TP HCMBà Mỹ, 78 tuổi, nặng 97 kg, thoái hóa nặng hai khớp gối, giảm 11 kg sau điều trị béo phì, dần phục hồi khả năng vận động.
Bà Mỹ đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM vì khó thở, khớp gối đau nhức, sưng to. Lúc này, bà nặng 97 kg, BMI 45, huyết áp cao, tiểu đường, rối loạn lipid máu, thoái hóa khớp gối nặng. Bà từng được chỉ định mổ thay khớp cả hai bên nhưng do lớn tuổi nên không phẫu thuật, chỉ uống thuốc giảm đau.
TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bà Mỹ béo phì nặng. Thoái hóa nặng hai khớp gối khiến bà hạn chế vận động, làm cho tình trạng tăng cân càng khó kiểm soát.
Bà Mỹ ngồi xe lăn khi đến khám lần đầu. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Béo phì gây áp lực lên khớp, khiến sụn trơn ở đầu xương bị mòn và tổn thương, dẫn đến viêm xương khớp, đau cứng khớp, giảm mật độ xương. Các tế bào mỡ tích tụ quá mức còn tiết ra các chất gây viêm (cytokine), thúc đẩy viêm khớp cũng như quá trình thoái hóa sụn khớp, đồng thời giảm hiệu quả của các thuốc điều trị.
Lượng mỡ dư thừa tích tụ quanh vùng cổ, cằm, thành hầu họng chèn ép trực tiếp, làm thu hẹp đường thở, gây ra các cơn ngưng thở khi ngủ, giảm lượng oxy cung cấp cho cơ thể.
Bà Mỹ được tư vấn điều trị đa chuyên khoa gồm nội tiết, dinh dưỡng, vận động, sử dụng thuốc để giảm cân. Người bệnh lớn tuổi, khó khăn khi đứng lên, đi lại nên được chuyên gia vận động thiết kế những bài tập tại chỗ đơn giản với các động tác co duỗi nhẹ nhàng. Khi cơ thể thích nghi, bà bắt đầu tập đi với sự hỗ trợ của thanh vịn, tăng dần thời gian tập luyện.
Chế độ ăn cần ưu tiên thực phẩm giàu omega-3, vitamin C, beta-carotene... để kiểm soát cân nặng, giảm viêm và hỗ trợ sức khỏe sụn khớp.
Sau ba tháng điều trị, bà giảm 11 kg, khớp gối bớt sưng đau, không còn phải dùng thuốc giảm đau. Thoái hóa khớp được kiểm soát, chức năng khớp dần phục hồi, bà có thể tự đi lại mà không cần dụng cụ hỗ trợ. Mục tiêu tiếp theo là giảm còn 70 kg.
Bà Mỹ tái khám với bác sĩ Hoàng sau khi giảm 11 kg. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Hoàng cho hay giảm cân là biện pháp cốt lõi bảo vệ khớp gối. Bởi cứ mỗi một kg tăng thêm, khớp gối phải chịu thêm lực tác động từ 3 kg đến 6 kg khi đi bộ. Giảm ít nhất 10% trọng lượng cơ thể, người bệnh thoái hóa khớp có thể cải thiện đáng kể cơn đau khớp.
Người béo phì có vấn đề xương khớp nên giảm cân và điều trị thoái hóa khớp song song, theo tư vấn của bác sĩ. Không nên giảm cân đột ngột vì có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ canxi ở xương, thúc đẩy lão hóa, khiến liên kết giữa mỡ và bắp thịt trở nên lỏng lẻo.
Đức Hạnh
*Tên người bệnh đã thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp
