Kuwait nói Iran đánh trúng nhà máy điện kiêm khử mặn nước biển của nước này, làm hư hại một trong những nguồn cung nước uống quan trọng nhất.
Bộ Điện, Nước và Năng lượng tái tạo Kuwait ngày 17/7 cho biết một trong những nhà máy phát điện và khử mặn nước biển của nước này đã bị Iran tấn công, dẫn đến hỏa hoạn và thiệt hại tại một số cơ sở của nhà máy cũng như vài tổ máy phát điện.
Bộ này không nêu rõ vị trí của nhà máy. Lực lượng cứu hỏa đã khống chế được đám cháy, trong khi các đội kỹ thuật đang cố gắng khôi phục những tổ máy bị ảnh hưởng và giám sát sự ổn định của lưới điện. Kuwait đã kích hoạt các phương án ứng phó khẩn cấp.
Giới chức kêu gọi người dân tiết kiệm điện và nước "trong thời kỳ đặc biệt này".
Bộ Ngoại giao Kuwait lên án cuộc tấn công của Iran, cho rằng Tehran vi phạm chủ quyền và an ninh của đất nước họ, đồng thời nhấn mạnh "quyền vốn có" của Kuwait trong việc thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền, an ninh và ổn định, phù hợp với luật pháp quốc tế.
Iran chưa lên tiếng về sự việc.
Một nhà máy điện kết hợp khử mặn của Kuwait. Ảnh: National News
Đây là vụ tấn công mới nhất nhằm vào cơ sở hạ tầng thiết yếu ở Trung Đông, làm lộ rõ những điểm yếu nghiêm trọng tại một trong những nơi khô hạn nhất thế giới. Khu vực này gần như phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ khử mặn để tạo ra nước ngọt phục vụ các thành phố, khách sạn, hoạt động công nghiệp và một phần sản xuất nông nghiệp.
Tại Kuwait, khoảng 90% nước uống đến từ các nhà máy khử mặn. Tỷ lệ này là khoảng 86% ở Oman và 70% ở Arab Saudi. Quá trình khử mặn loại bỏ muối khỏi nước biển, phổ biến nhất là bằng cách ép nước qua các màng lọc siêu mịn trong quy trình gọi là thẩm thấu ngược.
Hàng trăm nhà máy khử mặn nằm dọc bờ vịnh Ba Tư, khiến các hệ thống cung cấp nước cho hàng triệu người lọt vào tầm bắn của tên lửa hoặc máy bay không người lái Iran. Nếu các cơ sở này ngừng hoạt động, nhiều thành phố lớn trong khu vực sẽ không thể duy trì quy mô dân số hiện nay.
Trong vài tháng qua, Iran đã nhiều lần tấn công khu vực gần các nhà máy khử mặn ở vùng Vịnh. Kuwait từng thông báo nhà máy khử mặn Doha West bị hư hại ở giai đoạn đầu cuộc chiến do mảnh vỡ từ UAV bị đánh chặn hoặc từ những cuộc tập kích nhằm vào cảng biển gần đó.
Iran cũng từng cáo buộc Mỹ nhắm vào các nhà máy khử mặn trên đảo Qeshm hôm 8/3, khiến nguồn cung nước cho khoảng 30 ngôi làng bị gián đoạn. Washington chưa thừa nhận vụ tấn công này.
Trước đây, lực lượng Houthi tại Yemen cũng đã nhắm vào các cơ sở khử mặn của Arab Saudi trong bối cảnh căng thẳng khu vực.
Nhiều nhà máy khử mặn ở vùng Vịnh được tích hợp với nhà máy điện theo mô hình đồng phát điện - nước. Vì vậy, tấn công vào hạ tầng điện cũng có thể làm gián đoạn hoạt động sản xuất nước ngọt.
Vị trí các quốc gia vùng Vịnh. Đồ họa: Guardian
Một nhà máy khử mặn phụ thuộc hoàn toàn vào chuỗi vận hành khép kín từ khâu lấy nước biển, xử lý cho đến nguồn cung năng lượng. Vì vậy, chỉ cần một mắt xích bị phá hủy, toàn bộ quy trình sẽ lập tức đình trệ.
Nguy cơ này đã được CIA cảnh báo từ năm 2010, khi một báo cáo phân tích cho thấy hơn 90% lượng nước ngọt của vùng Vịnh phụ thuộc vào 56 nhà máy. Báo cáo nhấn mạnh các cơ sở hạ tầng trọng yếu này "cực kỳ dễ bị tổn thương" và nếu bị vô hiệu hóa, một số thành phố lớn có thể mất sạch nguồn nước uống chỉ trong vài ngày, gây ra cuộc khủng hoảng cấp quốc gia kéo dài nhiều tháng.
Huyền Lê (Theo AP, Al-Monitor)
