Chỉ từ một vết xước nhỏ hoặc một con hàu chưa được nấu chín, vi khuẩn vibrio vulnificus có thể xâm nhập vào cơ thể, gây nhiễm trùng nặng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời - Ảnh: Health.yahoo
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), vibrio vulnificus là một trong những chủng vi khuẩn vibrio nguy hiểm nhất.
Tại Mỹ, các ca bệnh thường gia tăng vào mùa hè, khi nhiệt độ nước biển tăng cao. Đây cũng là lý do các chuyên gia y tế liên tục khuyến cáo người dân cần thận trọng khi tắm biển hoặc ăn hải sản sống trong giai đoạn này.
Vì sao chỉ một con hàu sống hoặc một vết xước nhỏ cũng có thể gây nguy hiểm?
Vibrio vulnificus là loại vi khuẩn sống tự nhiên trong môi trường nước biển ấm và nước lợ, đặc biệt phổ biến ở các vùng cửa sông, đầm phá và ven biển. Khác với nhiều người nghĩ, sự xuất hiện của vi khuẩn này không phải do nguồn nước bị ô nhiễm, mà là một phần của hệ sinh thái biển.
Vi khuẩn thường xâm nhập cơ thể theo hai con đường chính.
Thứ nhất là ăn hải sản sống hoặc chưa được nấu chín kỹ, đặc biệt là hàu sống, loại hải sản có khả năng tích tụ vi khuẩn trong quá trình lọc nước biển.
Thứ hai là qua các vết thương hở khi tiếp xúc với nước biển, kể cả những vết xước rất nhỏ do đá, vỏ sò, san hô hoặc bị đứt tay khi sơ chế hải sản.
Sau khi vào cơ thể, Vibrio vulnificus có thể tiết ra nhiều độc tố và enzyme giúp nó phá hủy mô, làm tổn thương mạch máu và nhanh chóng lan rộng. Trong những trường hợp nặng, vi khuẩn gây viêm cân mạc hoại tử, tình trạng các mô mềm bị phá hủy nhanh chóng nên còn được gọi là hiện tượng "vi khuẩn ăn thịt người".
Trên thực tế, vi khuẩn không "ăn" thịt người, mà chính các độc tố của nó khiến mô bị hoại tử với tốc độ rất nhanh.
Theo CDC, khoảng 20% người mắc nhiễm vibrio vulnificus có thể tử vong, nhiều trường hợp diễn tiến nặng chỉ trong vòng 24-48 giờ nếu không được điều trị kịp thời.
Những ai có nguy cơ cao và khi nào cần đến bệnh viện ngay?
Không phải tất cả những người tiếp xúc với vibrio vulnificus đều diễn tiến thành bệnh nặng. Tuy nhiên, nguy cơ biến chứng sẽ cao hơn đáng kể ở những người mắc bệnh gan mạn tính, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, đang điều trị ung thư hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch, cũng như người cao tuổi.
Ở những nhóm này, vi khuẩn có thể nhanh chóng xâm nhập vào máu, gây nhiễm khuẩn huyết, tụt huyết áp, sốc nhiễm trùng và suy đa cơ quan nếu không được điều trị kịp thời.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu sau khi tắm biển, tiếp xúc với nước lợ hoặc ăn hải sản sống, đặc biệt là hàu sống, cơ thể xuất hiện các dấu hiệu như vết thương sưng đỏ lan nhanh, đau dữ dội, nổi bóng nước hoặc chuyển màu tím sẫm, kèm theo sốt cao, rét run thì cần đến cơ sở y tế ngay.
Đối với trường hợp nhiễm qua đường tiêu hóa, các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn ói hoặc tiêu chảy dữ dội sau khi ăn hải sản sống cũng không nên chủ quan, nhất là khi đi kèm tình trạng mệt lả, chóng mặt hoặc tụt huyết áp.
Khi đến bệnh viện, người bệnh nên chủ động thông báo với bác sĩ nếu trong vài ngày gần đây có tắm biển, bơi ở vùng nước lợ, bị thương khi tiếp xúc với nước biển hoặc ăn hải sản sống.
Những thông tin này có ý nghĩa rất quan trọng, giúp bác sĩ nghĩ đến khả năng nhiễm vibrio vulnificus, từ đó chỉ định kháng sinh và các biện pháp điều trị phù hợp ngay từ giai đoạn đầu, góp phần giảm nguy cơ biến chứng và tử vong.
Đi biển mùa hè thế nào để phòng tránh vi khuẩn vibrio vulnificus?
Tin vui là phần lớn các trường hợp nhiễm vibrio vulnificus đều có thể phòng tránh bằng những biện pháp khá đơn giản.
Nếu trên cơ thể có vết cắt, trầy xước hoặc mới xăm hình, tốt nhất nên tránh ngâm mình trong nước biển, đặc biệt ở vùng nước ấm hoặc cửa sông. Nếu bị thương khi đang tắm biển, cần lên bờ ngay và rửa sạch vết thương bằng nước sạch cùng xà phòng.
Khi chế biến hải sản sống, nên đeo găng tay nếu tay có vết thương hở và tránh để nước từ hải sản sống tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị tổn thương.
Đặc biệt, các chuyên gia khuyến cáo không nên ăn hàu sống hoặc hải sản chưa nấu chín, nhất là người mắc bệnh gan, tiểu đường hoặc suy giảm miễn dịch. Nấu chín kỹ vẫn là cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ nhiễm vi khuẩn.
Mùa hè là thời điểm lý tưởng để tận hưởng biển và các món hải sản tươi ngon. Tuy nhiên, chỉ cần thêm một chút cẩn trọng, từ việc che kín vết thương đến nói không với hàu sống, cũng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc phải một trong những bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm nhất liên quan đến môi trường biển.
