạo quốc gia và Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế có cơ sở xây dựng kế hoạch, sớm khai quật để tìm kiếm, quy tập hài cốt các liệt sĩ.
Bộ đội dùng radar xuyên đất khảo sát khu vực cửa Chánh Tây. Ảnh: Quang Đạo
Trước đó, ông Phạm Ngọc Tuấn, cựu chiến binh Trung đoàn 6 Phú Xuân, cho biết khu vực cửa Hữu từng là nơi đặt trạm phẫu thuật và sơ cứu cho các chiến sĩ bị thương trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968. Sau các trận giao tranh, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh được chôn cất tạm thời tại đây. Cơ quan chức năng từng xác định vị trí và xây dựng bia tưởng niệm các cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong Tết Mậu Thân 1968 song nhiều đợt tìm kiếm, khảo sát vẫn chưa phát hiện được hài cốt.
Ông Lê Văn Lượt, 70 tuổi, ở phường Phú Xuân, cũng cung cấp cho Bộ Chỉ huy quân sự TP Huế về hố bom chôn cất khoảng 15 chiến sĩ giải phóng trên đường Tôn Thất Thiệp ở ngay cửa Chánh Tây. Cách đây 58 năm, ông cùng bố đi trên khu vực kinh thành Huế thấy có khoảng 15 chiến sĩ giải phóng được chôn lấp trong khu vực hố bom sâu khoảng 3 m, nay là ngã tư đường Tôn Thất Thiệp giao với đường Thái Phiên, cạnh cửa Chánh Tây.
Cuộc tổng tiến công và nổi dậy diễn ra rạng sáng 31/1/1968, với các đợt tấn công đồng loạt ở nhiều đô thị trên toàn miền Nam. Trong đó, Huế được xác định là một trong ba chiến trường đô thị trọng điểm cùng với Sài Gòn và Đà Nẵng.
Quân giải phóng đồng loạt tiến công vào TP Huế, nhanh chóng kiểm soát phần lớn Thành Nội và nhiều cơ quan hành chính. Trận chiến kéo dài gần một tháng, từ cuối tháng 1 đến cuối tháng 2/1968. Mỹ và Việt Nam Cộng hòa sau đó mở nhiều đợt phản công nhằm tái chiếm thành phố. Giao tranh diễn ra quyết liệt tại khu vực Thành Nội, Kỳ Đài, Đại Nội và các khu dân cư ven sông Hương.
Võ Thạnh
