Tôi từng phẫu thuật lấy sỏi, gần đây đau âm ỉ vùng hông lưng. Có phải sỏi tái phát, làm cách nào phòng ngừa? (Trần Minh, 35 tuổi, Đồng Nai)
Trả lời:
Sỏi thận là một trong những bệnh lý đường tiết niệu phổ biến, có tỷ lệ tái phát rất cao, khoảng 50% trong vòng 5-10 năm đầu sau điều trị nếu không có biện pháp dự phòng hiệu quả.
Nhiều người sau khi hết đau hoặc đã tán sỏi thành công thường chủ quan, trở lại thói quen sinh hoạt cũ, uống ít nước, ăn quá mặn hoặc tiêu thụ nhiều thực phẩm chứa oxalat và đạm động vật cao, tạo điều kiện cho các tinh thể trong nước tiểu kết tụ, hình thành sỏi mới.
Một số trường hợp tái phát sỏi do rối loạn chuyển hóa chưa được kiểm soát hoặc bệnh lý như cường tuyến cận giáp, nhiễm toan ống thận, các bất thường về cấu trúc giải phẫu đường tiết niệu khiến nước tiểu ứ đọng. Ngoài ra, việc không điều trị triệt để các ổ nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc không loại bỏ hoàn toàn các mảnh sỏi vụn trong lần phẫu thuật trước cũng khiến quá trình hình thành sỏi mới diễn ra nhanh hơn.
Biểu hiện của sỏi tái phát thường tương tự lần đầu gồm đau vùng thắt lưng, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu máu hoặc tiểu đục. Tuy nhiên, ở một số người, sỏi mới có thể phát triển âm thầm, không gây đau cho đến khi đủ lớn gây tắc nghẽn đường tiết niệu, dẫn đến giãn đài bể thận, suy giảm chức năng thận hoặc nhiễm trùng nặng.
ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc khám cho người bệnh sỏi thận. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nếu bạn xuất hiện các cơn đau quặn thận, tiểu ra máu hoặc có triệu chứng bất thường, hãy đến ngay bệnh viện có chuyên khoa Tiết niệu để được khám và xử lý kịp thời, tránh để sỏi gây biến chứng nguy hiểm lên thận.
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, các bác sĩ có thể chỉ định siêu âm và chụp X-quang để đánh giá tổng quan, kết hợp chụp cắt lớp vi tính đa lát cắt MSCT hệ tiết niệu để phát hiện sớm dấu hiệu sỏi. Song song, các xét nghiệm máu và nước tiểu chuyên sâu giúp bác sĩ đánh giá chức năng thận, tầm soát các rối loạn chuyển hóa là nguyên nhân gây tái phát sỏi. Sau khi lấy sỏi ra khỏi cơ thể, bác sĩ sẽ phân tích thành phần sỏi, từ đó xây dựng phác đồ phòng ngừa tái phát theo từng người bệnh.
Sau điều trị sỏi thận, người bệnh cần kiểm tra sức khỏe định kỳ, siêu âm bụng và xét nghiệm nước tiểu để phát hiện sớm các bất thường hoặc sỏi mới hình thành. Uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày để làm loãng nước tiểu và đào thải các chất cặn bã, duy trì chế độ ăn uống cân bằng, hạn chế lượng muối, giảm đạm động vật, bổ sung đủ canxi từ thực phẩm tự nhiên để cân bằng quá trình chuyển hóa. Người có cơ địa tạo sỏi cần tuân thủ chỉ định dùng thuốc của bác sĩ nhằm điều chỉnh pH nước tiểu.
ThS.BS.CKII Phạm Thanh Trúc
Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
