Nhóm Houthi do Iran hậu thuẫn tuyên bố áp lệnh phong tỏa hàng hải với Arab Saudi, mở ra mặt trận mới trong cuộc chiến với Mỹ.
Yahya Saree, người phát ngôn nhóm Houthi, ngày 20/7 nói qua video rằng lực lượng này sẽ "cấm vận hàng hải đối với kẻ thù Arab Saudi dựa trên nguyên tắc ăn miếng trả miếng". Lệnh phong tỏa đường biển này sẽ có hiệu lực ngay lập tức.
Lực lượng Houthi kiểm soát eo biển chiến lược Bab el-Mandeb nối giữa biển Arab và biển Đỏ. Đây là eo biển mà nhiều tàu hàng, tàu dầu đi qua kể từ khi eo biển Hormuz bị phong tỏa do chiến sự Iran.
Hiện chưa rõ Houthi sẽ thực thi lệnh phong tỏa hàng hải với Arab Saudi thế nào. Lực lượng này từng phóng tên lửa tấn công nhiều tàu hàng đi qua biển Đỏ trong thời gian Israel tấn công lực lượng Hamas ở Gaza.
Trong tuyên bố hôm nay, ông Saree giải thích động thái này nhằm đáp trả việc Arab Saudi phong tỏa "các cảng và sân bay" của Houthi cũng như không kích sân bay Sanaa ở Yemen tuần trước.
"Mọi hành động ngu ngốc do Arab Saudi thực hiện thông qua bất kỳ hình thức leo thang nào đều sẽ bị đáp trả bằng sự leo thang toàn diện và quyết liệt", ông cảnh báo.
Riyadh chưa bình luận về tuyên bố của Houthi.
Một thành viên lực lượng Houthi trong cuộc diễu binh trên đường phố thủ đô Sanaa, Yemen để thể hiện sự ủng hộ cho người dân Palestine hôm 15/10/2023. Ảnh: AFP
Houthi hôm 13/7 thông báo đã phóng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) tấn công sân bay quốc tế Abha tại Arab Saudi, sau khi chính phủ Yemen tuyên bố tấn công sân bay Sanaa nhằm ngăn chặn một chuyến bay chở phái đoàn Houthi từ Iran. Houthi cáo buộc Arab Saudi là bên hỗ trợ quân đội chính phủ Yemen thực hiện cuộc tấn công này.
Trong hơn một thập kỷ qua, các máy bay đi vào không phận Yemen đều cần phải có sự cho phép trước từ liên quân do Arab Saudi dẫn đầu. Liên quân này hỗ trợ chính phủ Yemen và khẳng định họ thực thi hạn chế này theo yêu cầu của chính quyền địa phương.
Sau cuộc tấn công sân bay quốc tế Abha, phát ngôn viên Houthi yêu cầu tất cả hãng hàng không tránh bay qua không phận Arab Saudi cho đến khi "chiến dịch phong tỏa sân bay quốc tế Sanaa" được dỡ bỏ.
Đây là lần đầu Houthi tuyên bố tập kích Arab Saudi kể từ khi lệnh đình chiến không chính thức có hiệu lực vào tháng 3/2022.
Vị trí Yemen và Arab Saudi. Đồ họa: Guardian
Iran cũng được cho là đang gây sức ép lên Houthi để đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb nếu Mỹ tiếp tục tấn công vào hạ tầng năng lượng của Iran. Điều này sẽ mở ra mặt trận thứ hai với Mỹ trong cuộc chiến Iran, gia tăng áp lực lên Washington cũng như các đồng minh ở vùng Vịnh.
Biển Đỏ cũng là nơi có cảng Yanbu của Arab Saudi, giúp Riyadh xuất khẩu hàng triệu thùng dầu, né được việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư trong xung đột với Mỹ.
Việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Bab el-Mandeb dự kiến làm giảm 7% nguồn cung dầu toàn cầu, theo Reuters.
Thanh Tâm (Theo AFP, Reuters)
