Bà H.T.T.T. (TP.HCM) trình báo công an về việc sập bẫy Công ty LORS sau khi công ty này hứa hỗ trợ bán hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ - Ảnh: CHÍ KIÊN
Nhiều khách hàng từng tố cáo, khởi kiện công ty này vì cho rằng họ bị lừa dối. Tuy nhiên vụ việc được xác định là dân sự và đa số khách hàng đã bị tòa tuyên thua kiện.
Nhiều người vì không có tiền duy trì hợp đồng hoặc vì ham lời đã lần nữa bị người lừa đảo dẫn dụ chuyển nhượng hợp đồng và sập bẫy lừa.
Ở không được, bán không xong
Năm 2019, bà Nguyễn Thanh N. ký hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ với Công ty V. giá hơn 555 triệu đồng.
Theo bà N., nhân viên công ty tư vấn rằng bà có quyền sử dụng, cho thuê, tặng cho, thừa kế và chuyển nhượng sản phẩm, đồng thời công ty sẽ hỗ trợ bán lại hoặc cho thuê nếu không có nhu cầu sử dụng. Bà cho biết chỉ được xem hợp đồng sau khi đã chuyển tiền đặt cọc và thanh toán tổng cộng 287 triệu đồng.
Nhận thấy nội dung hợp đồng không phù hợp với tư vấn, bà N. yêu cầu công ty bán lại sản phẩm nhưng bị từ chối vì cho rằng bà phải thanh toán đủ theo hợp đồng mới được chuyển nhượng và còn quy định phí chuyển nhượng 20 - 35 triệu đồng cùng các khoản phí duy trì hằng năm. Bà N. khởi kiện yêu cầu tuyên hợp đồng vô hiệu do nhầm lẫn, bị lừa dối và đòi lại 287 triệu đồng đã thanh toán.
Tuy nhiên tòa án hai cấp tỉnh Khánh Hòa xác định hợp đồng được giao kết tự nguyện, đúng quy định pháp luật; bản chất là hợp đồng cung cấp dịch vụ nghỉ dưỡng chứ không phải mua bán tài sản.
Các nội dung tranh chấp về chuyển nhượng, cho thuê hay phí duy trì không phải căn cứ làm hợp đồng vô hiệu. Do đó tòa bác yêu cầu khởi kiện của bà N. và xác định việc bà ngừng thanh toán là vi phạm nghĩa vụ theo hợp đồng.
Không đòi được tiền còn mất thêm án phí
Năm 2017, vợ chồng ông Nguyễn Xuân Đ. được nhân viên Công ty V. quảng bá rằng việc mua quyền sở hữu kỳ nghỉ tại khu nghỉ dưỡng A. đồng nghĩa với việc vợ chồng ông trở thành chủ sở hữu một loại tài sản và có quyền để lại thừa kế cho thế hệ tiếp theo vì thời hạn sở hữu từ 35 - 40 năm.
Trường hợp không có nhu cầu sử dụng, vợ chồng ông Đ. được quyền chuyển nhượng quyền sở hữu kỳ nghỉ của mình. Nếu do bận việc không đi nghỉ dưỡng được thì công ty sẽ hỗ trợ vợ chồng ông Đ. tìm khách hàng để cho thuê lại kỳ nghỉ năm đó với giá rất cao. Vì tin tưởng nên từ năm 2017 đến nay, vợ chồng ông Đ. đã ký tổng cộng 10 hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ.
Khi dự án đi vào hoạt động, giấc mộng sở hữu tài sản bỗng chốc trở nên hẹp dần khi ông Đ. nhận thấy thực tế không như cam kết, quyền chiếm hữu và định đoạt bị trói buộc bởi những điều khoản bất lợi như việc chuyển nhượng phải được công ty đồng ý hay gánh thêm các khoản phí duy trì vận hành vốn thuộc trách nhiệm chủ đầu tư... nên ông Đ. đã khởi kiện, buộc Công ty V. phải hoàn trả lại toàn bộ số tiền hơn 1,17 tỉ đồng đã thanh toán.
Tương tự trường hợp trên, tòa án hai cấp tỉnh Khánh Hòa cho rằng hợp đồng dựa trên ý chí tự nguyện, không vi phạm điều cấm hay đạo đức xã hội... nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện. Ngoài ra ông Đ. còn phải chịu án phí dân sự tổng cộng hơn 47,8 triệu đồng.
Sập bẫy lừa "môi giới" cho thuê hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ
Ký hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ trị giá 300 triệu đồng từ năm 2016, bà T. (81 tuổi) kỳ vọng có thể tận hưởng các kỳ nghỉ dưỡng như cam kết. Do không đủ khả năng đóng phí thường niên, suốt nhiều năm qua bà không thể sử dụng bất kỳ dịch vụ nào theo hợp đồng.
Trong lúc loay hoay tìm cách xử lý hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ đã bỏ tiền mua nhưng không thể sử dụng, bà T. bất ngờ được nhân viên Công ty cổ phần đầu tư phát triển du lịch Ravi liên hệ. Người này giới thiệu công ty có thể đứng ra môi giới, hỗ trợ cho thuê lại hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ, qua đó giúp bà thu hồi một phần chi phí đã bỏ ra.
Dù đã rất cảnh giác nhưng bà T. vẫn bị Công ty Ravi lừa đóng tổng cộng 84 triệu đồng để mua gói hội viên của công ty này. Rốt cuộc lời hứa sẽ môi giới cho thuê hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ là "mồi nhử" để bà xuống tiền.
* TS Nguyễn Trí Cường (giảng viên khoa luật Trường đại học Kinh tế - Luật TP.HCM):
Tên gọi "sở hữu kỳ nghỉ" gây hiểu lầm
Thực tế có nhiều người xem hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ như một khoản đầu tư có thể mua đi bán lại để sinh lời. Tuy nhiên quan điểm này không chính xác và đây chính là sự hiểu lầm căn bản nhất dẫn đến thiệt hại cho người mua.
Hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ về bản chất pháp lý chỉ là một hợp đồng dịch vụ, cụ thể là hợp đồng cung cấp dịch vụ lưu trú có thời hạn. Điều này có nghĩa người mua không sở hữu căn phòng hay khu nghỉ dưỡng mà chỉ mua quyền sử dụng dịch vụ trong một khoảng thời gian nhất định theo từng năm.
Về mặt kinh tế, hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ trên toàn thế giới từ lâu đã bị các chuyên gia tài chính đánh giá là "loại tài sản mất giá nhanh nhất ngay khi rời khỏi phòng ký hợp đồng".
Ủy ban Thương mại liên bang Mỹ cũng cảnh báo rằng giá trị của sở hữu kỳ nghỉ chỉ nằm ở việc sử dụng nghỉ dưỡng, không phải là một khoản đầu tư sinh lời. Người mua thường không thể tự do định giá và chuyển nhượng như bất động sản thông thường, vì quyền chuyển nhượng, nếu có, thường bị ràng buộc chặt chẽ bởi điều khoản hợp đồng và sự chấp thuận của bên cung cấp dịch vụ.
Điều đáng lưu ý là ngay cả tên gọi "sở hữu kỳ nghỉ" cũng dễ gây hiểu lầm. Trong một số vụ án dân sự, người mua đã khởi kiện với lý do hợp đồng mang tên "sở hữu" nhưng không trao đầy đủ quyền chiếm hữu và định đoạt như sở hữu tài sản thực thụ. Tòa án khi xét xử cũng xác định đây chỉ là hợp đồng dịch vụ và bác yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu.
